IV SA/Wa 532/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-27

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Aneta Dąbrowska, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się na braku zapewnienia uzbrojenia terenu, podczas gdy możliwe było uzupełnienie postępowania dowodowego na etapie odwoławczym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Brak wystarczających dokumentów dotyczących uzbrojenia terenu nie stanowił przeszkody do przeprowadzenia postępowania dowodowego na etapie odwoławczym, a organ odwoławczy mógł zobowiązać inwestora do przedstawienia stosownych dokumentów. Wobec możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji było niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla nadbudowy budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, że nie zostały spełnione wymogi dotyczące uzbrojenia terenu, w szczególności brak było zapewnienia przyłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że istniejący budynek był już uzbrojony i nie było potrzeby uzyskiwania dodatkowych promes.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej I. W. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie istniejącego budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania D. M. i J. M. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2010 roku i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest wówczas, gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. We wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy strona wskazała, że zapotrzebowanie na wodę i odprowadzanie ścieków będzie realizowane za pomocą istniejącego w budynku przyłącza. Z kolei w decyzji organu I instancji stwierdzono, że docelowo budynek powinien być przyłączony do miejskiej sieci wodociągowej i do kanalizacji sanitarnej, zaś inwestor zobowiązany jest uzyskać z MPWiK techniczne warunki podłączenia oraz uzgodnić dokumentację projektową z ZUD i MPWiK. Zdaniem Kolegium nie zostały spełnione wymogi wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Strona nie przedstawiła dokumentu stwierdzającego, że ewentualne przyłącza znajdujące się w nadbudowanym budynku gospodarczym mogą być wykorzystane do zasilania całego budynku, to jest wraz z jego nadbudowana częścią mieszkalną. Ponadto brak jest jakiejkolwiek informacji we wniosku oraz w decyzji na temat podłączenia do sieci energetycznej. Strona, zdaniem Kolegium, powinna uzyskać promesy zgód od gestorów mediów na przyłączenie do wyżej wymienionych sieci, co uznaje się za spełnienie wymienionego wyżej warunku. Bez jego spełnienia utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji naruszałoby art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. W., podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 2. art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że wiosek o wydanie decyzji warunkach zabudowy dotyczy nadbudowy istniejącego już budynku gospodarczego, który jest wyposażony we wszelkie przyłącza i od wielu lat funkcjonuje. Jest więc oczywiste, zdaniem skarżącej, że teren jest uzbrojony we wszystkie media i nie ma potrzeby uzyskiwania promes, czy też zgody na przyłączenie terenu do sieci energetycznej. Nadto zdaniem skarżącej, jeśli organ odwoławczy miał wątpliwości, co do kwestii zapewnienia nadbudowanej części budynku przyłączeń, to mógł przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, korzystając z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., uchylania decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania D. i J. M. w piśmie procesowym z dnia 10 maja 2011 roku wnieśli o oddalenie skargi twierdząc, że treści zawarte w skardze są nieprawdziwe i niezgodne z faktami, zaś skarga I. W. złożona została w złej wierze. Zdaniem uczestników postępowania pomylono przyłącza budynku mieszkalnego z nowowybudowanym budynkiem gospodarczym odległym o 58 m od ulicy. Nadto zdaniem uczestników postępowania, inwestorka jest niewiarygodna i wygenerowała już 35 pism do różnych instytucji publicznych, w których świadczy nieprawdę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodzić należy się ze poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżąca nie przedstawiła dokumentu stwierdzającego, iż ewentualne przyłącza znajdujące się nadbudowanym budynku gospodarczym mogą być wykorzystane do zasilania całego budynku wraz z nadbudowaną samowolnie częścią mieszkalną. Zgodzić należy się również z twierdzeniem, że we wniosku i decyzji brak jest informacji na temat podłączenia do sieci energetycznej. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, Nr 80, poz. 717 ze zm.) wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku spełnienia m.in. wymogu, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Z art. 61 ust. 5 wymienionej wyżej ustawy wynika, że wymóg ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Należy mieć przy tym na uwadze, że zapewnienie w drodze umowy nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie zapewnienia, gwarancji że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta. Zapewnieniem tym może być każdy dokument wydany przez uprawnioną jednostkę świadczącą usługi komunalne. Sam fakt, iż wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczy nadbudowy nad budynkiem gospodarczym, który wyposażony jest w przyłącza nie oznacza, że warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest automatycznie spełniony dla tejże nadbudowy. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że nadbudowa budynku może spowodować zwiększenie zapotrzebowania na wodę i energię elektryczną. Niezbędne jest więc posiadanie przez inwestora zapewnienia dostawców wody i energii, że ewentualne zwiększone zapotrzebowanie zostanie pokryte, a istniejąca infrastruktura będzie do tego wystarczająca. Wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze braki nie są jednak zdaniem Sądu na tyle istotne, by mogły być podstawą uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było bowiem konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości bądź w znacznej części. Nie ma przeszkód, by organ odwoławczy zobowiązał inwestorkę, wyznaczając jej w tym celu określony termin, do przedstawienia dokumentów, z których wynikać będzie, że istniejąca infrastruktura będzie wystarczająca dla obsługi nadbudowanej części budynku. Termin wyznaczony w celu dostarczenia dokumentów będzie terminem instrukcyjnym, a nie terminem, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Brak dokumentów potwierdzających istnienie wystarczającej infrastruktury dla przedsięwzięcia, którego dotyczy wniosek o wydanie warunków zabudowy nie jest bowiem brakiem o charakterze formalnym, tylko brakiem o charakterze merytorycznym. Wobec faktu, iż uzupełnienie postępowania dowodowego możliwe jest na etapie postępowania odwoławczego uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia naruszało art. 138 § 2 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby art. 138 § 2 k.p.a. został prawidłowo zastosowany, postępowanie przed organem odwoławczym zakończyłoby się wydaniem merytorycznej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło