II SA/Bk 967/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Prokuratora Okręgowego w B. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę.- W dniu 4 września 2012r. L. B. (dalej powoływany również jako: "skarżący"), powołując się na ustawę z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się do Prokuratury Rejonowej B.[...] w B. o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego w sprawie śmierci A. D. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak [...] odmówiono skarżącemu udostępnienia akt sprawy. W uzasadnieniu Prokurator Prokuratury Rejonowej B. [...] w B. wskazał, że postępowanie w sprawie zabójstwa A. D. zostało zakończone postanowieniem o jego umorzeniu z powodu nie wykrycia sprawcy, jednakże nie oznacza to, że nie pozostaje w zainteresowaniu organów ścigania. Dlatego też, publiczne ujawnienie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy może powodować niebezpieczeństwo, że ewentualny sprawca zabójstwa również je pozna. Organ przyjął, że w sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując na ograniczenia związane z prywatnością osób trzecich. W aktach sprawy znajdują się materiały dotyczące kilkudziesięciu osób przesłuchanych w sprawie, często dotyczyły ich prywatnej i intymnej sfery życia. Dlatego też niezasadnym byłoby publiczne udostępnienie tychże materiałów. Na powyższą decyzję odwołanie złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania Prokuraturze Rejonowej B. w B. Wskazał, iż wszystkie dane osobowe, które znajdują się w aktach śledztwa można zanonimizować i dopiero w takiej formie je udostępnić, aby nie naruszać prywatności osób fizycznych. Decyzją z dnia [...] października 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Prokurator Okręgowy w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, iż oparcie odmowy udzielenia informacji na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej było zasadne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że sama anonimizacja danych osobowych nie rozwiązuje kwestii zapewnienia ochrony prawnej życia prywatnego, gwarantowanego art. 47 Konstytucji RP. Z uwagi na charakter zdarzenia w aktach sprawy znajdują się miedzy innymi notatki służbowe dotyczące sfery życia seksualnego osób, których sprawstwo zostało wykluczone. Samo uniemożliwienie zapoznania się danymi osobowymi tych osób nie zniweluje zagrożenia ich identyfikacji. W aktach znajdują się dane dotyczące ich życia osobistego, kontaktów, miejsca pracy. Zaznaczył, że postępowanie dotyczyło między innymi zgwałcenia pokrzywdzonej, a zatem dotykało szczególnie intymnych aspektów życia ludzkiego. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prokuraturze Rejonowej B. [...] w B. Skarżący nie zgodził się z przyjętym stanowiskiem, iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy do odmowy udostępnienia akt sprawy w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż normalną praktyką w takich wypadkach jest dokonywanie anonimizacji akt, tzn. usunięcie lub zakrycie danych osobowych w taki sposób, by niemożliwa była ich identyfikacja. Zdaniem skarżącego przyjęcie w każdym przypadku zasady odmowy udostępnienia akt podważa sens istnienia zarówno ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale również przepisów Konstytucji PR, art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 19 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. W odpowiedzi na skargę, Prokurator Okręgowy w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne prowadzona jest pod względem zgodności z prawem wydanych aktów administracyjnych (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia oceniając, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd, w niniejszej sprawie, uznał, że nie zachodzą tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych, wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą - art. 6 ust. 1 pkt 4a i c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej powoływana w skrócie jako u.d.i.p. Ustawodawca konstytucyjny przewidując prawo do uzyskania informacji publicznych wskazał jednocześnie w art. 61 ust. 4 Konstytucji, iż tryb ich udzielania określają ustawy. Jedną z tych ustaw jest powoływana już ustawa z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej. Nie dotyczy ona jednak udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Zgodnie bowiem z jej art. 1 ust. 2 przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w ograniczonym zakresie w specjalnym trybie bądź na odmiennych zasadach. W ocenie Sądu, czemu nie sprzeciwił się organ, wniosek o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego mieści się w pojęciu informacji publicznej. Stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle tej definicji, dokumenty zgromadzone w aktach postępowania przygotowawczego, w tym notatki urzędowe czy protokoły przesłuchania świadków, są dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Fakt, iż informacje zgromadzone w trakcie postępowania przygotowawczego, następnie utrwalone w formie dokumentów urzędowych są informacją publiczną nie oznacza automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Zaznaczyć należy, iż stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jedną z takich ustaw jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), gdzie w art. 6 ust. 1 i 2 wskazuje się, że za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 1 i 2 zd. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W świetle powyższych regulacji przyjąć należy, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawartej w aktach karnego postępowania przygotowawczego winien rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia i nazwiska osoby podejrzanej lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. Jeżeli uzna, że tak, wówczas podmiot obowiązany winien, w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej powodując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - zob. podobny wyrok NSA z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11, dostępny w bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl. W ocenie Sądu, Prokurator rozpoznający wniosek Skarżącego, zasadnie zastosował w sprawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i odmówił udzielenia informacji publicznej powołując się na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodzić się należało z organem, że z uwagi na charakter sprawy karnej, której dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej (zgwałcenie i zamordowanie pokrzywdzonej), okoliczności popełnienia czynu oraz fakt, iż dotychczas nie udało się ustalić sprawcy tychże czynów, niezasadnym jest upublicznienie materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego. W sprawie zostało przesłuchanych wiele osób, które podawały informacje dotyczące sfery prywatnej i intymnej, dlatego też zachodziła przesłanka do odmowy udostępnienia żądanych informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodzić się również należało z Prokuratorem, że sama anonimizacja danych personalnych przesłuchanych w sprawie osób, nie gwarantowałaby tymże osobom anonimowości i braku możliwości zidentyfikowania na podstawie chociażby miejsca pracy czy kontaktów z innymi osobami. Na powyższą ocenę nie mogły mieć wpływu, podnoszone w skardze przepisy art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności jak też art. 10 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej, z powołaniem się na ochronę prywatności osób fizycznych, nie narusza powyższych przepisów jak również jest zgodna z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. W świetle powyższego odmowa organu udzielenia dostępu do informacji publicznej zgodnie z żądaniem Skarżącego jest zgodna z prawem. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).