III SA/Łd 73/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. III SA/Łd 73/11 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] (znak [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]) orzekającą o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego w lokalu nr 5 przy ul. S. 8 w Ł. Postępowanie dotyczące wymeldowania J. W. z pobytu stałego w lokalu nr 5 przy ul. S. 8 w Ł. zainicjowane zostało przez Administrację Nieruchomościami Ł.-G. "W.". Do wniosku załączono kserokopię wypowiedzenia J. W. umowy najmu lokalu mieszkalnego wskazując, iż wywołało ono skutki prawne wobec najemcy z dniem 31 grudnia 2010 r. oraz oświadczenia osób zamieszkujących w tym samym budynku wskazujące na niezamieszkiwanie J. W. w przedmiotowym lokalu. Prezydent Miasta Ł. wydał w dniu [...] decyzję (znak [...]) o wymeldowaniu J. W. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. S. 8 m. 5 w Ł. uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przeprowadzone postępowanie wykazało, zdaniem organu I instancji, że J. W. nie przebywa w przedmiotowym lokalu od kilkunastu lat, a lokal ten opuścił dobrowolnie. Aktualnie od około 5 lat przebywa w prywatnym mieszkaniu swojej znajomej. W lokalu przy ul. S. J. W. – nie ma miejsca do spania, gdyż tapczan uległ zawilgoceniu i został wyrzucony około 10 lat temu. Mieszkanie nie jest zamieszkane, jest zdewastowane, okno jest zabite deskami. Powyższe ustalenia organ poczynił w oparciu o zeznania J. W. i wyniki kontroli meldunkowej przeprowadzonej 18.08.2010 r. Odwołanie od tej decyzji złożył J. W. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub ewentualnie o jej uchylenie. Zarzucił, że w decyzji błędnie ustalono stan faktyczny, gdyż nie opuścił on przedmiotowego lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 10 grudnia 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda stwierdził, że nie ma żadnych podstaw by przyjąć, że lokal nr 5 przy ul. S. 8 w Ł. jest miejscem stałego pobytu J. W. Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przejawia się to w stałym korzystaniu z urządzeń tego lokalu, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. O opuszczeniu lokalu można mówić, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany przestał być miejscem koncentracji jego życiowych interesów. W ocenie organu odwoławczego okoliczności istotne dla sprawy, przede wszystkim dotyczące opuszczenia lokalu, zostały wyjaśnione przez organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący, a ocena dowodów została przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Jak podniósł Wojewoda, z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bezspornie, że J. W., dobrowolnie, na skutek własnej decyzji, opuścił miejsce swojego dotychczasowego pobytu stałego ok. 15 lat temu i od tego czasu w lokalu tym nie zamieszkuje. Zdaniem organu fakt, iż w spornym lokalu znajdują się niektóre rzeczy strony – co podnosił odwołujący jeszcze na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem miejscem pobytu jest faktyczne miejsce koncentracji wszelkich spraw życiowych, a nie miejsce przechowywania rzeczy. Również fakt sporadycznego pojawiania się J. W. w miejscu pobytu stałego nie może świadczyć o tym, że nie opuścił on definitywnie miejsca pobytu stałego. Organ podkreślił przy tym, że przepisy ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Głównym ich celem jest , aby rejestracja osoby w danym miejscu było zgodna ze stanem faktycznym. Realizacji tego celu służy uprawnienie organów administracji do wydawania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzji obydwu organów zarzucił błędne ustalenia faktyczne w kwestii ustalenia koncentrowania swojego życia osobistego w spornym lokalu. Uzasadniając skargę stwierdził, że od "bardzo wielu lat" w spornym lokalu "znajduje się jego miejsce pobytu i przebywania". Pod tym adresem ma swoje rzeczy i ten adres podawał dotychczas jako adres korespondencyjny. Regularnie opłaca także czynsz za lokal. Okoliczność, że nie jest w tym lokalu codziennie, nie oznacza, że nie ma tam miejsca stałego pobytu W reasumpcji skargi stwierdził, że próba ustalenia wskazanych w uzasadnieniu organów okoliczności dotyczących kwestii jego zamieszkiwania w spornym lokalu i koncentrowania tam życia osobistego stanowiłaby naruszenie szeregu jego praw obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W dniu 27 kwietnia 2011 r. Administracja Nieruchomościami Ł.-G. W. poinformowała, że nieruchomość przy ul. S. 8 została przekazana właścicielom. W. G. współwłaścicielka i pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości dopuszczona do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania, wnosiła o oddalenie skargi. Pełnomocnik skarżącego popierał skargę i wnosił o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Pełnomocnik Wojewody [...] wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekająca o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego w lokalu nr 5 przy ul. S. 8 w Ł. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zamiaru strony ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania istnienia owego zamiaru. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – kwestia ta została rozważona przez organ odwoławczy, a wnioski do których organ doszedł są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W pierwszej kolejności odnieść należy się w związku z tym do ustaleń związanych z opuszczeniem przez skarżącego spornego lokalu. W tym zakresie, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne organów, stanowiące podstawę wydanych w sprawie decyzji, nie są sporne i nie budzą wątpliwości. Organy prawidłowo uznały, iż J. W. opuścił lokal przy ul. S. 8 i było to opuszczenie dobrowolne i trwałe. W pierwszym rzędzie wskazać tutaj należy na zeznania samego skarżącego, który nie kwestionuje tego faktu i wprost potwierdził fakt opuszczenia spornego lokalu (protokół przesłuchania strony z dnia 27 lipca 2010 r.). Skarżący oświadczył bowiem do protokołu przesłuchania, iż przez ostatnie 15 lat zamieszkiwał u swojej siostry i tam - jak stwierdził - skoncentrował swoje życie osobiste, a od około pięciu lat przebywa u znajomej. Wyjaśnił także do protokołu, iż w spornym lokalu "nie śpi, nie koncentruje swojego życia osobistego". Jak bowiem stwierdził, "miejsce to wywołuje u niego przykre wspomnienia". Powyższe ustalenia świadczą o całkowitym zarwaniu więzów z dotychczasowym lokalem i założeniu w nowym miejscu (lokalu w którym obecnie zamieszkuje) swoich osobistych i majątkowych interesów. Z tych względów nie można uznać za wadliwe ustaleń poczynionych przez organ, że w dotychczasowym miejscu pobytu skarżący niewątpliwie nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, tj. w szczególności nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych. Prawidłowo zatem organ uznał, iż J. W. opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Podkreślenia przy tym wymaga, że fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (gdy zaniechano realizacji obowiązku wymeldowania się) jest jedynym warunkiem niezbędnym do orzeczenia o wymeldowaniu. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie wiąże bowiem wymeldowania z prawem do lokalu. Na mocy art. 9 ust. 2a powołanej ustawy, zameldowanie w lokalu służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Realizacja obowiązku meldunkowego służy zatem jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, polegającej na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych, umożliwiając ich odnalezienie. Ustalenia w tym zakresie, dotyczące dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącego i fakt, iż nie zamieszkiwał on w spornym lokalu, potwierdziły także wyniki przeprowadzonej przez pracowników organu pierwszej instancji kontroli meldunkowej. Z załączone do akt protokołu wynika, że pracownicy organu pierwszej instancji nie zastali skarżącego w mieszaniu, z zewnątrz lokal wyglądał na niezamieszkały, albowiem okno spornego lokalu jest zabite deskami, a lufcik płytą, a w skrzynce na listy było dużo korespondencji. Rozpytani na okoliczność zamieszkiwania skarżącego sąsiedzi stwierdzili, że nie mieszka on co najmniej od 5 lat. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że fakt przechowywania przez skarżącego w mieszkaniu jakichś rzeczy, odbieranie korespondencji ze skrzynki pocztowej w nieruchomości i fakt, iż nie zalegał z opłatami za lokal w świetle pozostałych dowodów, a przede wszystkim zeznań samego skarżącego, nie jest wystarczające do uznania jakoby mieszkanie przy ul. S. 8 w Ł. stanowiło jego główne miejsce pobytu. Pomijając kwestie podnoszone już wcześniej, a dotyczące oświadczenia samego skarżącego, iż nie zamieszkuje w spornym lokalu, to nawet stwierdzenie, że skarżący sporadyczne przebywa w mieszkaniu przy ul. S. 8 w Ł., odbiera korespondencję nie może być podstawą do uznania, iż przebywa on tam z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność, iż w mieszkaniu tym znajdują się rzeczy należące do skarżącego nie może stanowić dowodu, że skarżący stale tam zamieszkuje. Opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, opubl. LEX nr 484172). Także podnoszone w skardze argumenty odnośnie naruszenia wolności obywatelskich są nietrafne. Przepisy ustawy o ewidencji ludności, na podstawie których orzekały organy, w żaden bowiem sposób nie ograniczają swobód obywatelskich, a jedynie ustanawiają w związku z realizacją swobody przemieszczania się określone obowiązki ewidencyjne. Przepisy te nie ograniczają również żadnych uprawnień o charakterze cywilnoprawnych, albowiem od jakichkolwiek uprawnień tego typu abstrahują. Reasumując, przyjąć trzeba, że poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne i prawne, dokonane przez organy administracji publicznej, wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tych względów - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. R.A.