V SA/Wa 2606/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-08
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Izabella Janson, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na wynagrodzenia koordynatora projektu, zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia, który jednocześnie był pracownikiem beneficjenta na umowę o pracę, mogą zostać uznane za kwalifikowalne? Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy wynajmu sali szkoleniowej i sprzętu komputerowego, wynikające z powiązań osobowo-kapitałowych między zamawiającym a wykonawcą, skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania ze środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki na wynagrodzenia koordynatora projektu, zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia, który jednocześnie był pracownikiem beneficjenta na umowę o pracę, nie są kwalifikowalne, gdyż stanowi to obejście przepisów prawa pracy i naruszenie Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków. Ponadto, sąd stwierdził, że powiązania osobowo-kapitałowe między beneficjentem a wykonawcą wynajmu sali i sprzętu komputerowego stanowiły naruszenie zasady konkurencyjności, co zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych i umową o dofinansowanie, skutkuje obowiązkiem zwrotu środków.Stan faktyczny
Spółka Centrum Edukacyjne Sp. z o.o. otrzymała dofinansowanie ze środków unijnych na realizację projektu. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące kwalifikowalności wydatków na wynagrodzenia koordynatora projektu, który był jednocześnie pracownikiem spółki, oraz naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy wynajmu sal i sprzętu komputerowego z uwagi na powiązania osobowo-kapitałowe. Organy administracji zobowiązały spółkę do zwrotu części dofinansowania. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zasadność tych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant ref. - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Centrum Edukacyjnego Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych. oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. w [...] (zwana dalej skarżącą spółką) jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2012 r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2012 r. (znak: [...]) zobowiązującą ww. spółkę do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur tj. wydatków- niekwalifikowalnych będących nieprawidłowością w rozumieniu Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL 2007-2013 związanych z realizacją projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pn. [...] nr umowy [...] z dnia [...] października 2010 r., w wysokości 62 195,46 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek strony, do dnia przekazania środków na rachunek Instytucji Pośredniczącej.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następujący stanie faktycznym.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego pn. [...] w ramach ogłoszonego przez Instytucję Pośredniczącą zwaną dalej IP, konkursu PO KL nr [...]. W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej i merytorycznej wniosek uzyskał wymaganą liczbę punktów, został oceniony pozytywnie i po negocjacjach przyjęty do dofinansowania.
W związku z powyższym, dnia 13 października 2010 r. została zawarta z Województwem [...], pełniącym w Programie funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP), a [...] Sp. z o.o. w [...], (obecnie "[...] Sp. z o.o.) umowa o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "[...]". Celem ogólnym projektu było "podniesienie kwalifikacji w obszarze ICT przez minimum 230 specjalistów IT (w tym min. 46 kobiet) zamieszkujących w województwie [...] potwierdzone uzyskaniem przez beneficjentów ostatecznych międzynarodowego certyfikatu i specjalistycznego tytułu". Okres realizacji projektu obejmował łącznie 12 miesięcy - od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. Zadania merytoryczne w projekcie miały w przeważającej mierze zostać zlecone podmiotom zewnętrznym, w tym m.in. wynajem sal, wynajem sprzętu, zakup usług szkoleniowych, zakup podręczników, zakup materiałów szkoleniowych, zakup wyżywienia dla uczestników, stworzenie portalu edukacyjnego, zakup certyfikatów, zakup egzaminów, zakup usług prawnych, podatkowych i notarialnych, zakup materiałów promocyjnych, wykonanie badań ewaluacyjnych, czy organizacja konferencji. Do koordynacji powyższych zadań - w ramach personelu projektu – skarżąca spółka przewidziała zaangażowanie 6 osób, w tym 2 specjalistów ds. rekrutacji uczestników (w łącznym wymiarze 1 etatu w oparciu o umowy o pracę), specjalisty ds. certyfikacji (umowa o pracę), koordynatora projektu (umowa zlecenia), specjalisty ds. organizacji szkoleń (umowa o pracę) oraz osoby odpowiedzialnej za prace marketingowe (umowa o pracę). Przy łącznej wartości dofinansowania wynoszącej 1.140.803,90 zł, koszt realizacji projektu przypadający na jednego uczestnika wyniósł 4.960,01 zł.
W dniach 14-16 września 2011 r. IP przeprowadziła kontrolę planową realizowanego projektu, w wyniku której wydała Informację pokontrolną nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Stwierdzone przez zespół kontrolujący uchybienia dotyczyły m.in.: wadliwości zawartych umów zlecenia z koordynatorem projektu (tożsamość rodzajowa umów zawartych w ramach projektu z umowami o pracę zawartymi z skarżąca spółką poza projektem - w ramach jego standardowej działalności), stosowania zasady konkurencyjności (udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu), braku dokumentacji potwierdzającej realizację konferencji oraz błędnej kwoty przelewu. Łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych wyniosła 12.163,00 zł. Skarżąca spółka odmówiła podpisania ww. Informacji pokontrolnej, za zasadny uznając jedynie zarzut dotyczący błędnej kwoty przelewu w wysokości 5,00 zł. W dniu 21 grudnia 2011 r. wydane zostały Zalecenia pokontrolne, a w konsekwencji Wezwanie do zapłaty z dnia 3 stycznia 2012 r. W związku z brakiem wpłaty dochodzonych środków, w dniu 8 lutego 2012 r. IP wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oraz terminu, od którego nalicza się odsetki. Ostatecznie decyzja w sprawie została wydana w dniu [...] maja 2012 r., a następnie w całości zaskarżona przez skarżącą spółkę do Ministra Rozwoju Regionalnego, jako organu odwoławczego. W dniu [...] sierpnia 2012 r. organ ten wydał decyzję, w której uchylił decyzję Zarządu Województwa [...] w zakresie uznania za niekwalifikowalne wydatków związanych z organizacją konferencji.
Jednocześnie, w toku weryfikacji kolejnych wniosków o płatność składanych w ramach projektu, IP stwierdziła wystąpienie dalszych wydatków niekwalifikowalnych związanych z wypłatą wynagrodzeń osobom zaangażowanym na stanowisku koordynatora projektu oraz wynajmem sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego. Pismem z dnia 1 marca 2012 r. IP poinformowała skarżącą spółkę, że "Na podstawie przesłanego przez Beneficjenta pismem z dnia 10 lutego 2012 r. zestawienia wydatków ustalono, iż łączna wartość środków nieprawidłowo wydatkowanych związanych z wynajmem sal szkoleniowych w [...] wykazanych we wniosku o płatność nr [...] wyniosła 41.918,40 zł, łączna wartość środków nieprawidłowo wydatkowanych związanych z wynajmem sprzętu komputerowego wykazanych we wniosku o płatność nr [...] wyniosła 78.872,52 zł oraz łączna wartość środków nieprawidłowo wydatkowanych związanych z wynagrodzeniem osób zatrudnionych na stanowisku koordynatora projektu wypłaconym na podstawie umów cywilnoprawnych za okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. wykazanych we wniosku o płatność nr [...] wyniosła 1.800,00 zł. W związku z powyższym, suma wydatków niekwalifikowalnych rozliczonych w ww. wnioskach o płatność wyniosła 122.590,32 zł." Jednocześnie IP poinformowała, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. zaktualizowanych Zasad finansowania PO KL (wersja z dnia 22 grudnia 2011 r.), wprowadzających do systemu realizacji Programu tzw. "taryfikator" za naruszenie zasady konkurencyjności, kwota wydatków niekwalifikowalnych związanych z realizacją zamówień (wynajem sal szkoleniowych oraz sprzętu komputerowego) uległa zmianie. Przy zastosowaniu wskaźnika procentowego nałożonej korekty w wysokości 50% kwota wydatków niekwalifikowalnych w związku z naruszeniem zasady konkurencyjności wyniosła łącznie 60.395,46 zł (z czego 20.959,20 tytułem wynajmu sal szkoleniowych i 39.436,26 zł tytułem wynajmu sprzętu). Mając na uwadze powyższe, skarżąca spółka została wezwana do zwrotu środków w łącznej wysokości 62.195,46 zł.
W związku z brakiem wpłaty dochodzonych środków, w dniu 31 maja 2012 r. IP wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki w wyniku którego wydała decyzję w dniu [...] lipca 2012 r. (znak: [...]) zobowiązującą ww. spółkę do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.
Skarżąca spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Rozwoju Regionalnego, jako organu odwoławczego.
Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] września 2012 r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] (IP) z dnia [...] lipca 2012 r. (znak: [...]). Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami poczynionym przez organ I instancji co do stanu faktycznego i prawnego.
Organ odwoławczy wskazał, iż osoby pełniące kierownika projektu pn. "[...]" tj. L. K. (od 1 października 2010 r. do 28 lutego 2011 r. - na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 1 października 2010 r.), M. D. (w okresie od 1 marca 2011 r. do 30 września 2011 r. - na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 1 marca 2011 r.) pozostawały w stosunku pracy z spółką na podstawie umów o pracę, tj.: L. K. - zatrudnienie na stanowisku specjalisty ds. funduszy europejskich w wymiarze 1 etatu w spółce [...] sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 30 marca 2007 r. aneksowanej kilkakrotnie, m.in. aneksem do umowy o pracę z dnia 1 maja 2009 r., na podstawie którego stanowisko L. K. uległo zmianie na kierownika działu funduszy europejskich, natomiast nie uległ zmianie wymiar czasu pracy.
Natomiast M. D. - zatrudniony na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w wymiarze 1 etatu w spółce [...] sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny od 1 lutego 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. z dnia 4 stycznia 2011 r., umowy o pracę zawartej na czas określony od 1 maja 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. z dnia 19 kwietnia 2011 r. aneksowanej w dniu 17 października 2011 r. aneksem, na podstawie którego stanowisko M. D. uległo zmianie na zastępcę koordynatora projektu pn. "Rozwój kompetencji pracowników sektora ICT szansą na rozwój przedsiębiorstwa i lokalnej gospodarki", natomiast wymiar czasu pracy został określony na 1 etat.
Oznacza to, że w okresie pełnienia funkcji koordynatora projektu pn. "[...]" L. K. była jednocześnie zatrudniona u skarżącej spółki na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika działu funduszy europejskich, natomiast M. D. na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w dziale funduszy europejskich.
W ocenie organu, pracownicy wyodrębnionego w strukturze spółki Działu Funduszy Europejskich zatrudnieni na stanowiskach związanych z koordynacją projektów szkoleniowych PO KL - w ramach projektu "[...]" wykonywali takie same obowiązki.
W opinii organu zawieranie z własnymi pracownikiem umowy cywilnoprawnej jest obejściem regulacji wynikających z prawa pracy - nawet jeśli odbywa się za zgodą zainteresowanego pracownika.
Organ podniósł, że zawarcie przez skarżącą spółkę dodatkowych umów zlecenia na potrzeby realizacji projektu z własnymi pracownikami na warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia znacznie pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy jest naruszeniem zasad prawa pracy. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości fakt powierzenia funkcji w projekcie PO KL pracownikom skarżącej spółki, lecz podstawa prawna wypłaty wynagrodzenia z tytułu pełnienia ww. funkcji.
Organ II instancji wskazał, iż zarzut skarżącej spółki dotyczący faktu akceptacji przez stronę umowy o dofinansowanie wniosku o dofinansowanie, w którym przyjęto rozliczanie wydatków dotyczących koordynatora projektu na podstawie umowy zlecenia nie ma znaczenia dla sprawy. Na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu strona umowy o dofinansowanie nie wiedziała bowiem, kto będzie pełnić funkcję koordynatora projektu, a w szczególności nie znała powiązań tej osoby / osób ze skarżącą spółką oraz ich funkcji w spółce.
Organ stwierdził, że zawarcie umów zlecenia z własnymi pracownikami w warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, stanowi istotne naruszenie prawa pracy (m.in. w zakresie godzin nadliczbowych). Jednocześnie zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodne z odrębnymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. W niniejszym przypadku zakwestionowanie podstawy prawnej wydatków poniesionych na wynagrodzenia koordynatorów projektu oznacza ich niekwalifikowaność. Przedmiotowe wydatki zostały poniesione z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, a więc zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, podlegają zwrotowi.
Zdaniem organu skarżąca spółka dopuściła się również naruszenia zasady konkurencyjności w przedmiocie wynajmu sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego.
Organ wskazał, że w dniu 4 listopada 2010 r. L. K., pełniąca w projekcie funkcję koordynatora, wysłała pocztą elektroniczną zapytanie ofertowe (dotyczące wynajmu sprzętu) do 3 podmiotów: [...],[...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. W odpowiedzi na ww. zapytanie wpłynęła oferta złożona przez firmę [...] sp. z o.o. Oferta ww. wykonawcy została podpisana przez T. S., Członka Zarządu spółki [...] sp. z o.o. (wykonawcy), który, jak wynika z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego, w okresie realizacji projektu pełnił również funkcję Członka Zarządu skarżącej spółki (zamawiającego).
Natomiast zapytanie ofertowe (dotyczące wynajmu sal) zostały skierowane do 3 podmiotów: [...] w [...],[...] w [...] oraz [...] sp. z o.o. W odpowiedzi na ww. zapytanie wpłynęła 1 oferta złożona przez firmę [...] sp. z o.o. Oferta ww. wykonawcy została podpisana przez T. S., Członka Zarządu spółki [...] sp. z o.o. (wykonawcy), który jak wskazano powyżej w okresie realizacji projektu pełnił również funkcję Członka Zarządu skarżącej spółki.
Organ odwoławczy zauważył, że w skład zarządów [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. wchodzą te same osoby, tj. T. S. oraz M. K. (jednocześnie wchodzący w skład Komisji Oceny Ofert), natomiast spółka [...] Sp. z o.o. (wykonawca) mieści się pod tym samym adresem co spółka [...] Sp. z o.o. (zamawiający).
W ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie powiązań osobowo-kapitałowych w postępowaniu na wyłonienie wykonawcy, polegających na tożsamości osób decyzyjnych u zamawiającego i wybranego wykonawcy stanowi złamanie zasady konkurencyjności, a to jest naruszeniem procedur określonych w art. 184 ufp. Konsekwencją tego uchybienia jest obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami. W ocenie organu działanie spółki wypaczyło sens zasady konkurencyjności i zaważyło definitywnie na przebiegu przeprowadzonego postępowania. W związku z powyższym umowa podpisana z tak wybranym wykonawcą jako zawarta niezgodnie z procedurami stanowi podstawę uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych na jej podstawie.
W związku z powyższym spełniona została dyspozycja normy zawarta w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, zgodnie z którą "w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła [...] sp. z o.o. w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku (zwanej dalej także: "ufp") w zw. z podrozdziałem 4.5.2 Sekcja 2 - "Stosunek cywilnoprawny" Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki poprzez zastosowanie w/w przepisów prawa powszechnie obowiązującego i zobowiązanie [...] do zwrotu środków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w treści art. 184 ufp;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ufp w zw. z Rozdziałem 3 Podrozdziałem 3.1 pkt 8) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - dotyczących tego, że wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności - poprzez zastosowanie w/w przepisów prawa powszechnie obowiązującego i zobowiązanie [...] do zwrotu środków poniesionych na wynajem sali i sprzętu komputerowego w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanki wykorzystania tych środków z naruszeniem procedur, o których mowa w treści art. 184 ufp.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoją dotychczasową argumentacje wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity ze zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
Ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ są prawidłowe.
Skarżąca spółka zawarła w dniu 13 października 2010 r. z Województwem [...], pełniącym w Programie funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP), umowę o dofinansowanie projektu pt. "[...]".
Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia 13 października 2010 r. oraz w ramach i na warunkach poprzedzającego ją konkursu. Konkurs i zawarcie umowy odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. – u.z.p.p.r. (Dz. U. Nr 84 z 2009 r. poz. 712 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 27 marca 2009 r. w wersji obowiązującej w dacie realizacji zamówienia.
Podstawą prawną był art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 u.z.p.p.r. Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane aby uznać je za tzw. koszty kwalifikowane realizacji projektu. Zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 208 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 r.
Wymieniony artykuł określa przesłanki dotyczące wydatków związanych z realizacją programów finansowanych ze środków unijnych. W ramach tych przesłanek jest istnienie "innych procedur obowiązujących przy ich wydaniu".
Powyższe określenie nie narzuca formy prawnej tych procedur ani treści. Pozwala na ustalenie, iż są to zasady, które obowiązują przy wykorzystaniu tych środków.
Samo wykorzystanie środków jest określane wprost w programach operacyjnych, tj. w przepisach ich dotyczących. W przedmiotowej sprawie została zawarta zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 u.z.p.p.r. umowa cywilnoprawna o dofinansowanie projektu odwołująca się do w/w Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego.
W niniejszej sprawie spornymi kwestiami są czy organ zasadnie uznał, że wydatki poniesione na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu są niekawlifikowalne oraz, że skarżąca spółka naruszyła zasadę konkurencyjności przy wynajmie sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego.
Odnosząc się do kwestii niekwalifikowalności wydatków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu należy stwierdzić, że organy słusznie stwierdziły, iż zawarcie umów zlecenia z własnymi pracownikami w warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, stanowi istotne naruszenie prawa.
Należy zauważyć, iż zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodne z odrębnymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego.
W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że w okresie pełnienia funkcji koordynatora przedmiotowego projektu L. K. była jednocześnie zatrudniona w skarżącej spółce na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika działu funduszy europejskich, natomiast M. D. na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w dziale funduszy europejskich.
W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że pracownicy wyodrębnionego w strukturze spółki Działu Funduszy Europejskich zatrudnieni na stanowiskach związanych z koordynacją projektów szkoleniowych wykonywali takie same obowiązki.
Należy zauważyć, iż Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego przewidują, że umowa o pracę z osobą stanowiącą personel projektu obejmuje wszystkie zadania wykonywane przez tą osobę w ramach projektu lub projektów realizowanych przez beneficjenta (Podrozdział 4.5.2 Sekcja 1 Stosunek pracy). Dalej Wytyczne {Podrozdział 4.5.2 Sekcja 2 Stosunek cywilnoprawny) stanowią, że kwalifikowanie wynagrodzenia osoby zaangażowanej do projektu na podstawie stosunku pracy, jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy charakter zadań wyklucza możliwość ich realizacji w ramach stosunku pracy o ile spełnione są łącznie następujące warunki:
- jest to zgodne z przepisami krajowymi;
- zakres zadań w ramach umowy cywilnoprawnej jest precyzyjnie określony;
- w ramach stosunku pracy pozwala na efektywne wykonywanie zadań w ramach umowy cywilnoprawnej.
W niniejszej sprawie w przypadku skarżącej spółki ten uzasadniony przypadek, kiedy można zawrzeć umowę cywilnoprawną nie zachodzi, ponieważ charakter zadań nie wykluczał możliwości ich realizacji w ramach stosunku pracy.
Odnosząc się do kwestii naruszenia przez skarżącą spółkę zasady konkurencyjności przy wynajmie sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu.
Należy wskazać, że podpisując umowę na dofinansowanie projektu skarżąca spółka zobowiązała się do stosowania określonych zasad realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych (krajowych oraz europejskich), m.in. zobowiązała się do stosowania aktualnych wytycznych dotyczących kwalifikowalności (§ 2 ust 4 umowy o dofinansowanie) oraz zasady konkurencyjności przy wydatkowaniu środków na realizację zamówień o wartości powyżej 14.000 euro netto (§ 20 umowy o dofinansowanie). Przestrzeganie zasady konkurencyjności, jako warunek uznania wydatków za kwalifikowalne, został opisany w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (Podrozdział 3.1.3.1).
Procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków unijnych zostały wprowadzone nie po to, aby utrudniać wydatkowanie środków czy formalizować proces wdrażania projektów, ale w określonym, konkretnym celu. Tym celem w przypadku zasady konkurencyjności było zapewnienie jak najszerszego dostępu do zamówień finansowanych ze środków unijnych oraz zachowanie uczciwej konkurencji.
Jednakowość i równość dostępu do zamówienia zawsze oznacza udostępnienie tych samych warunków zamawiającego w tym samym czasie. Jeżeli jeden z podmiotów zainteresowanych zamówieniem ma otwartą możliwość uzyskania od przedstawiającego zapytanie ofertowe innych, większych szerszych informacji związanych z zamówieniem lub wcześniej takie informacje uzyskał, to zawsze jest to złamanie podstawowej zasady uczciwej konkurencji.
Właśnie tej uczciwej konkurencji zabrakło w przypadku skarżącej spółki.
W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka zapytanie ofertowe dotyczące wynajmu sprzętu wysłała pocztą elektroniczną do: [...],[...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o.
Natomiast zapytanie ofertowe dotyczące wynajmu sali zostały skierowane do: [...] w [...],[...] w [...] oraz [...] sp. z o.o.
Na obie oferty odpowiedziała jedynie [...] sp. z o.o.
Jak słusznie zauważył organy w skład zarządów [...]Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. wchodzą te same osoby, tj. T. S. oraz M. K. (jednocześnie wchodzący w skład Komisji Oceny Ofert). Organy również wskazały, że Spółka [...] Sp. z o.o. (wykonawca) mieści się pod tym samym adresem co spółka [...] Sp. z o.o.(zamawiający).
Należy stwierdzić, że istniejące powiązania między skarżącą spółką a wykonawcą oznaczały z kolei, że zamawiający wiedział, w jaki sposób określić kryteria oceny ofert, tak aby oferta [...] Sp. z o.o okazała się najlepszą, natomiast wykonawca dysponował dokładną wiedzą, jak przygotować ofertę, aby to właśnie jego oferta została wybrana i to niezależnie od ilości zgłaszających.
Ustalenie tych okoliczności przez organ jest prawidłowe. Prawidłowy też jest wniosek organu, że takie działanie skarżącej prowadzące w konsekwencji do zawarcia umowy z [...] sp. z o.o jest złamaniem zasady konkurencyjności o której mowa w § 20 umowy z dnia [...] października 2010 r.
Ww. zapis umowy stanowi, że w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą Beneficjent stosuje się do następujących reguł:
1) zobowiązuje się do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia; równocześnie Beneficjent zobowiązany jest do zamieszczenia na swojej stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) oraz w swojej siedzibie powyższego zapytania ofertowego; zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert;
2) w przypadku gdy pomimo wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców Beneficjent otrzyma tylko jedną ofertę, uznaje się zasadę konkurencyjności za spełnioną;
3) Beneficjent wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem, do którego załączane są zebrane oferty;
4) kryteria oceny, o których mowa w pkt 3 mogą określić wymagania dotyczące zatrudnienia osób niepełnosprawnych, bezrobotnych lub osób, o których mowa przepisach o zatrudnieniu socjalnym; kryterium może dotyczyć również wyboru ofert tylko złożonych przez podmioty ekonomii społecznej.
5) wszelkie czynności związane z realizacją zamówienia Beneficjent dokonuje w formie pisemnej, przy czym dla udokumentowania czynności innych niż zawarcie umowy i sporządzenie protokołu z wyboru najkorzystniejszej oferty, dopuszczalna jest forma elektroniczna i faks;
6) w przypadku gdy Beneficjent stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców może zostać wezwany - na wniosek Instytucji Pośredniczącej lub organów kontrolnych - do przedstawienia uzasadnienia wskazującego na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie.
2. Wartość zamówienia, o którym mowa w ust. 1, ustalana jest zgodnie ze średnim kursem złotego w stosunku do euro, o którym mowa w art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z późn. zm.).
3. Zasad, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się w odniesieniu do osób lub usług rozliczanych w ramach kosztów personelu w projekcie.
Należy podkreślić, że zasada ta nie sprowadza się do fasadowości i pozorowania rzeczywistości tylko oparta jest na rzeczywistym, obiektywnie sprawdzalnym stworzeniu warunków zamówienia takich samych dla wszystkich uczestników.
Informacje będące towarem równie wartościowym, jaki inne rzeczy, udzielane wcześniej lub w toku trwania procesu zbierania ofert zawsze będą odstępstwem do zachowania zasady równości stron. To odstępstwo narusza zasadę konkurencyjności.
Słusznie zatem organ uznał, że doszło do złamania powyższej zasady. Ww. zasada jest zapisana w przepisach, odnoszących się do dofinansowania programów operacyjnych oraz w umowie stron (§ 20) opartej na Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki oraz m.in. w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Konsekwencją stwierdzenia powiązań osobowo-kapitałowych w postępowaniu na wyłonienie podwykonawcy, polegających na tożsamości osób decyzyjnych u zamawiającego i wybranego wykonawcy oznacza złamanie zasady konkurencyjności, a tym, samym jest naruszeniem procedur określonych w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W związku z powyższym organ był zobowiązany wydać decyzję o zwrocie dofinansowania.
Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej spółki, aby w sprawie brak było spełnienia przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.).
Ustalenia organu, zastosowane przepisy prawne nie dają podstaw do stwierdzenia naruszeń art. 6-8 KPA i art. 11 KPA.
Zarzuty skarżącej spółki są tylko polemiką z ustaleniami organu.
Mając powyższe na uwadze w sprawie Sąd uznał, że analiza akt nie daje podstawy do stwierdzenia naruszenia w/w prawa materialnego. Nie daje też podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło