II SAB/Sz 84/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. B. i W. B. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik E.B. i W. B. wezwał Spółkę A. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiącej działki budowlane o numerach ewidencyjnych [...] położone w miejscowości [...] , oraz do ustanowienia na tych działkach służebności przesyłu za wynagrodzeniem, gdyż znajdują się na nich urządzenia elektryczne stanowiące część linii służącej do przesyłu energii elektrycznej. Ponieważ nieruchomość ta nie została wywłaszczona na potrzeby budowy instalacji elektrycznej ani w żaden inny sposób nie zostało ograniczone prawo własności tej nieruchomości, domaganie się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu oraz ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem jest zasadne. W przypadku gdy Spółka nie podziela poglądu co do bezumownego korzystania z nieruchomości, pełnomocnik zwrócił się o wskazanie wszelkich decyzji administracyjnych z których Spółkę A. wywodzi swoje prawo do linii energetycznej oraz o udostępnienie kserokopii tych decyzji na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej. Pismo to wpłynęło do Spółki A. w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Spółka A. poinformowała pełnomocnika wnioskodawców, że celem uniknięcia nieporozumień w sprawie oraz zajęcia stanowiska, zwraca się o przesłanie oryginałów lub poświadczonych urzędowo odpisów dokumentów potwierdzających stan prawny nieruchomości oraz wskazujących osoby którym przysługuje prawo do nieruchomości, w szczególności wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskodawców zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Spółka A. uznaje co do zasady roszczenia. W piśmie z dnia [...] r. Spółka A.. poinformowała pełnomocnika, że co do zasady uznaje roszczenia w zakresie służebności przesyłu, dlatego prosi o przesłanie wymaganych dokumentów. W dniu [...] r. pełnomocnik wnioskodawców przedłożył kserokopię zaświadczenia o braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz kserokopie aktów notarialnych rep. A nr[...] . W piśmie wysłanym pełnomocnikowi wnioskodawców w dniu [...] r. Spółka A.. poinformowała, że nie wyraża zgody na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu ani wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości pod liniami elektroenergetycznymi, ponieważ urządzenia posadowione zostały po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych niezbędnych do realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w czasie realizacji inwestycji. Do [...] r. nikt nie zgłaszał zastrzeżeń dotyczących urządzeń elektroenergetycznych, a okres czasu i sposób użytkowania przedmiotowej nieruchomości pozwalają na uznanie, że Spółka korzysta z nieruchomości w dobrej wierze. Odnosząc się do kwestii udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń Spółka poinformowała, że nie jest organem administracji publicznej, dlatego nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji objętych wnioskiem, gdyż stanowią one wewnętrzną tajemnicę Spółki. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskodawców zwrócił się o wyjaśnienie, kiedy linia elektroenergetyczna została wybudowana i czy od chwili wybudowania zmieniało się położenie urządzeń elektroenergetycznych na działkach nr [...] , a jeżeli tak, to kiedy. Ponadto, o wskazanie decyzji (organ wydający, znak i data) stanowiących podstawę posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na działkach wnioskodawców. W piśmie z dnia [...] r. Spółka A. poinformowała, że informacje, które przekazała poprzednio są wyczerpujące i dalsze prowadzenie korespondencji jest niecelowe. W dniu [...] r. pełnomocnik E.B. i W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Spółki A. polegającą na nie udostępnieniu informacji publicznej wskazanej we wniosku z dnia [...] r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym nie wydaniu decyzji odmownej ani umarzającej postępowanie, oraz o zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółka A. jest podmiotem zajmującym się dystrybucją energii elektrycznej, a zatem podmiotem wykonującym zadania publiczne zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być wykonywane nie tylko przez organy władzy publicznej, ale przez rożne podmioty nie będące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania im tych zadań. Tak rozumiane zadanie publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także osiąganie celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest wykonywaniem zadań publicznych. Z całą pewnością żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych, dotyczy sprawy publicznej i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia takiej informacji. Ponieważ zaskarżenie bezczynności zobowiązanego w zakresie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia, wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne. Spółka A. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego, z tego powodu, że Spółka nie posiada dokumentów objętych wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] r. Spółka poinformowała pełnomocnika skarżących, o braku w zasobach archiwalnych Spółki żądanych decyzji, co usunęło stan bezczynności i uzasadnia umorzenie postępowania sądowego. Odnośnie wniosku o oddalenie skargi Spółka wskazała, że żądanie udzielenia informacji objętej wnioskiem opierało się na indywidualnym interesie prawnym wnioskodawców, co wynika już z pierwszego pisma z dnia [...] r., i miało na celu wszczęcie przeciwko Spółce A. postępowania sądowego w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu bądź ustalenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, co świadczy o zamiarze nadużycia ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem informację publiczną stanowi informacja o sprawach publicznych określonych w art. 6 tej ustawy oraz o danych publicznych, w tym m. in. aktach administracyjnych, ale nie o wszelkich posiadanych dokumentach. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jest zobowiązany do udostępnienia dokumentów które mają charakter dokumentu publicznego, oraz możliwe są do zindywidualizowania. Nie można więc skutecznie żądać udostępnienia wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Ponadto, prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a nie prywatnego. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, że brak w sprawie warunku koniecznego, tj. interesu publicznego i sprawy publicznej. Żądane dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej ale gospodarczych interesów Spółki i nie są informacją publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Żądane przez skarżących informacje (decyzje) stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych działkach są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), a zatem ustawa ta znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów wytworzonych przez właściwy organ administracyjny na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dotyczących lokalizacji i budowy przez to przedsiębiorstwo linii elektroenergetycznych na wskazanych we wniosku nieruchomościach. Zdaniem Sądu, treść wniosku pozwala na skonkretyzowanie aktów administracyjnych. Skarżący konsekwentnie wskazywali bowiem, iż zakresem jego wniosku objęte są decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na ich działkach o numerach ewidencyjnych [...] położonych w miejscowości [...] , co stanowi wystarczającą podstawę do skonkretyzowania informacji objętych zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Rozważając podmiotowy aspekt niniejszej sprawy należy wskazać zwłaszcza na treść art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. W myśl tego przepisu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Użyte w treści powyższego przepisu sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej", bowiem pomija element podmiotowy, co w konsekwencji sprowadza się do interpretacji o wykonywaniu zadań publicznych przez różne podmioty, niebędące jednakże organami władzy. Tak rozumiane "zadania publiczne" w sumie cechują się powszechnością i użytecznością dla ogółu, co sprzyja osiągania celów zarówno konstytucyjnych, jak i ustawowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa. Zatem dla zapewnienia wolności i praw człowieka oraz obywatela, dysponowanie zasobami energetycznymi, urzeczywistnia wspólne dobro, o czym stanowi się w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki może być ograniczana – stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – tylko w ustawie i jedynie wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podsumowując, przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują – w ocenie Sądu – zadania publiczne, a w konsekwencji są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej (vide np.: wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10). W wyroku z dnia 29 lutego 2012r. I OSK 2215/11 dostępny na stronie internetowej http:// orzeczenia.nsa.gov.pl Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacja publiczna obejmuje bowiem swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Uznając, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku stanowią informację publiczną, a Spółka A.. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej ustalić należy, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej przez skarżących. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, skierowanie pisemnego wniosku o udzielenie informacji winno skutkować podjęciem przez podmiot zobowiązany jednej z następujących czynności: 1/ udzielenie informacji publicznej jako czynności o charakterze materialno - technicznym, 2/ pisemne zawiadomieniem strony, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji 9 art. 4 ust. 3 ustawy) lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2 ustawy), 3/ wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w sprawie (art.16 ustawy), 4/ wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, po uprzednim wezwaniu do przedstawienia, że przetworzenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). W piśmie z dnia 11 grudnia 2012 r. Dyrektor Rejonu Dystrybucji Spółki A. w [...] zawiadomił pełnomocnika skarżących, że w zasobach dokumentacyjnych przedsiębiorstwa energetycznego brak jest dokumentów, które można zidentyfikować jako decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających przez działki nr [...] w miejscowości [...] . Zgodnie z art. 4 ust 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Prawdą jest, że wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej nie może być obciążany wykazywaniem, że podmiot, który winien informacje posiadać, rzeczywiście ją posiada. Wprawdzie podmiot, do którego zwrócili się z wnioskiem skarżący nie uprawdopodobnił, że w istocie żądanych dokumentów nie posiada, jednakże należy mieć na uwadze, że to nie on te dokumenty wytworzył jak i to, że przedsiębiorstwa energetyczne ulegały przekształceniom własnościowym, co mogło również wpłynąć na posiadanie dokumentów dotyczących inwestycji sprzed wielu lat. Spółka A. będąca podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, informując wnioskodawców o braku żądanej informacji i o przyczynach takiego stanu, zadośćuczyniła należycie swemu obowiązkowi i stąd też zarzut bezczynności ocenić należało jako nietrafny, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.