I SA/Wa 2565/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza L. z dnia [...] września 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz L. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 pkt 4a i pkt 6, art. 12a, art. 14 i art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego świadczenia z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci W., M. i L. P. przyznał U. P. : 1) zasiłek rodzinny na dziecko P. W. od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 w miesiącu wrześniu 2012 r. w wysokości [...] zł jednorazowo; 2) zasiłek rodzinny na dziecko P. L. od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie; 3) zasiłek rodzinny na dziecko P. M. od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r. w wysokości [...] zł, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r. w wysokości [...] zł miesiecznie. W dniu [...] sierpnia 2012 r. U. P. wniosła o przyznanie dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: L. P. i M. P. Do wniosku strona załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazujące, że zatrudniona jest na czas [...] w wymiarze pełnego etatu od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. W zaświadczeniu wskazano, że U. P. przebywa od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. na urlopie wychowawczym, w celu sprawowania osobistej opieki nad dziećmi: L. P. oraz M. P. urodzonymi [...] września 2011 r. Burmistrz L. decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] (znak sprawy [...]), na podstawie art. 104 i art. 155 k.p.a., art. 3 pkt 23 lit.a i lit. 6, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 pkt 2, art. 10, art. 23 i art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zmienił własną decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w ten sposób, że przyznał dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowaczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na P. L. i P. M. od [...] sierpnia 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r. w wysokości [...] zł i od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji U. P. podniosła, że dodatek do zasiłku rodzinnego jest sprzężony z prawem do zasiłku rodzinnego, stąd powinien zostać przyznany w wysokości po [...] zł na każde z dzieci urodzonych z porodu bliźniaczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie z uwagi na urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas porodu przez U. P. zastosowanie ma art. 10 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powołując się na treść art. 10 ust. 1 tej ustawy organ podał, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, iż w przypadku urodzenia podczas jednego porodu więcej niż jednego dziecka, osobie opiekującej się przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego (nie dodatki) z tytułu opieki nad dzieckiem przez okres 36 miesięcy kalendarzowych. Zatem, w przypadku urodzenia podczas jednego porodu więcej niż jednego dziecka przedmiotowy dodatek przysługuje przez okres dłuższy o 12 miesięcy w stosunku do urodzenia jednego dziecka. W ocenie SKO, wysokość dodatku nie podlega zróżnicowaniu, a wyłącznym elementem faworyzującym osoby opiekujące się większą liczbą dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest wydłużony okres przysługiwania comiesięcznej kwoty tego dodatku. Decyzja SKO w S. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi U. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżaca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 8 pkt 2 w zw. Z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka. Podniosła, że wydatki ponoszone przez rodzinę po urodzeniu się dziecka, a także utracone korzyści związane z niewykonywaniem pracy w okresie trwania stosunku pracy, usprawiedliwiają ich kompensację w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Strona podniosła, że takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 848/07. W ocenie strony dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje odrębnie do każdego z przyznanych zasiłków rodzinnych, na każde z dwojga dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ powołał się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd uznał skargę za zasadną, jednakże z powodów innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, niezależnie od podniesionych zarzutów, ocenia zgodność z prawem wydanej decyzji oraz postępowania w ramach którego została ona wydana. W sprawie niniejszej skarżąca wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zwróciła się do Burmistrza L. o przyznanie, w związku z udzielonym jej w dniu [...] sierpnia 2012 r. urlopem wychowawczym na dwoje dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zasiłki rodzinne na dwoje dzieci, tj. L. P. i M. P. przyznane zostały już stronie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Burmistrz L. powinien był zatem rozpatrzyć niniejszy wniosek w postępowaniu administracyjnym w trybie zwykłym. Wniosek ten wszczął bowiem kolejną sprawę administracyjną strony, dotyczącą tym razem dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Tymczasem organ I instancji rozpoznał wniosek z dnia[...] sierpnia 2012 r. w trybie nadzwyczajnym, z zastosowaniem przepisu art. 155 k.p.a. oraz art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do czego nie było podstaw. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. toczy się zawsze w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne. W trybie tym dochodzi bowiem do weryfikacji decyzji ostatecznej (dotkniętej niekwalifikowanymi wadami) lub decyzji prawidłowych w oparciu o przesłanki określone w tym przepisie. W sprawie niniejszej decyzja Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2011 r. nie rozstrzygała o prawie do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (w dniu wydania tej decyzji strona nie przebywała nadto na urlopie wychowawczym). Nie zachodziła zatem w tym przypadku tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Nie było tym samym podstaw do zastosowania art. 155 k.p.a. i dokonania zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. poprzez przyznanie – w tym właśnie trybie – nowego uprawnienia. W literaturze prawniczej i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (v. J.Borkowski [w:] B.Adamiak J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008 s. 764; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 2/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 4)). Wobec tego, że decyzja Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2011 r. nie rozstrzygała o prawie do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o ustalenie którego to prawa, strona wystąpiła dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r., nie można mówić o tożsamości przedmiotowej sprawy. Nieuprawnione było tym samym zastosowanie, przy rozpoznawaniu tego wniosku, przepisu art. 155 k.p.a. Burmistrz L. rozpatrując, w trybie nadzwyczajnym, sprawę z wniosku o dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, powołał się również na przepis art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne (ust. 1). W stanie faktycznym niniejszej sprawy również ten przepis nie miał zastosowania. Oczywiście decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. strona nabyła prawo, jednakże prawo do ściśle określonych świadczeń. Wobec tego, że decyzja ta nie rozstrzygała w przedmiocie prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, brak było podstaw do rozpoznania wniosku strony z dnia [...] sierpnia 2012 r. w trybie tego przepisu. Przepis art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym, jednakże nie umożliwia zmiany decyzji ostatecznej w zakresie praw, czy obowiązków, o których nie orzeczono w decyzji. W świetle powyższego, organ nie miał podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego. Wobec naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzję Burmistrza L. z dnia [...] września 2012 r. należało uchylić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymując w mocy decyzję wydaną z naruszeniem powołanych wyżej przepisów art. 155 k.p.a. i art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, naruszyło nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z uwagi na powyższe, przedwczesne było dokonywanie oceny prawidłowości decyzji w zakresie zastosowania prawa materialnego. Ponownie rozpatrując sprawę, organ rozpozna wniosek U. P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w trybie zwykłym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy.