II FZ 263/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r.. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2013 r., o sygn. akt I SA/Łd 1563/12 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 października 2012 r. , nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1563/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K. C. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 października 2012r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając ten wniosek skarżący stwierdził, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Aktualnie pracuje w Chorwacji, a zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi, który nie był umocowany do występowania przed sądami w terminie mu nieznanym. W dniu 27 października 2012 r. otrzymał decyzję i dopiero wtedy mógł przedsięwziąć niezbędne czynności w celu zaskarżenia decyzji. Zdaniem skarżącego, dniem rozpoczęcia biegu do złożenia skargi był dzień doręczenia mu korespondencji, tj. dzień 27 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznał, że przedstawione przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku okoliczności, mające wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu nie zasługują na uwzględnienie, w szczególności okoliczność pobytu skarżącego w Chorwacji, jak i zakres złożonego w siedzibie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnictwa. Sąd wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący udzielił B. P. pełnomocnictwa do reprezentowania go "przed Izbą Skarbową w L. w sprawie dotyczącej prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007". Pełnomocnictwo to zostało doręczone Dyrektorowi Izby Skarbowej w L. w dniu 25 września 2012 r. wraz z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 24 września 2012 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika także, iż została ona doręczona w dniu 22 października 2012 r. B. P. na jego adres wskazany w treści tego pełnomocnictwa. Doręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi było więc prawidłowe i wywołało skutki, w tym procesowe, dla samego skarżącego. Ponadto wskazano, że analiza treści udzielonego B. P. pełnomocnictwa z uwagi na brak wyraźnego wskazania w jego treści konkretnych czynności, których by miało dotyczyć, wskazuje na udzielenie mu pełnomocnictwa ogólnego, a więc do dokonywania przez pełnomocnika w toku postępowania odwoławczego wszystkich czynności procesowych, w tym do odbioru w imieniu skarżącego korespondencji. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że Dyrektor Izby Skarbowej w L. w prawidłowy sposób doręczył zaskarżoną decyzję B. P. jako pełnomocnikowi skarżącego, zaś zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 22 października 2012r., a nie dopiero w dniu 27 października 2012 . kiedy to została mu ona fizycznie przekazana przez pełnomocnika. Zresztą skarżący nie kwestionuje zasadności doręczenia decyzji pełnomocnikowi, lecz jedynie uważa, iż termin do wniesienia skargi winien biec od faktycznej daty przekazania mu przez pełnomocnika decyzji. W konsekwencji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przez skarżącego, o jakim stanowi art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) rozpoczął swój bieg już w dniu 23 października 2012r., a zakończył w dniu 21 listopada 2012r. Sąd podkreślił także, że skoro skarżący fizycznie otrzymał decyzję w dniu 27 października 2012 r. miał dość czasu na sporządzenie i złożenie skargi przed upływem terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, rozpoznanie złożonej skargi, uwzględnienie dowodu o zatrudnieniu poza granicami kraju oraz prawo do sądu. W uzasadnieniu skarżący powtórzył, jak wygląda jego sytuacja zawodowa (praca poza granicami kraju i brak stałego kontaku z krajem, dostępem do informacji i dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem podatkowym). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, dotyczące prawidłowości doręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi – B. P. Pełnomocnictwo to obowiązywało w dacie doręczenia pełnomocnikowi decyzji, gdyż na wcześniejszym etapie postępowania nie zostało skutecznie cofnięte, zatem przesyłka zawierająca decyzję została doręczona prawidłowo pełnomocnikowi. Przechodząc do kwestii przywrócenia terminu do złożenia skargi należy wskazać, że stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona (lub jej pełnomocnik) danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie uprawdopodobnił aby uchybienie terminowi było następstwem niezawinionych okoliczności. Przede wszystkim przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Nie można bowiem uznać, że praca poza granicami kraju miała taki charakter. Należy podkreślić, że wina w uchybieniu terminu oceniana jest przy zastosowaniu kryterium należytej staranności, którą powinna zachować strona postępowania sądowoadministracyjnego. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Strona wyjeżdżająca za granicę winna zadbać należycie o swoje interesy. Pobyt za granicą związany z pracą był do przewidzenia i przy dołożeniu należytej staranności pozwalał na podjęcie działań zapobiegających uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł zatem na gruncie niniejszej sprawy niezależnych od skarżącego i niemożliwych do pokonania przeszkód, które usprawiedliwiałyby niedochowanie terminu do złożenia skargi i uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania danej czynności. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji