IV SA/Wr 670/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-02-14
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Henryk Ożóg, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów, który powołuje się na zaliczenie semestru po terminie, jest zobowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i zebrania dowodów, czy może jedynie oprzeć się na materiale zgromadzonym przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów, ma obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a nie ograniczenia się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. W przypadku, gdy student w odwołaniu podnosi nowe okoliczności faktyczne, organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zebrać i ocenić materiał dowodowy, a nie opierać się wyłącznie na materiale zgromadzonym przez organ pierwszej instancji. Zaniechanie tych czynności stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów procedury administracyjnej.Stan faktyczny
Studentka A. W. została skreślona z listy studentów decyzją Dziekana, utrzymaną w mocy przez Rektora, z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Studentka w odwołaniu i skardze podnosiła, że zaliczyła semestr warunkowo po terminie i przystąpiła do egzaminu, co zostało pominięte przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i nie rozpoznał ponownie sprawy w sposób merytoryczny, co stanowiło naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 160 ust. 1, art. 190 ust. 1 pkt 3, oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 r., poz. 572, t.j.), art. 104, 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 37 ust. 1 pkt 3 oraz § 44 ust. 2 Regulaminu studiów (uchwała Senatu Akademii Medycznej we W. nr 855 z dnia 26 kwietnia 2010r. ze zm.), Rektor Akademii Medycznej we W. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we W. z dnia [...., Nr [...] o skreśleniu z listy studentów A. W. z dniem 19 czerwca 2012 r. z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:
Dziekan Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we W. dnia [...] podjął decyzję o skreśleniu z listy studentów A. W. (decyzja nr [...]). Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazany został art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym - ze wskazaniem jako przyczyny "nieuzyskanie zaliczenia roku w określonym terminie" oraz przepis § 37 Regulaminu studiów Akademii Medycznej we W. (uchwała Nr 855 Senatu Akademii Medycznej z dnia 26 kwietnia 2010 r. ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji A. W. podniosła, że w roku akademickim 2010/2011 została skierowana na powtarzanie II roku z powodu niezaliczenia egzaminu z biochemii lekarskiej. Semestr zimowy roku akademickiego 2011/2012 zaliczyła warunkowo w marcu br., po uprzednim pozwoleniu Kierownika Katedry i Zakładu Biochemii Lekarskiej prof. dr hab. A. G. Nie poinformowała jednak o tym fakcie Dziekanatu i nie odebrała indeksu w celu wpisania zaliczenia. Było to spowodowane tym, że w związku z powtarzaniem roku obecnie utrzymuje się sama. Pracuje na cały etat i nie mogła stawić się w Dziekanacie w godzinach urzędowania. Nadto oświadczyła, że w dniu 19 czerwca 2012 r. przystąpiła do I terminu egzaminu z biochemii lekarskiej.
Organ odwoławczy nie uwzględnił przedmiotowego odwołania i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że A. W. z powodu niezadowalających wyników w nauce złożyła w dniu 19 października 2011 r. wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie określonych zajęć z II roku studiów (Biochemii i lektoratu z języka łacińskiego) oraz o ustalenie opłaty za powtarzane zajęcia. Dziekan Wydziału Lekarskiego wyraził zgodę na w/w prośbę studenta, wydając decyzję nr [...] z dnia [...] na powtarzanie II roku z tytułu niezaliczenia II roku studiów . Czynność skutkowała sporządzeniem aneksu nr 24/2011/2012 do umowy nr 44/ 2009/2010 z dnia 15 września 2009r., który to aneks A. W. odebrała w dniu 2 listopada 2011 r. Z protokołu zaliczeniowego z przedmiotu Biochemia wynika, że A. W. w semestrze zimowym 2011/2012 nie uzyskała zaliczenia, tym samym Dziekan, działając w oparciu o § 33 Regulaminu Studiów Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich, nie mógł zaliczyć A. W. III semestru, w roku akademickim 2011/2012. W semestrze zimowym 2011/2012 w/w uzyskała jedynie zaliczenie z lektoratu języka łacińskiego. Dnia 17 kwietnia 2012 r. zostało wysłane do A. W. zawiadomienie o wszczęciu procedury skreślenia z listy studentów, które zostało doręczone w dniu 24 kwietnia 2012 r., jednakże studentka do 15 czerwca 2012 r. nie podjęła żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia statusu studenta.
W tej sytuacji - zdaniem organu odwoławczego, co do zasady istniała podstawa do podjęcia decyzji o skreśleniu A. W. z listy studentów, stąd orzeczono jak wyżej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną wyżej decyzję wniosła A. W., podnosząc, podobnie jak w odwołaniu, że w roku akademickim 2010/2011 została skierowana na powtarzanie II roku z powodu niezaliczenia egzaminu z biochemii lekarskiej. Semestr zimowy roku akademickiego 2011/2012 zaliczyła warunkowo w marcu br., po uprzednim pozwoleniu Kierownika Katedry i Zakładu Biochemii Lekarskiej prof. dr hab. A. G.
Skarżąca wyjaśniła, że semestr zimowy został zaliczony, po uprzednim przystąpieniu do zaliczenia warunkowego, które miało miejsce w marcu br., a wszelkie dokumenty potwierdzające ten fakt, łącznie z oceniona praca z zaliczenia, znajdują się w Katedrze Biochemii Lekarskiej. Dnia 19 czerwca 2012 r. przystąpiła, do I terminu egzaminu z Biochemii, po poprzednim zaliczeniu semestru letniego. Egzamin ten zdała na ocenę dostateczną, ocenioną i podpisaną przez kierownika Katedry prof. dr hab. A. G. - praca również znajduje się w Katedrze Biochemii. Dowodów zaliczenia semestru zimowego oraz letniego nie mogła załączyć do odwołania, gdyż tego typu dokumenty nie są wydawane studentom.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że twierdzenia skarżącej nie odpowiadają prawdzie. Organ podkreślił, że według posiadanych przez Uczelnię dokumentów A. W. nie zaliczyła w roku akademickim 2011/2012 semestru zimowego wobec czego skarżąca nie była w ogóle uprawniona do podchodzenia do zaliczenia semestru letniego, co oznacza także, że nie była uprawniona do podchodzenia do egzaminu z biochemii w sesji letniej. W dalszej części odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy powołując postanowienia regulaminu studiów (załącznik do zarządzenia nr 28/XIV R/2010 Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. z dnia 30 czerwca 2010 r.), a to § 26 ust. 1 zd. 2, zgodnie z którym : "Potwierdzeniem zaliczenia zajęć jest wpis w indeksie oraz w karcie okresowych osiągnięć studenta dokonany przez osobę odpowiedzialną za nauczanie przedmiotu."; § 28 ust. 3 zgodnie z którym "Warunkiem przystąpienie do egzaminu jest wcześniejsze uzyskanie zaliczenia zajęć z danego przedmiotu." , i § 33 ust. 2 i 3
ust. 2. zgodnie z którym : "Warunkiem zaliczenia semestru lub roku jest:
1) uzyskanie zaliczeń ze wszystkich zajęć dydaktycznych i praktyk zawodowych,
2) uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich egzaminów przewidzianych w planie studiów danego roku (...)."
ust. 3 "W przypadku niezaliczenia przez studenta semestru lub roku student może ubiegać się o:
1) warunkowy wpis na semestr lub rok akademicki - § 34,
2) zezwolenie na powtarzanie roku/semestru - § 35.", stwierdził, że nie jest możliwa sytuacja by student uzyskał zaliczenie semestru nie dysponując odpowiednimi dokumentami - wpisem uzyskanego zaliczenia w indeksie oraz karcie okresowych osiągnięć studenta. Oczywiste jest także – zdaniem organu, że zaliczenie semestru powinno nastąpić przed jego zakończeniem. Wszelkie modyfikacje w/w terminu wymagają uzyskania zgody Dziekana Wydziału wydanej w drodze decyzji. Z przytoczonych wyżej zapisów regulaminu studiów obowiązującego w roku akademickim 2011/2012 wynika, iż student który nie uzyskał zaliczenia do zakończenia semestru, w którym, zgodnie z planem studiów, obowiązany był to zrobić może kontynuować studia jedynie po uzyskaniu wpisu warunkowego na następny semestr lub uzyskaniu pozwolenia na powtarzanie roku. Oba warianty wymagają udzielenia zgody przez Dziekana - w drodze decyzji. Na przełomie semestru zimowego i letniego w roku akademickim 2011/2012 Dziekan Wydziału Lekarskiego UMW nie wydał odnośnie A. W. żadnej z opisanych wyżej decyzji. Zatem A. W. nie zaliczyła semestru zimowego, wobec czego nie była w ogóle uprawniona do podchodzenia do zaliczenia semestru letniego, co oznacza także, że nie była uprawniona do podchodzenia do egzaminu z biochemii w sesji letniej.
W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem, stąd skarga winna ulec oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Wobec treści skargi godzi się podnieść, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, Nr 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Stosując przedstawione wcześniej kryteria oceny Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują bowiem na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.
Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit." c" p.p.s.a., co powoduje, że decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego.
Podkreślić należy, że odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwości uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z przepisem art. 140 k.p.a. w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sprawach nieuregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Wniesienie odwołania przenosi zatem na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Przy czym należy podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wynikającą z treści art. 138 k.p.a., organ odwoławczy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rozstrzygnięcie to polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ ten musi ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzeć wszystkie żądania strony podniesione w odwołaniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Może również, jeżeli uzna to za konieczne, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie (wyrok NSA z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 658/08, publ. LEX nr 532803).
Powyższe pozwala na przyjęcie stwierdzenia, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał ponownie w całokształcie merytorycznie sprawy.
Skoro niewątpliwe jest w sprawie, że skarżąca w odwołaniu podnosiła m. innymi, że w dniu 19 czerwca 2012r. przystąpiła do egzaminu z biochemii lekarskiej , to w tej sytuacji organ II instancji winien był dokonać oceny, czy organ I instancji należycie ustalił istotne okoliczności faktyczne, a mające znaczenie dla wystąpienia stanu faktycznego, od którego zaś norma prawa uzasadnia podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. Innymi słowy organ odwoławczy winien był ze szczególną starannością ( wnikliwością ) ocenić , czy organ I instancji rozstrzygnięcie swe oparł na należycie zgromadzonym materiale dowodowym.
W okolicznościach niniejszej sprawy, oparcie się organu odwoławczego jedynie na materiale sprawy zgromadzonym przez organ I instancji, z równoczesnym całkowitym pominięciem powyższych twierdzeń odwołującej się, zwłaszcza, że w skardze zawarła oświadczenie, iż w dniu 19 czerwca 2012r. przystąpiła do egzaminu z Biochemii i egzamin ten zdała – odwołując się w tym względzie do dokumentacji znajdującej się w Katedrze Biochemii, świadczy o tym, iż w niniejszej sprawie nie był dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy. Oznacza to tym samym, że nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak było dostatecznych podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ odwoławczy jest w konsekwencji wadliwe.
Zdaniem Sądu, powyższe uchybienia stanowią niewątpliwie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), a także przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81, art. 138 k.p.a., a także przepisu art. 107 § 3 k.p.a..
Zważyć należy, że w orzecznictwie podkreśla się pogląd, że to organ administracji podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Powyższym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostał w rozpatrywanej sprawie organ II instancji. Treść uzasadnienia podjętej przez ten organ odwoławczy decyzji nie zawiera bowiem ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego.
Organ odwoławczy nie tylko, że nie ustosunkował się do powyższych twierdzeń skarżącej, ale i nie zastosował się do reguły o jakiej wcześniej była mowa, a to obowiązkowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej ponownie, ograniczając się w istocie jedynie do powtórzenia argumentów przywołanych przez organ I instancji.
Niesporne jest w sprawie, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r., Nr 572) oraz przepisy Regulaminu studiów Akademii Medycznej we W., przyjętego zarządzeniem Nr 28/XIV R/2010 Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 30 czerwca 2010r.
I tak zgodnie z treścią art. 190 ust.1 w/w ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
Z kolei ust.2 w/w art.190 ustawy stanowi, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
W myśl zaś art.190 ust.3 ustawy - od decyzji takiej przysługuje odwołanie do rektora, a decyzja rektora jest ostateczna .
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 207 ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Odwołać się w tym miejscu należy, do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258).
Powyższy pogląd prezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn.akt I OSK 1304/11 , Lex nr 1069584).
Powyższe oznacza – jak to już wyżej Sąd podkreślił, że orzekające w niniejszej sprawie organy, obowiązane były przestrzegać przepisów procedury administracyjnej, w tym m. innymi zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, art. 8 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), podejmując działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.77 § 1, art.80 k.p.a.)
Istotne jest w niniejszej sprawie, że cyt. wyżej przepis art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - wskazuje na obligatoryjne i fakultatywne przesłanki skreślenia studenta z listy studentów.
W niniejszej sprawie przyjąć należy, że zastosowanie miała przesłanka fakultatywna określona w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jeżeli tak, to decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. "uznania administracyjnego", a wskazuje na to sformułowanie przepisu, który stanowi, że "kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów".
W takiej sytuacji, wydanie decyzji musi być poprzedzone po pierwsze : dokładnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie zaistnienia, bądź nie - przesłanek do skreślenia studenta z listy studentów, a po drugie winna być dokonana analiza (ocena) tychże przesłanek, znajdująca następnie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji.
Jak to już wyżej Sąd podkreślił, organ odwoławczy nie tylko nie ustosunkował się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, lecz i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na podniesione w odwołaniu zarzuty . Uchybienie to ma o tyle istotne znaczenie, że decyzja o skreśleniu z listy studentów podejmowana w przypadkach określonych w cyt. wyżej art. 190 ust. 2 ustawy, jako podejmowana w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek szczególnie wszechstronnego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego. Uzasadnienie zaś takiej decyzji musi wskazywać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ wszechstronnie rozważone i ocenione, przy równoczesnym wykazaniu, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, a tym samym nie pominął dowodów powoływanych przez stronę.
Uzasadnienie decyzji uznaniowej, szczególnie o negatywnych dla strony konsekwencjach – a co ma miejsce w niniejszej sprawie - powinno szczegółowo wskazywać także przyczyny, argumenty, na których oparł się organ rozstrzygający sprawę, jak i powody dla których organ zastosował tę instytucję. Brak zaś prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji, nie wyjaśnienia stronie zasadności zastosowania takiego rozstrzygnięcia, uniemożliwia nadto właściwą kontrolę ze strony Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę rozpoznającego.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w doktrynie, jak i w orzecznictwie, gdzie przyjęte zostało, że z decyzjami uznaniowymi wiąże się ukierunkowana kontrola sądowa, przy której rolę, zadania i zakres kompetencji Sądu rozumie się znacznie szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach. Kontrole te zaś musi umożliwiać szczegółowe uzasadnianie takich decyzji. Stąd nie tylko nie są one zwolnione z takiego obowiązku, ale ich uzasadnienie musi wskazywać w sposób jasny i czytelny na motywy, jakimi kierowano się, podejmując określone rozstrzygnięcie (por. M.Jaśkowska, Uznanie administracyjne w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5-6/2010, str.174 –175).
W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku wyczerpującej oceny zgromadzenia materiału dowodowego, brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi w niniejszej sprawie naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy - a co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.
W konsekwencji powyższych uwag, zaskarżoną decyzję organu II instancji uznać należy za naruszającą prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przy tym zauważyć, że w sytuacji – jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy organ II instancji nie rozważył wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i nie sporządził wyczerpującego uzasadnienia podjętej decyzji, rozstrzyganie przez Sąd dalszych zarzutów zawartych w skardze byłoby przedwczesne i zastępowałoby w znacznym stopniu rozstrzygnięcie organu administracyjnego.
Wskazać przy tym również należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż podjęta w odpowiedzi na skargę, złożonej po zakończeniu postępowania administracyjnego, próba usunięcia braków uzasadnienia decyzji, nie może zastąpić uzasadnienia decyzji, określonego w art.107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, organ winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ocen w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2012r., sygn.akt IV S.A./Wr 137/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2011r., sygn.akt II S.A./Sz 846/11, Lex nr 1084622). Oznacza to, że odpowiedź na skargę nie może konwalidować braków skarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punktach I i II sentencji. O kosztach orzeczono zaś na podstawie art. 200 tejże ustawy.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu, a zwłaszcza korzystając z uprawnień określonych art.136 k.p.a. podjąć wszelkie niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia faktycznego sprawy i dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego, dać temu wyraz w uzasadnieniu podjętej decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
H.B.14.03.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło