II FZ 786/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Dauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek, a zgromadzone dokumenty nie potwierdziły trudnej sytuacji materialnej skarżących, którzy osiągają dochody pozwalające na partycypację w kosztach postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącym M. B. i P. B. w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, kwestionując ocenę ich sytuacji finansowej przez sąd pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2243/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 31 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.
1. Postanowieniem z 6 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 2243/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Ministra Finansów z 31 maja 2013 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Zdaniem sądu, skarżący nie wykazali – jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "P.p.s.a."), że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyraził niezadowolenie z odmowy udzielenia prawa pomocy i wskazał, że obecna "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd sytuacji. Nie jest również zasadne wskazywanie na posiadanie różnych źródeł utrzymania bądź posiadany majątek."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym przysługuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym należy zauważyć, że prawo pomocy to pomoc budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Udzielenie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaakceptować stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżący nie są w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych (100 zł na danym etapie postępowania) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak bowiem słusznie wskazał sąd pierwszej instancji skarżący otrzymują przychód z działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, z działalności rolniczej: [...] zł rocznie oraz z pracy [...] zł miesięcznie. Skarżący osiągają zatem dochody pozwalające na partycypację w kosztach postępowania. Oceny tej wnioskodawca nie podważył w złożonym zażaleniu, które stanowi jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem sądu pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło