II SA/Lu 1093/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia ...Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ....ustalające W. J. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł z tytułu budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. ... w miejscowości O. gm. W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas oględzin w dniu 4 czerwca 2009r. stwierdzono prowadzenie na działce nr ...w odległości ok. 4 m od granicy z działkami nr ...i nr ...w O. robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego murowanego o wymiarach 10,95 m x 9,45 m; w budynku wykonano fundamenty żwirobetonowe, ściany parteru z pustaków o grubości 24cm, strop monolityczny żelbetowy i schody wejściowe betonowe. Inwestor W. J. oświadczyła, że roboty zostały rozpoczęte w dniu 11 maja 2009r., obecnie prowadzone są one na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę w dniu ...2009r. Wskazana decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody z dnia ...2009r. stwierdzającą jej nieważność, utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia ...2009r. – powodem stwierdzenia nieważności była niezgodność inwestycji z obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę planem miejscowym. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji stwierdził, że budowa została rozpoczęta samowolnie, a z uwagi na to, że jest ona sprzeczna z planem miejscowym, nie można jej zalegalizować, dlatego decyzją z dnia 3 lipca 2009r. organ I instancji nakazał rozbiórkę tego budynku. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję w dniu ... 2012r. wskazując na zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części wsi S. i K. B. wprowadzone uchwałą Rady Gminy z dnia 27 października 2011r. (Dz.Urz. Woj. Lub. Nr 190, poz. 2964). Z planu tego wynika, że obecnie działka nr ...w O. leży w terenie oznaczonym symbolem IRM i przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową. Badając sprawę ponownie organ I instancji stwierdził, że inwestycja zgodna jest z aktualnie obowiązującym planem miejscowym oraz z przepisami techniczno - budowlanymi, dlatego wszczął postępowanie legalizacyjne. Postanowieniem z dnia ...2012r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał inwestorowi przedłożenie wskazanych dokumentów. Po wykonaniu nałożonych obowiązków organ I instancji postanowieniem z dnia ... 2012r. ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 i art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, wskazując, że przedmiotowy budynek mieszkalny należy do kategorii obiektu nr I. W zażaleniu W. J. podnosiła, że w dniu kontroli tj. 4 czerwca 2009r. budynek realizowała na podstawie pozwolenia na budowę z dnia ... 2009r., dlatego nie można jej zarzucić samowoli budowlanej. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy. Wskazał, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę nie była jeszcze ostateczna w dniu oględzin tj. 4 czerwca 2009r. i widnieje na niej adnotacja, że stała się ostateczna dnia 8 czerwca 2009r. Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, stan zaawansowania robót budowlanych w dniu oględzin wskazuje na rozpoczęcie tych robót znacznie wcześniej, przed wydaniem pozwolenia na budowę - nie jest bowiem możliwe wykonanie fundamentów żwirobetonowych, ścian parteru z pustaków, stropu monolitycznego żelbetowego i schodów wejściowych w ciągu kilku dni, a tyle wynosi okres od wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę do dnia oględzin. Skargę do sądu administracyjnego wniosła W. J., domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji. Skarżąca podniosła takie same zarzuty, jak w zażaleniu. Podkreśliła, że nie dopuściła się samowoli budowlanej, ponieważ prowadziła roboty budowlane na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z dnia ...2009r. – wprawdzie w dniu kontroli tj. 4 czerwca 2009r. decyzja ta nie była jeszcze ostateczna, ale – w ocenie skarżącej – nie pozwalało to na przyjęcie, że budynek realizowała samowolnie. W tej sytuacji, organ mógł ewentualnie rozważyć przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 50 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego orzeczenia (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą, jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje natomiast wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. W niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja. Prawidłowo organy stwierdziły, że skarżąca na działce nr ... położonej w miejscowości O. rozpoczęła roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego murowanego o wymiarach 10,95 m x 9,45 m - wykonała fundamenty żwirobetonowe, ściany parteru z pustaków o grubości 24cm, strop monolityczny żelbetowy i schody wejściowe betonowe bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wbrew zarzutom skargi nie można przyjąć, że skarżąca prowadziła roboty na podstawie pozwolenia na budowę. Jak słusznie wskazały organy, budowa została rozpoczęta jeszcze przed wydaniem przez Starostę decyzji z dnia ...2009r. udzielającej W. J. pozwolenia na budowę – wskazuje na to zarówno sama skarżąca podczas oględzin w dniu 4 czerwca 2009r., oświadczając, że roboty rozpoczęła 11 maja 2009r., jak i stan zaawansowania robót stwierdzony podczas oględzin. Rozpoczęcie robót budowlanych przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która może być zalegalizowana w trybie art. 49 ustawy. Okoliczność, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę nie była jeszcze ostateczna w dniu oględzin, jak również to, że następnie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma zatem znaczenia i - wbrew zarzutom skargi - nie uzasadniała prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 ustawy. W sytuacji występującej w sprawie organ zasadnie zatem wszczął postępowanie legalizacyjne - inwestycja jest bowiem zgodna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla części wsi S. i K. B., zmienionym uchwałą Rady Gminy z dnia 27 października 2011r. (Dz.Urz. Woj. Lub. Nr 190, poz. 2964) oraz nie narusza przepisów techniczno - budowlanych. Organ wezwał skarżącą do przedstawienia określonych dokumentów, a po wykonaniu przez nią nałożonych obowiązków - wydał postanowienie z dnia .... 2012r. ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł. Ustalona w tym postanowieniu opłata została wyliczona poprawnie, czego skarżąca nie kwestionuje, w oparciu o art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust.1ustawy, jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500), współczynnika kategorii obiektu (2,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0). Ubocznie należy wyjaśnić, że aktualne przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty, który jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest jednak karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270), orzekł jak w sentencji.