II SA/Ol 43/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 23 lipca 2012r. K. D. (poprzednio M.) zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na zakup środków czystości i higienicznych w miesiącu sierpniu. Wydana w wyniku rozpatrzenia tego wniosku decyzja z dnia "[...]" Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzją z dnia "[...]"), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kontynuując postępowanie wyjaśniające, organ I instancji dokonał aktualizacji wywiadu środowiskowego w wyniku której ustalił, że wnioskodawca ma "[...]" lat, jest kawalerem, nie ma dzieci, jego rodzice nie żyją, a rodzeństwo nie chce utrzymywać z nim kontaktów. Nie posiada on także własnego mieszkania, od "[...]" przebywa w hotelu "[...]" w pokoju jednoosobowym z dostępem do łazienki (wspólna na piętrze), a opłaty za pobyt w tym hotelu w całości ponosi MOPS. Wnioskodawca ma wykształcenie podstawowe, a podczas pobytu w Zakładzie Karnym ukończył kurs ogólnobudowlany, nie pracuje, nie nabył także uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS. Jest natomiast osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym orzeczonym na okres do "[...]". Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznał K. D. (poprzednio M.) zasiłek celowy w kwocie 30zł. z przeznaczeniem na zakup środków czystości i środków higienicznych na miesiąc sierpień 2012r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na ustalenia dotyczące sytuacji życiowej wnioskodawcy zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazał, że dochód wnioskodawcy w lipcu 2012r. wyniósł łącznie 477zł. i składał się na niego zasiłek stały w kwocie 178,83zł. oraz uzyskane środki pieniężne z depozytu Zakładu Karnego w kwocie 298,17zł. Ponadto, organ podniósł, że wnioskodawca otrzymuje systematycznie dodatkową pomoc finansową w formie zasiłków celowych. W lipcu 2012r. przyznano mu zasiłek celowy w kwocie 960zł. z przeznaczeniem na opłacenie pobytu w hotelu "[...]", a ponadto zasiłek celowy w kwocie 60zł. na zakup środków higienicznych, środków czystości i bielizny osobistej oraz zasiłek celowy w kwocie 50zł. na zakup posiłku lub żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ wyjaśnił także, że wielkość udzielonej pomocy dostosował do posiadanych środków finansowych oraz liczby osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Ośrodka. W odwołaniu od powyższej decyzji K. D. zażądał przyznania mu zasiłku celowego w wyższej kwocie, podnosząc, że kwota przyznanego świadczenia jest zbyt niska przy uwzględnieniu aktualnych cen. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania zasiłku celowego. Szczegółowo przedstawił także sytuację życiową i finansową wnioskodawcy. Podniósł, że zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, przyznawanym przez organy administracji publicznej w zakresie tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że organ pomocy społecznej ma możliwość wyboru jednego z dopuszczonych prawem rozstrzygnięć w konkretnej, indywidualnej sprawie. Przyjął więc, że skoro organ I instancji, dokonując oceny wszystkich okoliczności sprawy, uznał, że sytuacja bytowa i finansowa strony uzasadnia przyznanie mu pomocy w kwocie 60zł. miesięcznie, to wobec wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji motywów tego rozstrzygnięcia, nie można uznać, że decyzja ta narusza prawo. Stwierdził przy tym, że o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko potrzeby strony, ale również możliwości finansowe Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych pomocą tego Ośrodka. Wyjaśnił także, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich pożądanej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, K. D. uznał, że rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące i wniósł o uwzględnienie jego żądania zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Taką potrzebą niewątpliwie jest zakup środków czystości i środków higienicznych, na realizację których skarżący wnioskował do organu pomocy społecznej o przyznanie zasiłku celowego. Podnieść jednak należy, że istnienie niezbędnej potrzeby bytowej nie jest jedyną przesłanką uwzględnianą przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w kwocie, która w jego ocenie byłaby wystarczająca na zaspokojenie tej potrzeby. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący, co prawda kwestionował wysokość przyznanego mu świadczenia, jednakże nie podał jaka kwota w jego ocenie byłaby wystarczająca. To zaś uniemożliwia sądowi szczegółowe odniesienie się do argumentu skarżącego, że przyznana kwota świadczenia jest zbyt niska przy uwzględnieniu aktualnych cen. Ponadto podnieść należy, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414). W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją dokonały prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Bezsporne w kontrolowanej sprawie jest, że dochody skarżącego uprawniają go do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, co nie oznacza jednak zapewnienia realizacji wszelkich wniosków w tym przedmiocie, zgodnie z żądaniami w nich zawartymi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący na stałe objęty jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W lipcu 2012r. (a więc w miesiącu, w którym złożył, rozpoznany w kontrolowanej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku celowego) skarżącemu wypłacono zasiłek stały w kwocie 178,83zł., przyznano zasiłek celowy w kwocie 960zł. z przeznaczeniem na opłacenie pobytu w hotelu "[...]", a ponadto zasiłek celowy w kwocie 60zł. na zakup środków higienicznych, środków czystości i bielizny osobistej oraz zasiłek celowy w kwocie 50zł. na zakup posiłku lub żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Także kwota pomocy udzielonej skarżącemu w postaci zasiłków celowych w sierpniu 2012r. jest znaczna, gdyż wyniosła (jak wynika z uzasadnienia organu I instancji) 990zł. Otrzymane kwoty świadczeń z pomocy społecznej znacznie przekraczają średnie kwoty zasiłków, jakie w tym okresie otrzymywali inni podopieczni tego Ośrodka. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, w lipcu 2012r. średnia kwota zasiłku wypłacanego w tym Ośrodku wynosiła bowiem 151,30zł, natomiast w sierpniu 2012r. – 123,98zł. W tych okolicznościach przyjąć należy, że przyznanie skarżącemu kolejnego zasiłku celowego w kwocie 30zł. na zakup środków czystości i środków higienicznych na miesiąc sierpień 2012r. jest zgodne z prawem, gdyż nie przekracza granic uznania administracyjnego. Organowi odwoławczemu wskazać jednak należy na błędne powołanie w uzasadnieniu swojej decyzji wysokości przyznanego w niniejszej sprawie zasiłku celowego to jest kwoty "60zł. miesięcznie" zamiast "30zł. na miesiąc sierpień 2012r.". Stwierdzone uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy i może zostać skorygowane przez organ odwoławczy w trybie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.