III SA/Lu 829/12
WyrokWSA w Lublinie2013-02-14
Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o likwidacji szkoły publicznej narusza prawo, jeśli jeden z rodziców nie został formalnie zawiadomiony o zamiarze likwidacji, a opinia ogólnokrajowej organizacji związkowej nie została zasięgnięta?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o likwidacji szkoły nie narusza prawa, jeśli mimo braku formalnego zawiadomienia, rodzic uzyskał wiedzę o zamiarze likwidacji z odpowiednim wyprzedzeniem, a opinia ogólnokrajowej organizacji związkowej nie była wymagana, gdyż nie reprezentuje ona interesów pracowników likwidowanej placówki.Stan faktyczny
Wojewoda Lubelski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Stanin o likwidacji Szkoły Podstawowej we W., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty (brak zawiadomienia jednego z rodziców) oraz ustawy o związkach zawodowych (brak zasięgnięcia opinii reprezentatywnej organizacji związkowej). Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że rodzic był poinformowany o zamiarze likwidacji, a zawiadomiona została właściwa organizacja związkowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody Lubelskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Rady Gminy Stanin z dnia 30 maja 2012 r. nr XIX/101/2012 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej we W. oddala skargę.
W dniu [...] listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga Wojewody L. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej we W.
Wojewoda L. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, zarzucając naruszenie:
• art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niezawiadomienie jednego z rodziców – R. K. o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji;
• art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez niezasięgnięcie opinii reprezentatywnej organizacji związkowej - Forum Związków Zawodowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminny S. wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do pierwszego zarzutu organ wyjaśnił, że R. K. - rodzic jednego z uczniów -nie był wprawdzie obecny na zebraniu wiejskim, jak i nie otrzymał formalnego zawiadomienia o tym zebraniu, to jednak fakt zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej we W. był mu znany w miesiącu lutym 2012 r., co potwierdził w pisemnym oświadczeniu. Poza tym na zebraniu w dniu [...] lutego 2012 r. obecna była małżonka R. K., matka ich wspólnego małoletniego dziecka.
Odnosząc się do drugiego zarzutu organ wyjaśnił, że projekt uchwały został poddany konsultacji ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego oraz NSZZ Solidarność – organizacjami związkowymi działającymi na terenie Gminy S. i powiatu łukowskiego. Natomiast Forum Związków Zawodowych z siedzibą w Bydgoszczy nie jest, zdaniem Rady Gminy S., reprezentatywną organizacją związkową w sprawie likwidacji placówki oświaty, której organem prowadzącym jest Wójt Gminy S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Uchwała ta podjęta została na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). W myśl powołanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały), szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
Przepis art. 59 ust. 1 nakłada zatem na organ prowadzący szkolę obowiązek zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły wskazanych w przepisie podmiotów z wyprzedzeniem co najmniej sześciomiesięcznym.
Z § 1 zaskarżonej uchwały wynika, że termin likwidacji szkoły określony został na dzień 31 sierpnia 2012 r. Zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły powinno zostać zatem dokonane do końca lutego 2012 r. (najpóźniej w dniu 29 lutego 2012 r.).
W ocenie wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wymóg ten został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Jak wynika z akt administracyjnych, L. Kurator Oświaty zawiadomiony został pismem z dnia [...] lutego 2012 r. (k. 47) i prawidłowość tego zawiadomienia nie jest kwestionowana. W aktach administracyjnych znajdują się także dowody doręczenia pisemnych zawiadomień rodzicom uczniów (k. 7- 41) oraz lista osób biorących udział w zebraniu wiejskim w dniu [...] lutego 2012 r. w sprawie likwidacji szkoły (k. 2-6).
Organ nadzoru zarzuca, że o zamiarze likwidacji szkoły nie został zawiadomiony R. K. Brak bowiem dowodu doręczenia mu zawiadomienia na piśmie, jego nazwisko nie figuruje także na liście osób biorących udział w zebraniu wiejskim. Jak jednak wynika z oświadczenia R. K. z dnia [...] września 2012 r., przedstawionego w postępowaniu przed sądem, wiedział on o zamiarze likwidacji szkoły, a informację w tym przedmiocie uzyskał w lutym 2012 r. w trakcie organizowania zebrania wiejskiego (k. 11 akt sądowych).
Przepis art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie precyzuje, w jaki sposób nastąpić powinno zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły. Istotne jest, by zawiadomienie to rzeczywiście dotarło do rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. Z treści oświadczenia R. K. wynika, że zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły dotarło do niego przed upływem terminu sześciomiesięcznego określonego w art. 59 ust. 1. Sam zainteresowany, jako ojciec dziecka uczęszczającego do likwidowanej szkoły, nie zarzuca braku zawiadomienia go we właściwym czasie o zamiarze likwidacji szkoły. Uznać zatem należy, że wymóg zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy, został w przypadku R. K. spełniony.
Należy również zauważy, że matka dziecka brała udział w zebraniu wiejskim w dniu [...] lutego 2012 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem (k. 4 akt adm.).
Zarzut nieważności uchwały z powodu braku dowodu zawiadomienia jednego z rodziców o zamiarze likwidacji szkoły jest zatem nieuzasadniony.
Nie można również zgodzi się ze stanowiskiem organu nadzoru, że o zamiarze likwidacji szkoły powinna być zawiadomiona organizacja związkowa o nazwie Forum Związków Zawodowych.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.), organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego mają obowiązek kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni (ust. 2).
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., I OPS 2/10, opubl. w ONSAiWSA 2011, z. 1, poz. 2).
Należy jednak zauważyć, że uprawnienie do opiniowania przyznane jest nie dowolnej organizacji związkowej, lecz organizacji, z zadaniami której wiąże się opiniowany projekt aktu prawnego. Wynika to z treści art. 19 ust. 1 o związkach zawodowych, który określa zakres opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, ograniczając uprawnienie do opiniowania do zakresu objętego zadaniami związków zawodowych. W powołanej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że istotę ogólnych uprawnień opiniodawczych związków zawodowych stanowi prawo do wypowiadania się we wszystkich istotnych sprawach społecznych i gospodarczych pozostających w zakresie ich ustawowo określonych zadań.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy (art. 2 ust. 1). Związki zawodowe reprezentują pracowników, a także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych (art. 4).
Nie ulega wątpliwości, że zarówno likwidacja szkoły, jak i wszystkie akty składające się na ten proces, w tym zamiar likwidacji szkoły, odnoszą się do zadań związków zawodowych działających w likwidowanej szkole. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, o zamiarze likwidacji szkoły podstawowej we W. zawiadomione zostały dwie organizacje związkowe: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" – Międzyzakładowa Komisja Nr [...] Pracowników Oświaty i Wychowania w . oraz Związek Nauczycielstwa Polskiego – Oddział Zarządu w Ł. Są to organizacje nauczycieli i pracowników oświaty, działają na terenie gminy i powiatu, w którym znajduje się likwidowana szkoła, ich zadania wiążą się więc bezpośrednio z działalnością szkoły. Prawidłowo zatem organizacje te zostały zawiadomione o zamiarze likwidacji szkoły.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie organ prowadzący nie miał jednak obowiązku zawiadamiania o zamiarze likwidacji szkoły także ogólnokrajowego zrzeszenia związków zawodowych - Forum Związków Zawodowych z siedzibą w B. Zgodzić się wprawdzie należy ze skarżącym, że organizacja ta uznana być może za reprezentatywną w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), aczkolwiek okoliczność ta nie została w sprawie wykazana, nie przedstawiono bowiem orzeczenia sądu o stwierdzeniu reprezentatywności organizacji, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednak sam fakt reprezentatywności organizacji związkowej nie uzasadnia prawa opiniowania przez nią wszelkich aktów prawnych i ich projektów. Jak już wyżej podkreślono, prawo opiniowania odnosi się do zakresu zadań danej organizacji związkowej.
Forum Związków Zawodowych z siedzibą w B. nie jest organizacją zrzeszającą nauczycieli lub pracowników oświaty, lecz organizacją zrzeszającą różne organizacje związkowe działające w kraju. Wykaz organizacji wchodzących w skład Forum dostępny jest na stronie www.fzz.org.pl.
Forum nie zrzesza żadnej organizacji związkowej działającej na terenie gminy S. i powiatu Ł., w szczególności nie są członkami Forum żadne organizacje związkowe pracowników oświaty, ani działające na tym terenie i zawiadomione prawidłowo organizacje związkowe nauczycieli i pracowników oświaty.
Organ prowadzący nie miał zatem obowiązku zawiadamiania Forum Związków Zawodowych o zamiarze likwidacji szkoły we W. w gminie S.
Z tych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło