II OZ 1193/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-08

Skład orzekający: Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, odmawiając zmiany wcześniejszego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, prawidłowo zmienił to postanowienie, zamiast je oddalić lub odmówić zmiany?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji, odmawiając skarżącej prawa pomocy w ponownym wniosku, nieprawidłowo zmienił swoje wcześniejsze postanowienie o częściowym zwolnieniu z kosztów sądowych. Zamiast zmieniać postanowienie, sąd powinien był oddalić wniosek o zmianę lub odmówić jej dokonania, jeśli nie zostały spełnione przesłanki z art. 165 PPSA. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny
Skarżąca I.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w częściowym zwolnieniu z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wykonania robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej od czasu wydania poprzedniego postanowienia, którym została częściowo zwolniona z kosztów. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc wzrost kosztów utrzymania i kosztów użytkowania wieczystego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2013 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2013 roku, sygn. akt II SA/Gd 732/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I.R. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] października 2012 roku, nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił I.R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że aktualnie rozpoznawany wniosek jest wnioskiem ponownym. Wcześniejszy wniosek skarżącej został rozpoznany i została ona zwolniona częściowo od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, tj. został zwolniona od wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 25 maca 2013 r. Sąd podkreślił, że w aktualnie rozpoznawanym wniosku skarżąca nie wskazała okoliczności potwierdzających zmianę jej sytuacji finansowej. Zatem zmiana wcześniejszego postanowienia jest niemożliwa i odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła I.R. podnosząc, że zwiększyły się jej koszty utrzymania oraz wzrósł koszt użytkowania wieczystego nieruchomości do 980 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w nim podniesiono. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 31 stycznia 2013 r. skarżąca wniosła o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r. Sąd I instancji zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w zakresie częściowym, tj. zwolnił ją od obowiązku uiszczenie wpisu od skargi. W aktualnie rozpoznawanym wniosku skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, zatem wniosła ona o zmianę wcześniejszego postanowienia sądu dotyczącego przyznania prawa pomocy. Oceniając ten wniosek Sąd zasadnie uznał, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia stosownie do art. 165 p.p.s.a. Odnosząc się bowiem do zarzutów zażalenia wskazać należy, że roczny koszt użytkowania wieczystego wzrósł o około 400 zł, co daje miesięczny wzrost o około 34 zł. Skarżąca nie wyjaśniła zaś w jaki inny sposób wzrosły koszty jej miesięcznego utrzymania, a w konsekwencji pogorszyła się jej sytuacja finansowa. Podkreślić jednak należy, że w sytuacji gdy Sąd uznał, że nie spełnione zostały przesłanki określone w art. 165 p.p.s.a. to zobowiązany był do odmowy zamiany swojego wcześniejszego postanawianie lub do oddalenia wniosku o zmianę wcześniejszego postanowienia sądu. Odmawiając przyznania skarżącej prawa pomocy Sąd zmienił bowiem swoje postanowienie z dnia 25 marca 2013 r., którym to postanowieniem przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło