II OZ 267/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 76/13 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 76/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów z nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesłanki finansowe i zarzuty, które powołał skarżący odpowiednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie nie uzasadniają uwzględnienia jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W. K. nie spełnia bowiem ustawowych kryteriów przyznania prawa pomocy, o których mowa w cytowanym powyżej art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że wnioskodawca wraz z pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym J. K. posiadają stałe źródło utrzymania w postaci dwóch emerytur, z których osiągają regularny miesięczny dochód w kwocie 2.500 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. K. podnosząc, że jest on rozwiedziony, co nie zostało uwzględnione, mimo, że było przez niego komunikowane w pismach kierowanych do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do ustanowienia zawodowego pełnomocnika. (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Bez znaczenia dla tych ustaleń pozostaje to, że skarżący jest rozwiedziony, skoro w złożonym do akt sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z J. K. i wskazał jej dochód brutto. Dla oceny stanu majątkowego ubiegającego się o prawo pomocy decyduje sytuacja materialna osób prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe, bez względu na to czy są one w związku małżeńskim. Tymczasem w niniejszej sprawie uzyskiwany przez skarżącego i pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym J. K. stały dochód w wysokości około 2500 zł brutto, wskazuje na to, że skarżący będąc świadomy prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią jej partycypowanie w kosztach postępowania, tym bardziej, że jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji na obecnym etapie postępowania koszty postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 200 złotych, zaś udział profesjonalnego pełnomocnika procesowego na tym etapie postępowania nie jest obligatoryjny. Trafne są również stwierdzenia Sadu pierwszej instancji co do tego, iż wskazywane przez stronę koszty utrzymania wnuczki nie mogą być uznane za wydatki konieczne w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem wnuczka ta nie należy do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.