II SA/Wa 1846/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ś. na wezwanie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Komendant [...] Policji (dalej organ) poinformował R. Ś. (dalej skarżący), że w dniu [...] września 2011 r. należąca do skarżącego broń palna bojowa [...] znajdująca się w depozycie Wydziału [...] Komendy [...] Policji, została przekazana do nieodpłatnego złomowania. Jednocześnie organ wskazał, iż ww. broń palna została przez skarżącego złożona do depozytu w dniu [...] lutego 2002 r., a okres bezpłatnego przechowywania tej broni minął z dniem [...] lutego 2003 r. W związku z powyższym, organ wezwał skarżącego do uiszczenia (na podany rachunek bankowy Komendy [...] Policji) opłaty za przechowywanie przedmiotowej broni w depozycie w kwocie 7.153,44 zł, naliczonej na podstawie art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm. (dalej u.b.a.) oraz § 11 ust. 1 i 2, § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania broni i amunicji w depozycie Policji , Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. nr 152, poz. 1609). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 września 2011 r. W dniu 28 września 2011 r. skarżący wniósł o umorzenie opłaty naliczonej za przechowywanie jego broni w depozycie, podnosząc, iż nie miał świadomości, że Policja przechowuje broń w depozycie, a naliczona opłata znacznie przewyższa jego możliwości finansowe. Przedmiotowy wniosek organ przekazał (pismem z dnia [...] października 2011 r.) Głównemu Księgowemu - Naczelnikowi Wydziału Finansów i Budżetu Komendy [...] Policji. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący poinformował organ, iż zgodnie z sugestią zawartą w piśmie z Wydziału Finansów Komendy [...] Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzenie opłaty naliczonej za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego ww. wnioskiem skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] wezwał skarżącego do zajęcia stanowiska w kwestii zasadności obciążenia go opłatą za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Jednocześnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nadmienił, iż wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym jest czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a), zatem w przypadku jej kwestionowania może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Komendanta [...] Policji. W dniu 4 września 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Komendanta [...] - skargę na wezwanie ww. organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym, wnosząc o uchylenie tej czynności materialno-technicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od złożenia broni w Wydziale [...] Komendy [...] Policji w dniu [...] lutego 2003 r. przez kilka lat nie był informowany o statusie broni, w związku z czym uznał, że "sprawa jest zakończona". Dopiero ok. 2009 r. zaczął otrzymywać monity informujące go o konieczności poniesienia opłat m.in. z uwagi na zmianę przepisów wykonawczych dotyczących zasad przechowywania broni. Zdaniem skarżącego, roszczenie organu o zapłatę opłaty za przechowywanie broni - jako roszczenie o charakterze okresowym - w znacznej części uległo przedawnieniu, a w całości przedawni się w dniu [...] września 2014 r. Skarżący dodał też, że niniejszą skargę złożył zachowując termin 30-dniowy od doręczenia mu (w dniu 6 sierpnia 2012 r.) wezwania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi. Podniósł m.in., że żaden przepis, a w szczególności ustawa o broni i amunicji nie nakłada na organ Policji obowiązku zamieszczenia pouczenia o możliwości zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego czynności materialno-technicznej jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty depozytowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie rozważenia wymaga kwestia, czy objęte skargą, skierowane do skarżącego, wezwanie Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do treści art. 52 § 3 p.p.s.a, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Analizując przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego takich prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Chodzi tu o działania podejmowane w sprawach indywidualnych (tj. mających za przedmiot określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego) oraz dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Musi zatem zachodzić związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z treści art. 23 u.b.a. Powstaje on na skutek zdeponowania broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. W przypadku deponowania broni stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w regulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ww. ustawa. W odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 u.b.a., w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 u.b.a., organ administracji na podstawie art. 23 ust. 3 u.b.a. uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 sformułowania "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i zaistnienia okoliczności z art. 23 ust. 2 pkt 3 u.b.a. wystosowanie do podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek, wezwania do uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność materialno-techniczną, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 656/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej ww.nsa.gov.pl). W dalszej kolejności należy zbadać czy skarga na czynność materialno-techniczną jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym, została wniesiona z zachowanie terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżącemu doręczono w dniu 22 września 2011 r. wezwanie organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Nawet gdyby uznać, że wniosek skarżącego z dnia 28 września 2011 r. o umorzenie naliczonej opłaty (do którego rozpoznania właściwy jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji), złożony w siedzibie organu w dniu 29 września 2011 r., stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to w myśl wyż. cyt. przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a, termin do wniesienia skargi na wezwanie organu z dnia [...] września 2011 r. upływał 28 listopada 2011 r. Wskazać przy tym należy, że skoro skarżący przedmiotem skargi uczynił wezwanie Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż termin do wniesienia skargi na przedmiotowe wezwanie organu należy liczyć od doręczenia mu wezwania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2012 r. do zajęcia stanowiska w kwestii zasadności obciążenia go opłatą za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Zatem skarga została wniesiona po terminie i zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a (stanowiącym, iż Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia) podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Podkreślić jednak należy, iż zaskarżone wezwanie Komendanta [...] Policji nie zawierało pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. O takiej możliwości skarżący dowiedział się dopiero w dniu 6 sierpnia 2012 r. z treści wezwania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2012 r., a więc wtedy, gdy już upłynął termin do wniesienia skargi. Jednocześnie zauważyć wypada, że w ww. piśmie nie wskazano trybu zaskarżenia tej czynności ani nie określono terminu do wniesienia skargi. Zapewne dlatego skarżący, nie mając świadomości upływu terminu do wniesienia skargi, błędnie uznał, że termin ten biegnie od daty doręczenia mu przedmiotowego pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W tym miejscu podnieść należy, że nie ma racji organ twierdząc, iż "żaden przepis, a w szczególności ustawa o broni i amunicji nie nakłada na organ Policji obowiązku zamieszczenia pouczenia o możliwości zaskarżenia do WSA czynności materialno-technicznej jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty depozytowej". Stosownie do treści art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z powyższej zasady udzielania informacji stronom i uczestnikom postępowania należy wywieść obowiązek pouczenia strony o możliwości, trybie i terminie zaskarżenia aktu lub czynności (por. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1345/10, LEX nr 743821). Dopiero z treści niniejszego orzeczenia skarżący poweźmie informację o sposobie i terminie zaskarżenia czynności materialno-technicznej (jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie sądowym) oraz o tym, że uchybił terminowi do wniesienia skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. W tym kontekście należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w myśl art. 87§ 1- 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.