IV SA/Wa 438/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-11
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji położonej na obszarze Natura 2000, wydane z uwagi na potencjalny negatywny wpływ na gatunki chronione (w tym orlika krzykliwego), jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły uzgodnienia warunków zabudowy, ponieważ planowana inwestycja, ze względu na swoją lokalizację na obszarze Natura 2000 "Puszcza B.", mogłaby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony tego obszaru, w szczególności na populację orlika krzykliwego. Prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczone w celu ochrony środowiska, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody i Konstytucji RP.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Parafii P. św. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolniczego. Organy administracji uznały, że inwestycja, zlokalizowana na obszarze Natura 2000 "Puszcza B.", negatywnie wpłynie na populację orlika krzykliwego i inne chronione gatunki, a także na integralność obszaru. Skarżąca Parafia kwestionowała te ustalenia, powołując się na opracowane przez siebie raporty oraz na fakt istnienia innej zabudowy na tym terenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy - oddala skargę -
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolniczego obejmującego budowę murowanego domu mieszkalnego, budynku gospodarczego murowanego, garażu na samochód osobowy oraz zbiornika ścieków okresowo opróżnianego i studni kopanej na działce ew. nr [...], położonej przy ul. [...] w B., gmina B..
W uzasadnieniu podano, iż Wójt Gminy B. pismem z dnia [...] września 2007 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] października 2007 r. wystąpił do Wojewody [...] o uzgodnienie warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Wojewódzki Konserwator Przyrody, działający z upoważnienia Wojewody [...], odmówił uzgodnienia przedmiotowej inwestycji postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...], stwierdzając, że jej realizacja pogorszy stan siedlisk gatunków roślin i zwierząt oraz negatywnie wpłynie na gatunki, w tym na gatunki ptaków drapieżnych, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 " Puszcza B.".
Generalny Inspektor Ochrony Środowiska na wstępie wskazał na swoją właściwość do rozpatrzenia zażalenia S. K. – proboszcza Parafii P. św. M. w B., powołując się na art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 168 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż planowana inwestycja położona jest w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza B." ([...]), wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.), w obszarze mającym znaczenie dla
Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza B." ([...]) oraz w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B." wyznaczonym rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B." (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).
Organ przytoczył treść art. 33 ust.1 ustawy o ochronie oraz wskazał na definicję znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 zawartą
w art. 3 ust.1 pkt 17 ustawy o ochronie środowiska. Generalny Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, iż przyczynę odmowy uzgodnienia projektu o warunkach zabudowy dla przedmiotowej instancji organ I instancji wskazał negatywny wpływ jaki będzie miała realizacja przedsięwzięcia na gatunki wymienione w załączniku I Dyrektywy Ptasiej, a w szczególności orlika krzykliwego, będącego przedmiotem ochrony w danym obszarze Natura 2000, określając również zakres takiego działania.
Organ odwoławczy podniósł, iż z danych zebranych dla programu pilotażowego planu ochrony obszaru Natura 2000 " Puszcza B." wynika, że następuje dramatyczny spadek liczebności wielu gatunków ptaków, na co ma wpływ utrata kolejnych terenów rolniczych na rzecz budownictwa. Dotyczy to również orlika krzykliwego, którego populacja na tym obszarze zgodnie z danymi zawartymi
w Standardowym Formularzu Danych dla tego terenu szacowana jest na 30-35 par. Badania przeprowadzone w okresie marzec-lipiec 2008 r. przez Towarzystwo Ochrony Ptaków, które zostały opisane m.in. w " Inwentaryzacji ptaków z załącznika nr I do Dyrektywy Ptasiej UE gniazdujących na polanach i w dolinach rzecznych Puszczy B. w 2008 r." E. P., wykazały gnieżdżenie się w rejonie Polany B. 6 par orlika krzykliwego, w tym 3 pary gniazdujące po stronie polany w oddaleniu od ok. 1,5 km do 2,3 km od planowanej lokalizacji inwestycji. Orlik krzykliwy jest w Polsce bardzo nielicznym ptakiem lęgowym, gatunkiem terytorialnym i wskazującym na silne przywiązanie do miejsca lęgowego, swoje gniazda zakłada na drzewach, zwykle na obrzeżach lasu, w pobliżu mokradeł, wilgotnych łąk, pastwisk oraz upraw z niską roślinnością – terenów otwartych będących jego łowiskami. Na terenie obszaru Natura 2000 "Puszcza B." jednym z głównych zagrożeń owego gatunku jest presja urbanistyczna na polany śródleśne, a także na pastwiska i łąki na obrzeżach puszczy. Grozi to zniszczeniem bardzo już ograniczonych zasobów żerowisk i obniżeniem liczebności populacji
gatunku. Orlik krzykliwy, podobnie jak derkacz, nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania działek zabudowanych. Wymagają one dużych terytoriów do zbierania pokarmu, wobec czego zabudowa, zmiana sposobu i intensywności użytkowania obszaru może spowodować, iż ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną w nim gniazdować. Organ powołał się również na badania prowadzone przez Komitet Ochrony Ptaków, z których wynika, iż występowanie orlika krzykliwego jest wyraźnie powiązane z gęstością zaludnienia i charakteru zabudowy. Niekorzystna dla tego gatunku jest szczególnie budowa rozproszona. Areał łowiecki orlika krzykliwego nie jest rozległy, samice eksploatują powierzchnię do 1 km od gniazda, zaś samce do 3 km. Inwestycje budowlane projektowane w oddaleniu od zwartej zabudowy powodują wyeliminowanie z obszaru łowieckiego terenu o promieniu 300 metrów od zabudowań, co przedkłada się na teren 23-30 ha. Dlatego nie można promować rozproszonego modelu zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ta jest istotna z tego względu, że ostatnio występuje silna presja urbanistyczna zagospodarowania tego terenu w promieniu 250 metrów, po północnej stronie ul. [...]. Ranga negatywnego wpływu presji urbanistycznej podkreślona jest również w Standardowym Formularzu Danych dla danego obszaru ( część 4.3), gdzie ten typ zagrożenia wymieniony jest jako pierwszy. Negatywnemu oddziaływaniu zabudowy rozproszonej ( kod 403, część 6.1. SDF-u) nadano kategorię A, uznając ją za jedno z najważniejszych zagrożeń.
Organ wskazał, iż obszar na północ i północny wschód od ul. [...] jest terenem otwartym, dotychczas niezabudowany, rozciągający się pomiędzy lasami Puszczy B. a zabudową B. zlokalizowaną na południe od
ul. [...]. Wyróżnić tu można podlegające ochronie na podstawie przepisów obszarów Natura 2000 m.in. łąki rajgrasowe ( kod: 6510-1), niżowe murawy bliźniczkowe ( kod:6230-4), łąki sitowo-trzęślicowe ( kod: 6420-2) derkacza, żurawia, bociana białego i orlika krzykliwego. Teren ten funkcjonalnie pełni rolę bufora, strefy przejściowej pomiędzy przyrodą Puszczy chronioną na mocy przepisów o Parku Narodowym, jak również sieci ekologicznej Natura 2000, za zabudową wsi B.. Organ stwierdził, iż jego zdaniem istniejąca po stronie południowej zabudowa nie ma charakteru zwartego, gdyż występują pojedyncze zabudowania na odcinku 350 m. Natomiast z uwagi na to, że zawisły 4 sprawy dotyczące inwestycji o tym samym charakterze, to kwestię wpływu na przedmioty ochrony Natura 2000, należało rozpatrywać w kontekście oddziaływania skumulowanego, które nie będzie ograniczało się do zabudowy pojedynczej działki. Jednym z czterech głównych powodów pogorszenia się warunków żerowiskowych orlika krzykliwego jest presja związana z zabudową otwartych terenów plan, w tym terenów Polany B.. Ogólne pogarszanie się żerowisk na obszarze puszczy, tereny niezabudowane dostępne jako żerowiska, są przez ptaki wykorzystywane i warunkują utrzymanie się wskazanej liczby par osobników danego gatunku wokół Puszczy B. oraz dochowanie młodych. Natomiast rozwój linii zabudowy powoduje tzw. przesuwanie się linii tolerancji, czyli zmniejszanie się dystansu pomiędzy żerowiskiem od nowych terenów zabudowy, i w konsekwencji utratę w ich sąsiedztwie całego żerowiska. Zagrożeniem też jest związana z nową zabudową rosnąca antropopresja.
Zdaniem organu przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne z uwagi na jego lokalizację na terenach kluczowych do zachowania różnorodności biologicznej będzie miało pośredni znaczący zasięg oddziaływania, które może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000 z punktu widzenia celów jego ochrony, poprzez powodowanie nadmiernego kurczenia się funkcjonalnych zasobów żerowisk. Realizacja tej inwestycji spowodowałaby również wyłączenie części jednej z kluczowych polan puszczańskich, wykorzystywanej jako żerowisko oraz potencjalny teren lęgowy przez inne chronione na tym terenie Natura 2000 gatunki, występujące w zasięgu oddziaływania inwestycji, w tym derkacza, żurawia i bociana białego, a także gąsiorka i jarzębiaki chronione na podstawie przepisów krajowych.
Organ odwoławczy wskazał, iż takie samo stanowisko zajęła Regionalna Rada Ochrony Przyrody rozpatrując na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2000 r. możliwości wprowadzenia zabudowy po stronie północnej ulicy [...]
w B.. Rada podtrzymała swoje wieloletnie stanowisko, iż ul. [...] powinna stanowić północną granicę zabudowy w B.. Zagadnienie wprowadzenia zabudowy przy ul. [..] była również rozważana przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, która w opinii z dnia [...] marca 2009 r. dotyczącej możliwości realizacji zabudowy zagrodowej na sąsiedniej działce na tym terenie, stwierdziła, że w świetle zgromadzonych danych ( opinii naukowych dotyczących awifauny polan Puszczy B. oraz stanu i zagrożenia populacji orlika krzykliwego ze względu na zmniejszenie się żerowisk, interpretacji wyroków
Trybunału Sprawiedliwości ) i silnej presji urbanistycznej na tym terenie nie można wykluczyć, że przedmiotowa inwestycja, w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, może znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiotowy obszar Natura 2000 z punktu widzenia celów jego ochrony.
Kolejnym argumentem przeciwko planowanej inwestycji jest kwestia dużego znaczenia otwartych powierzchni, takich jak łąki śródleśne (również wzdłuż brzegu lasu), polany czy zręby, jako ważnego elementu siedliska żubra Bison bonasus -gatunku priorytetowego w obszarze "Puszcza B." ([...]). W Puszczy B. w ciągu ostatnich kilku lat kilkukrotnie zmniejszyła się powierzchnia łąk śródleśnych i polan, a ponadto z powodu obniżenia poziomu wód gruntowych notuje się okresowe braki wody dla zwierząt co wpływa na stan populacji żubrów.
W odniesieniu do argumentów zażalenia nawiązujących do projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy organ wskazał, iż dokument ten określa politykę przestrzenną gminy. Zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium nie jest aktem prawa miejscowego, jego postanowienia nie wpływają na sytuację prawną obywateli i ich organizacje. Gmina B. takiego dokumentu nie posiada.
Organ podkreślił, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, opinii kompetentnych organów doradczych i ornitologicznych, świadczących o prawdopodobieństwie graniczącym z pewnością wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji ( wprowadzenia i ekspansji zabudowy na północ od ul. [...]) na przedmiot ochrony Natura 2000 – orlika krzykliwego, ale również żubra, wilka itp. oraz ze względu na integralność
w rozumieniu art. 5 pkt 1d ustawy o ochronie środowiska zastosowanie procedury,
o której mowa w art. 96-103 ustawy o ochronie środowiska, mającej na celu dokonanie pracochłonnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 "Puszcza B." ( [...]) byłoby sprzeczne z ekonomiką postępowania. W konkluzji organ stwierdził, iż jego rozstrzygnięcie pokrywa się
z rozstrzygnięciem, organu pierwszej instancji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał znaczący negatywny wpływ inwestycji na populację orlika krzykliwego, stanowi to naruszenie art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, jest zatem wystarczającym powodem do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła Parafia P. Św. M. w B., podnosząc zarzut naruszenia:
- przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, 7, 77 § 1, 80, 12 oraz 35 kpa,
- przepisów art. 32 ust. 1 i 2, art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP.
W motywach obszernej skargi strona skarżąca podniosła, iż organy administracyjne obu instancji nie przeprowadziły postępowania, które powinno doprowadzić do całościowego wyjaśnienia sprawy, zwracając jedynie uwagę na interes społeczny, godząc przy tym w ich słuszny interes. Zdaniem strony skarżącej stronnicze jest stanowisko organów, że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na obszar Natura 2000. Stanowisko to jest niczym nieuzasadnione i nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wójt Gminy B. w projekcie decyzji wskazał, że planowana inwestycja nie koliduje zarówno z ustaleniami rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B., jak również ustaleniami ochronnymi dla obszaru Natura 2000 "Puszcza B." ( [...]). Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Konserwator Przyrody uzgadniając decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B.. Organy z uwagi na powyższe wykazały niekonsekwencję w merytorycznym rozstrzygnięciu wydawanych decyzji, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Strona skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na występowanie oraz żerowanie niektórych gatunków chronionych, w tym orlika krzykliwego, gdyż z opracowanego przez E. P. raportu oddziaływania na środowisko planowej inwestycji wynika, że nie stanowi ona zagrożenia dla obszarów Natura 2000. Zdaniem skarżącej utworzenie obszaru specjalnego może, ale wcale nie musi skutkować ograniczeniem prawa własności. Do tego zagadnienia organ podchodzi w sposób krzywdzący i stronniczy, gdyż nie rozważa zupełnie aspektu społecznego. Skarżąca strona wskazała, iż w obrębie przedmiotowej inwestycji znajdują się inne nieruchomości, oddalony o 67 m dom jednorodzinny oraz oddalony o 108 m budynek Policji. Z takim nierównym traktowaniem obywatela wobec prawa nie mogą się zgodzić. Z załączonej do skargi dokumentacji wynika, iż po prawej – północnej stronie ulicy [...] w B. znajdują się liczne zabudowania, a w szczególności prywatne budynki mieszkalne, budynek Straży Granicznej oraz Policji. Część nowo wybudowanych domów prywatnych położona jest w obszarze Natura 2000, przylegając do linii lasu Puszczy B..
Skarżąca podkreśliła. iż postępowanie o wydanie decyzji na budowę siedliska rolniczego toczy się od 14 grudnia 2005 r. zatem działanie organów jest niezgodne z art. 12 kpa oraz art. 35 kpa. Organ przed wydaniem decyzji nie zapoznał strony z zebranym materiałem dowodowym i nie dał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, co jest nie tylko naruszeniem art. 81 kpa, ale także przepisu art.6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności.
Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; przeprowadzenie dowodu z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego na podstawie art. 66 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227) stworzonego przez Polskie Towarzystwo Ochrony Pierwotnej Przyrody z dnia [...] grudnia 2010 r. na okoliczność stwierdzenia, iż planowana inwestycja budowlana siedliska rolniczego w B. przy ul. [...], działka nr [...], nie wpływa negatywnie na populację oraz żerowanie ptaków; przeprowadzenie dowodu ze zdjęć na okoliczność różnicowania obywateli w życiu społecznym i gospodarczym poprzez uniemożliwienie zrealizowania inwestycji w obszarze Natura 2000 w sytuacji, gdy na tym obszarze zostały wybudowane inne obiekty budowlane; przeprowadzenie dowodu z dokumentu Ministerstwa Środowiska Departamentu Parków Narodowych i Obszarów Natura 2000 z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] na okoliczność przedłużenia postępowania.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna, podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w ramach postępowania uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolniczego składającego się z budynku mieszkalnego i gospodarczego, garażu oraz zbiornika ścieków studni kopanej, na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B., gmina B.. Działka ta znajduje się w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza B." ([...]), wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.), jednocześnie mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza B." ([...]) a także w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B." utworzonego rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia 25 lutego 2005 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.).
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) decyzję
o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami, o których mowa
w art. 53 ust. 4 tej ustawy. Stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 8 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia w pierwszej instancji, w odniesieniu do innych niż wymienione pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody organem uzgadniającym był wojewoda. Treść wymienionego pkt 7 odnosi do obszarów położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny, uzgodnienia w tym przypadku dokonuje dyrektor parku narodowego.
Prawidłowo wskazał Generalny Inspektor Ochrony Środowiska, iż jego właściwość instancyjna do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, działającego z upoważnienia Wojewody [...], wynika z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu ( ....) oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, od daty jej ogłoszenia w dniu 7 listopada 2008 r. ( art. 174).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa inwestycja położona jest na obszarze Natura 2000 "Puszcza B." o kodzie [...] oraz obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza B.".
Wskazać należy, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania ( ust. 2c). Innymi słowy, celem wyznaczenia takiego obszaru jest ochrona populacji dziko występujących gatunków ptaków, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. W tym miejscu podkreślić należy, iż art. 4 ust.1 ustawy o ochronie przyrody obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nakłada nie tylko na organy administracji publicznej lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne.
Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000, znajdujący się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B." objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, stanowi samodzielną podstawę ochrony obszarów Natura 2000. Z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia) wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
1.pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2.wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
3.pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Przepis ten zgodnie z jego ust. 2 stosuje się odpowiednio do proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000. Z przepisu tego wynika, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze Natura 2000, a jedynie zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.
W myśl ust. 3 powołanego art. 33 przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). Projektowana inwestycja nie należy do żadnej z kategorii przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu. Nie wymagała zatem, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie środowiskowe jest postępowaniem niezależnym od postępowania jakie toczy się przed organem uzgadniającym inwestycję z punktu widzenia ochrony przyrody. Oznacza to, że organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody winien dokonać we własnym zakresie oceny jego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze wskazaniem, czy inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć
stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy zasadnie przyjęły, iż planowana inwestycja w negatywny sposób wpłynęłaby na stan opisywanych siedlisk przyrodniczych i na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000. Wbrew zarzutom skargi organy postępowanie wyjaśniające przeprowadziły zgodnie z przepisami art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa, a jego wyniki znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa.
Wymaga podkreślenia, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wnikliwy wykazał, iż planowana inwestycja z punktu widzenia art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody nie może być zrealizowana ze względu na jej znaczący negatywny wpływ na populację orlika krzykliwego, dla którego ochrony został ustanowiony obszar Natura 2000 "Puszcza B.". Organ to stanowisko poparł opiniami Regionalnej Rady Ochrony Przyrody oraz Państwowej Rady Ochrony Przyrody, z których wynika, iż realizacja inwestycji na terenach niezabudowanych położonych przy ul. [...] w B. może w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar Natura 2000 z punktu widzenia celów jego ochrony. Wskazał również, iż presja na zabudowanie terenów przyległych do ul. [...] jest jednym z wielu czynników mających istotny wpływ na pogarszanie się warunków gniazdowania oraz lęgu orlika krzykliwego. Urbanizacja obszarów Natura 2000 grozi niszczeniem zasobów żerowisk i obniżaniem się w związku z tym populacji tego gatunku. Na takie skutki tego rodzaju działalności człowieka, jak podkreślił organ, wskazały zarówno wymienione wyżej organy doradcze, jak również Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków w "Raporcie o stanie i zagrożenia populacji orlika krzykliwego Aquila Pomarina w Puszczy B. opracowanym przez E. P., stanowiącym aneks do " Inwentaryzacji ptaków z załącznika i do dyrektywy ptasiej UE gniazdujących na polanach i w dolinach rzecznych Puszczy B.
w 2008 r.".
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9.
Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m. in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych.
Z tych wszystkich podanych względów zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem wbrew przekonaniu strony skarżącej organ dokonał prawidłowego wyważenia jej słusznego interesu i interesu społecznego. Brak uzgodnienia planowej przez skarżącą inwestycji niewątpliwie ogranicza ich prawo własności do dysponowania działką nr [...]. Jednakże prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Sformułowana w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP zasada ustrojowa stanowi, Rzeczpospolita Polska chroni własność. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności musi być oceniana także z punktu widzenia przesłanek z art. 31 ust. 3 Konstytucji, szczególnie z punktu widzenia zasady proporcjonalności ( patrz: wyrok TK z dnia 12 stycznia 2000 r. sygn. akt P 11/98, OTK 2000/1/3). Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony m.in. środowiska. Granice wykonywania prawa własności wyznacza zatem również ustawodawstwo zwykłe, w tym przepisy publicznoprawne (patrz: Józef Nadler [w:] red. Edward Gniewek "Kodeks cywilny. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 292; Elżbieta Skowrońska-Bocian [w} red. Krzysztof Pietrzykowski "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 430-431). Zgodnie z art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie
z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Granice określone ustawą, o których mowa w art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to m.in. granice wyznaczone ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku regulacji art. 53 ust.4 pkt 8 tej ustawy, ograniczenia w wykonywaniu prawa własności wynikają z przepisów ustawy o ochronie przyrody ( tak NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 744/10).
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., zmienionej Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2. (Dz.U.93.61.284 ze zmianami). Przepis ten formułuje prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu, przy zachowaniu rzetelności postępowania, z zachowaniem rozsądnego terminu załatwienia sprawy. Uzasadniając ten zarzut skarżąca Parafia wskazała, że naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ postępowanie przed organami administracyjnymi toczy się od dnia 14 grudnia 2005 r. Uwadze strony skarżącej uszło jednakże to, iż art. 6 ust. 1 Konwencji dotyczy postępowania sądowego a nie administracyjnego, wobec tego zarzut należało uznać za nietrafny. Natomiast trafnie podniesiono zarzut naruszenia przez organy art. 12 kpa i art. 35 kpa, bowiem nie ulega wątpliwości, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło po upływie prawie trzech lat od dnia złożenia przez skarżącą stronę zażalenia. Jednakże przekroczenie terminów załatwienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku bezczynności organu stronie postępowania przysługują przewidziane prawem środki (zażalenie z art. 37 kpa lub skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu), a rozpatrzenie sprawy po upływie przewidzianych prawem terminów nie ma znaczenia dla zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia ( por. wyrok WSA z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1308/10).
Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodów zwartych w pkt 3, 4 i 5 skargi, uznając iż przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, może spowodować nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie, w szczególności, że przedstawiony Sądowi Raport oddziaływania na środowisko
planowej inwestycji na obszar Natura 2000 - [...] został sporządzony na zlecenie strony skarżącej już po wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło