VII SA/Wa 1274/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. P. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]listopada 2011 r., Nr [...] nakazującą inwestorowi – A. P. dokonanie całkowitej rozbiórki fundamentów pod budynek mieszkalny z częścią handlowo - usługową usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w miejscowości [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Zauważył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2009 r., Nr [...] wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo - usługową usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w miejscowości [...] przy ul. [...]. Następnie organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego Wymieniona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] została utrzymana w mocy decyzją [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2009 r., Nr [...]. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została oddalona wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/09. Następnie organ II instancji zauważył, że w związku z tym, iż inwestor nie przedłożył wymaganego projektu budowlanego zamiennego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...]listopada 2011 r., Nr [...] nakazał inwestorowi – A. P. dokonanie całkowitej rozbiórki fundamentów pod budynek mieszkalny z częścią handlowo - usługową usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...]położonych w miejscowości [...] przy ul. [...]. Uzasadniając zaskarżoną decyzję [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od decyzji [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. o pozwoleniu na budowę. Stwierdzone odstępstwa mają charakter istotnych, gdyż wypełniają przesłanki art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (dotyczą zmiany kształtu fundamentów budynku, rezygnacji z piwnic (zmiana liczby kondygnacji), a przede wszystkim obrysu fundamentu, który wskazuje na usytuowanie inwestycji nie tylko na działkach nr [...],[...] i [...], ale również częściowo na działkach o nr ew. [...].[...],[...]). Wymienione odstępstwa dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego a zatem w świetle przepisów Prawa budowlanego, należało uznać je za istotne. Okoliczność tę potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1327/09, w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo - usługową. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę bądź przepisów. Kolejnym krokiem jest wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 wymienionej ustawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji zachował tryb przewidziany ustawą Prawo budowlane z 1994 r. i w dacie ważności pozwolenia o wstrzymaniu robót wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, zobowiązując A. P. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, w wyznaczonym przez organ terminie. Decyzja została wydana w dniu [...]kwietnia 2009 r. Zatem inwestor posiadał przeszło 2 lata na sporządzenie odpowiedniej dokumentacji. Inwestor nie skorzystał z możliwości wynikającej z prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania naprawczego, mającego doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i wymaganych dokumentów nie przedłożył. Zdaniem organu II instancji okoliczność powyższa spowodowała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobligowany był do zastosowania trybu przewidzianego w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W związku z tym organ powiatowy prawidłowo nakazał rozbiórkę fundamentów pod przedmiotowy budynek z uwagi na to, że tylko te prace zostały wykonane w obrębie inwestycji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/09 stwierdził, iż "Na marginesie odnosząc się do podniesionego przez skarżącego argumentu, że organy nadzoru budowlanego nie odniosły się do złożonych przez A. P. rysunków zamiennych, stwierdzić należy, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., Starosta Powiatowy w [...] zawiesił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkaniowo-usługowego ze względu na fakt prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania w sprawie prowadzenia budowy z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego". Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego kwalifikacji zamierzonego odstąpieniu jako istotnego lub nieistotnego, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że kwestia ta była już przedmiotem postępowania wyjaśniającego zarówno przed organem i i II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/09 stwierdził, iż organ nadzoru budowlanej słusznie ocenił omawiane odstępstwa jako istotne w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że złożenie rysunków zamiennych w Starostwie Powiatowym nie jest tożsame z przedłożeniem projektu budowlanego zamiennego w organie nadzoru budowlanego, ponieważ projekt winien zawierać wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] złożył A. P., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że organ II instancji ograniczył się jedynie do wyjaśnienia treści art. 51 Prawa budowlanego. Organ nie ustosunkował się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu, a zwłaszcza zarzutu, że nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji poczynił ustalenia, jakoby obiekt budowlany (a mianowicie fundamenty pod budynek mieszkalny z częścią handlowo - usługową) zrealizowany został z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. O tym, czy realizowany obiekt budowlany zawiera w rzeczywistości istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu decyduje projektant. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo budowlane, kwalifikacji zamierzonego odstąpienia jako istotnego lub nieistotnego dokonuje projektant i on jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje, tzn. rysunek i opis dotyczące odstąpienia. Jest to związane z ustalonymi w ww. przepisie obowiązkami projektanta, a w szczególności obowiązkiem sprawowania nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego organu. W przedmiotowym postępowaniu nic takiego nie miało miejsca, zaś organ I instancji samowolnie dokonał takich ustaleń i w konsekwencji orzekł o dokonaniu rozbiórki tychże fundamentów. Tym samym - w ocenie skarżącego - organ ten dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji stanowiło naruszenie przepisu art. 36a oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Skarżący wskazał także, że nawet jeśli organ I instancji prawidłowo uznał, iż koniecznym jest złożenie projektu budowlanego zamiennego, to projekt taki został przeze skarżącego złożony w dniu [...] czerwca 2004 r., o czym organ powiatowy został zawiadomiony chociażby postanowieniem Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...]. W wyniku wszczęcia postępowania przez organ powiatowy, postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego prowadzone przez Starostwo Powiatowe zostało zawieszone, zaś wniosek o zatwierdzenie tego projektu został przekazany organowi kontrolnemu, czyli powiatowemu inspektorowi zgodnie z art. 65 k.p.a. Projekt zamienny wraz z wnioskiem został złożony w czterech egzemplarzach w Starostwie Powiatowym i żądanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jego ponownego złożenia w niniejszym postępowaniu jest zdaniem skarżącego nieracjonalne, również z uwagi na fakt, iż wiązałoby się to z poniesieniem dodatkowych znacznych kosztów związanych z jego ponownym wykonaniem. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od decyzji [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. o pozwoleniu na budowę. Stwierdzone odstępstwa mają charakter istotnych, gdyż wypełniają przesłanki art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (dotyczą zmiany kształtu fundamentów budynku, rezygnacji z piwnic (zmiana liczby kondygnacji), a przede wszystkim obrysu fundamentu, który wskazuje na usytuowanie inwestycji nie tylko na działkach nr [...],[...] i [...], ale również częściowo na działkach o nr ew. [...].[...],[...]). Wymienione odstępstwa dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego a zatem w świetle przepisów Prawa budowlanego, należało uznać je za istotne. Okoliczność tę potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1327/09, w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo - usługową. Oddalając skargę na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2009r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zaaprobował ocenę stwierdzonych odstępstw jako istotnych i ocena ta w świetle art. 153 ppsa wiąże zarówno Sąd jak i organy co do dalszego postępowania. Jak słusznie podkreślił [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zgodnie z regulacją art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę bądź przepisów. Następnym krokiem jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji zachował tryb przewidziany ustawą Prawo budowlane z 1994 r. i w dacie ważności pozwolenia o wstrzymaniu robót wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zobowiązując A. P. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, w wyznaczonym przez organ terminie. Decyzja została wydana w dniu [...]kwietnia 2009 r. Zatem inwestor – jak trafnie podkreślił organ odwoławczy - posiadał przeszło 2 lata na sporządzenie odpowiedniej dokumentacji. Inwestor nie skorzystał z możliwości wynikającej z prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania naprawczego, mającego doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i wymaganych dokumentów nie przedłożył. Okoliczność ta spowodowała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobligowany był do zastosowania trybu przewidzianego w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji orzekającej "zaniechanie dalszych robót", nie mogło nastąpić. Decyzję o nakazie zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych wydaje się w przypadku braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli te roboty w żaden sposób nie powodują zagrożenia i są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Oceny zagrożenia i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi dokonuje się na podstawie przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Organy nadzoru budowlanego nie miały możliwości dokonania takiej oceny stanu technicznego budynku, z uwagi na fakt, iż inwestor nie przedłożył stosownych dokumentów. Ponadto, w niniejszej sprawie "stan poprzedni budynku", o którym mowa w z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nie istniał, gdyż decyzja z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo - usługową. Jedynie przy decyzjach dotyczących m.in. rozbudowy, przebudowy, nadbudowy organ nadzoru budowlanego może określić stan poprzedni budynku. Powyższa możliwość nie wystąpiła więc w tym przypadku. Jedyną możliwością, która pozostała organowi nadzoru budowlanego do zastosowania w niniejszej sprawie było orzeczenie rozbiórki przedmiotowego budynku lub jego części. Z uwagi na fakt, iż inwestor wykonał jedynie fundamenty pod budynek, dlatego należało - tak jak uczyniły to organy obu instancji - nałozyć obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki tej części budynku. Zdaniem, Sądu [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego kwalifikacji zamierzonego odstąpieniu jako istotnego lub nieistotnego, prawidłowo wskazał, że kwestia ta była już przedmiotem postępowania wyjaśniającego zarówno przed organem i i II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1327/09 wskazał, iż organ nadzoru budowlanego słusznie ocenił omawiane odstępstwa jako istotne w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Ponadto zdaniem Sądu [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie uznał, iż złożenie rysunków zamiennych w Starostwie Powiatowym nie jest tożsame z przedłożeniem projektu budowlanego zamiennego w organie nadzoru budowlanego. Zatem nie można mówić, iż inwestor wykonał obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]kwietnia 2009 r., Nr [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie art. 151 p.p.s.a.