II GZ 495/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1011/12 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1011/12 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1011/12 odrzucił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1011/12 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. I Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r. uwzględnił skargę S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Skargą kasacyjną z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, reprezentowany przez r.pr. M. M. zaskarżył wymieniony wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Rz. wezwał r.pr. M. M. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 160 zł. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia przesłano na adres: "[...]". Tak zaadresowaną przesyłkę podwójnie awizowano (pierwsze awizo w dniu 30 kwietnia 2013 r., drugie w dniu 8 maja 2013 r.) i w konsekwencji pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2013 r. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. WSA w Rz. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." stwierdził, że skoro pełnomocnik Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie zastosował się do prawidłowo doręczonego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i nie uiścił tego wpisu w zakreślonym terminie 7 dni, to skargę kasacyjną należało odrzucić. II Zażaleniem z dnia [...] lipca 2013 r. złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie. Argumentował, że skutek doręczenia zastępczego w myśl art. 73 p.p.s.a. w tej sprawie nie nastąpił, ponieważ przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego została błędnie zaadresowana – nie wskazano strony postępowania poprzez określenie, iż jest to Główny Inspektor Transportu Drogowego. Określając adresata poprzestano jedynie na podaniu imienia i nazwiska pełnomocnika oraz adresu organu. Podanie na kopercie imienia i nazwiska pełnomocnika, z pominięciem podania nazwy organu oraz bez zaznaczenia, że pełnomocnik reprezentuje ten organ spowodowało, że przesyłka zawierająca wezwanie nie mogła być skutecznie dręczona pełnomocnikowi, gdyż nie została wysłana ani na adres jego kancelarii, ani na adres jego zamieszkania. Ze Zwrotnego Potwierdzenia Odbioru (ZPO) wynika, że adresat był nieobecny i zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w drzwiach adresata. W ocenie wnoszącego zażalenie adnotacja ta jest niezgodna z rzeczywistością, bowiem Główny Inspektorat Transportu Drogowego mieści się w budynku biurowym, w którym pomieszczenia wynajmuje wiele różnych podmiotów, a więc drzwi wejściowe do tego budynku nie mogą zostać uznane za "drzwi adresata". Skoro tak, to pozostawienie zawiadomienia o przesyłce w drzwiach takiego budynku nie może być prawnie skuteczne. Organ wskazał także, że inne pisma z Sądu I instancji w tej sprawie były prawidłowo adresowane i dzięki temu odbierane bezpośrednio w Kancelarii Głównej. Z wymienionych powodów objęte zażaleniem postanowienie jest błędne i powinno zostać uchylone. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zgodnie z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania i skutek prawny doręczenia w myśl jego § 4 nie nastąpił, ponieważ przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rz. z dnia 25 kwietnia 2013 r. o wezwaniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, reprezentowanego przez r.pr. M. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 160 zł nie została poprawnie zaadresowana i z tego powodu nie mogła być prawidłowo doręczona. Skuteczność zarówno doręczenia właściwego, jak i doręczenia zastępczego sąd administracyjny może poddawać weryfikacji co do zasady tylko w sytuacji, gdy przesyłka jest prawidłowo zaadresowana do właściwego adresata. W przeciwnym razie sąd dopuszcza się naruszenia art. 65 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczenia pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy rozdziału 4 p.p.s.a. nie stanowią inaczej (§ 2). W rozpoznawanej sprawie WSA w Rz. podjął próbę doręczenia przesyłki przez pocztę, więc zastosowanie znajdowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczenia pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.). Z § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że doręczenie właściwe polega na doręczeniu przesyłki wskazanemu w niej adresatowi, natomiast jeżeli adresatem przesyłki jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, doręczenia dokonuje się: 1) którejkolwiek z osób uprawnionych do reprezentowania adresata przed sądem; 2) pracownikowi adresata upoważnionemu do odbioru przesyłek pod adresem wskazanym na przesyłce (§ 4). W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że WSA w Rz. miał prawny obowiązek prawidłowego zaadresowania listu poleconego poprzez właściwe określenie podmiotu będącego jego adresatem, ponieważ tylko w ten sposób list mógłby do adresata dotrzeć – w trybie doręczenia właściwego lub z zastosowaniem trybu doręczenia zastępczego. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że stronami w sprawie są skarżący – S. B. i organ administracji – Główny Inspektor Transportu Drogowego. Bezsporne jest także, że na etapie postępowania kasacyjnego organ jest reprezentowany przez r.pr. M. M. (pełnomocnictwo z dnia 4.11.2008 r. k. 59 akt sądowych), który w jego imieniu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 19 lutego 2013 r. Na pierwszej stronie skargi kasacyjnej znajduje się adres organu, reprezentowanego przez pełnomocnika: "[...]". Skoro w aktach sprawy nie znajduje się żaden inny adres r.pr. M. M. do doręczeń i nie ulega kwestii, że jest on pełnomocnikiem organu, to WSA w Rz. każde pismo w sprawie kierowane do pełnomocnika powinien adresować i wysyłać na wskazany wyżej adres, podając nazwę organu, przez kogo organ jest reprezentowany i adres do doręczeń. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy radca prawny jest pracownikiem organu. W treści zażalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego słusznie podał, że na kopercie zawierającej odpis zarządzenia z dnia 25 kwietnia 2013 r. wpisano: "[...]". Zapis ten jest błędy, ponieważ stroną postępowania nie jest r.pr. M. M. tylko Główny Inspektor Transportu Drogowego reprezentowany przez wskazanego radcę prawnego, natomiast podany na kopercie adres nie jest adresem ani kancelarii, ani zamieszkania tego radcy tylko siedziby Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zatem argumentacja zażalenia, że taki zapis wywołał niemożność doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest w pełni zasadna, niezależnie od adnotacji widniejących na ZPO. W opisanej sytuacji pozostawienie zawiadomienia o przesyłce w drzwiach wejściowych do budynku, w którym pomieszczenia biurowe są wynajmowane przez wiele różnych podmiotów, w tym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego oczywiście nie może być uznane za spełnienie wymogu przewidzianego w art. 73 § 2 p.p.s.a., bowiem nie są to "drzwi adresata", ani też "drzwi miejsca wskazanego do doręczeń", jak również "drzwi biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe". Są to drzwi wejściowe do budynku dostępne dla każdego, a nie tylko dla adresata przesyłki. Jednakże z uwagi na błędne oznaczenie adresata na kopercie listu poleconego nadanego przez Sąd okoliczność ta, będąca uchybieniem procesowym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak trafnie zauważono w zażaleniu z akt wynika, że inne pisma w tej sprawie WSA w Rz. prawidłowo adresował do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (vide: np. pismo z dnia 19 marca 2013 r. o doręczeniu odpisu wyroku, gdzie adresata określono w ten sposób: "[...]" – karta 46 akt sądowych). W tym stanie rzeczy postanowienie z dnia 11 czerwca 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej organu naruszało prawo i podlegało uchyleniu, gdyż ani doręczenie właściwe, ani doręczenie zastępcze nie mogło nastąpić. Oznaczając prawidłowo nazwę adresata i jego adres do doręczeń WSA w Rz., stosując przepisy rozdziału 4 p.p.s.a. doręczy Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego, reprezentowanemu przez r.pr. M. M. odpis zarządzenia z dnia 25 kwietnia 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 160 zł. Na marginesie zaznaczyć należy, że zażalenie składane na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne jest od wpisu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.