II FZ 193/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 25/13 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi "M." [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości oraz umorzenia odsetek z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od października 2010 r. do września 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 25/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. (dalej jako: spółka, strona) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka wniosła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 października 2012 r. w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości oraz odmowy umorzenia odsetek z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: PFRON) za okres od października 2010 r. do września 2011 r. W swej skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek spółki na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.). W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie spółka przyznała, że zarzut podniesiony przez nią we wniosku był efektem błędu językowego (omyłki pisarskiej), ponieważ niemożliwym i nielogicznym jest żądanie wstrzymania decyzji odmawiającej rozłożenia zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Spółce chodziło o wstrzymanie wykonania ustaleń postępowania określającego wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON do czasu rozpatrzenia skargi. Strona chciała aby PFRON nie wszczynał egzekucji określonych zaległych wpłat do czasu rozpatrzenia skargi o rozłożenie ich na raty. Zdaniem strony Sąd w zaistniałej sytuacji powinien zwrócić się do niej o uszczegółowienie i wyjaśnienie swojego żądania bo w świetle obowiązującego prawa i logiki jest ono niezrozumiałe. Według spółki jest to standardowe zachowanie Sądu. Z uwagi na powyższe strona wniosła o uznanie przedstawionego w zażaleniu wyjaśnienia i rozpatrzenia go przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a jeśli to okaże się niemożliwe, przekazanie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać wypada, że stosownie do regulacji art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Rozpatrywana sprawa dotyczy natomiast skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 października 2012 r., którą odmówiono rozłożenia na raty zaległości oraz odmówiono umorzenia odsetek z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON, a nie decyzji określającej zobowiązanie w tym przedmiocie. Z tych też względów w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu administracji publicznej, który to wniosek zawarty został w skardze na tę decyzję, "granice sprawy" w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. odnoszą się wyłącznie do oceny wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej przyznania ulgi w świadczeniach publicznoprawnych, których wysokość określona została w odrębnym postępowaniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd zauważył, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie powołanego przepisu nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydanych przez te organy. Według wyrażanych w doktrynie poglądów możliwość wstrzymania wykluczono, kiedy zaskarżonym aktom nie można nadać w postępowaniu administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności ( por. Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo 2003/5/18). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.122). Wstrzymanie wykonania związane jest bowiem jedynie z elementem realizacji przyznanych stronie uprawnień bądź wypełnienia nałożonych na nią obowiązków, a więc strefą zdeterminowanych przez normę zachowań. Dlatego też wstrzymanie wykonania może jedynie dotyczyć aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonana i wymaga wykonania. W doktrynie stwierdza się również, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania aktów, na podstawie których określony pogląd uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo – administracyjne, Warszawa 2004 r., s. 217). Zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji odmawiającej umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległych wpłat wraz z odsetkami na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Sąd uznał, że nie nadaje się ona do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Zaskarżona decyzja nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Sąd stwierdził, że jeśli zaskarżona decyzja nie korzysta z przymiotu wykonalności, to nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 63 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.