I SAB/Wa 348/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. P. z dnia 10 czerwca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy Al. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 10 lipca 2012 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], oznaczoną hip. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Pismem z dnia 10 czerwca 2011 r. M. P. - następca prawny Z. M., dawnej właścicielki nieruchomości - złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy [...], oznaczoną hip. [...]. Prezydent W. nie podejmował żadnych czynności w sprawie, nie poinformował strony o zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył przez okres kilku miesięcy nowego terminu rozpatrzenia sprawy. Z tego powodu M. P. - pismem z dnia 15 listopada 2011 r. - wniosła do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłe prowadzenie tego postępowania przez Prezydenta Miasta W. Pismami z dnia 27 grudnia 2011 r. Prezydent W. zwrócił się do: - Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura dla Dzielnicy W. o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, - Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o wypis z ewidencji gruntów oraz mapę z granicami nieruchomości hipotecznej i aktualnych działek ewidencyjnych, - Archiwum Państwowego W. o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania z dnia [...].08.l931r., - a także powiadomił stronę i jej pełnomocnika o przyczynach zwłoki - konieczność zebrania materiału dowodowego do rozpatrzenia wniosku - i o tym, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie trzech miesięcy od zgromadzenia całości materiału. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Jednocześnie stwierdził, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda stanął na stanowisku, że organ I instancji pozostawał w bezczynności - przede wszystkim jednak nie poinformował strony postępowania o zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył następnego terminu jej załatwienia. Dopiero po złożeniu przez M. P. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie i wystąpieniem Wojewody [...] o przekazanie akt sprawy, pismem z dnia 27 grudnia 2011r. organ I instancji powiadomił stronę o przyczynach zwłoki komunikując jednocześnie, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone w terminie trzech miesięcy po zebraniu i przeanalizowaniu kompletnego materiału dowodowego, nie wskazał jednak dokładnego nowego terminu termin załatwienia sprawy poprzez wskazanie dnia, miesiąca i roku. Wojewoda dodał, że z wyjaśnień organu I instancji wynika, iż Prezydent podjął działania w celu zgromadzenia dokumentów i zbadania czy spełnione są przesłanki wynikające z art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami) tzn. przeznaczenia terenu w planach zagospodarowania przestrzennego w chwili wejścia w życie ww. dekretu, a także daty utraty posiadania gruntu przez poprzednich właścicieli. Stwierdził również, że zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 Kpa bada się na dzień jego złożenia - tak więc wysłanie przez organ I instancji zawiadomienia o terminie rozpatrzenia sprawy po złożeniu zażalenia na bezczynność powoduje, iż wniesione przez stronę zażalenie należy uznać za uzasadnione. Ponieważ wyznaczony przez Wojewodę termin nie został dotrzymany, dlatego też M. P. w dniu 10 lipca 2012 r. (data prezentaty) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], oznaczoną hip. [...]. Skarżąca podniosła, że organ I instancji - pomimo treści postanowienia Wojewody [...] - nie załatwił przedmiotowej sprawy w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. strona została poinformowana, iż ze względu na trwającą analizę dokumentacji oraz konieczność wykonania operatu szacunkowego nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazał dzień 31 października 2012 r. Do dnia 14 lutego 2013 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody Mazowieckiego. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy Al. [...] nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji podejmował jednak pewne czynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.