II FZ 20/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1432/12 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi G. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej G.S. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. 1. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., I SA/Gd 1432/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę G. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 29 października 2012 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, odmówił G. S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu Sąd podał, że postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. S. wniósł o jego zmianę i dopuszczenie do uczestnictwa, ponieważ odmowa jest "niezgodna z konstytucją i ustawami i elementarnym poczuciem sprawiedliwości." Skarżący wskazał na treść art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.", art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 111 § 1 i 2 p.p.s.a. Według skarżącego jest oczywiste, że każda sprawa podatkowa jest sprawą indywidualną osób fizycznych lub prawnych, nie ma zbiorowych spraw podatkowych. Autor zażalenia podniósł również, że brak jest w polskim prawie administracyjnym i podatkowym legalnej definicji pojęcia "interes prawny" oraz podatkowego rozumienia pojęcia "budynek mieszkalny". 3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie podlega uwzględnieniu. Na wstępie odnotować należy, że w sprawie ze skargi G. i Z. M. wpłynęły dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Pierwszy z nich, którego dotyczy niniejsze postępowanie, złożony został przez G. S. działającego w imieniu własnym, natomiast drugi wniosek został złożony przez G. S. działającego w imieniu Stowarzyszenia [...]. Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. WSA w Gdańsku odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika zarówno G. S., jak i reprezentowanemu przez niego stowarzyszeniu. Pisemne motywy rozstrzygnięcia w przedmiocie obu wniosków przedstawione zostały w jednym uzasadnieniu. Postanowienie z 20 lutego 2013 r. zaskarżone zostało zarówno przez G. S., jak i reprezentowane przez niego stowarzyszenie. Kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia [...] została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 13 listopada 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 20 lutego 2013 r. Jeśli zaś chodzi o badane obecnie zażalenie G. S. działającego w imieniu własnym, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ono skuteczne, bowiem uzasadnienie postanowienia z dnia 20 lutego 2013 r. w zakresie, w jakim dotyczy odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu G. S. nie spełnia ustawowych wymagań, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten dotyczy nie tylko wyroków, ale również postanowień, zgodnie z art. 166 p.p.s.a. W ocenie Sądu kasacyjnego WSA w Gdańsku nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie wniosku G. S.. Pisemne uzasadnienie postanowienia zredagowane zostało w sześciu akapitach, z czego trzy pierwsze dotyczą okoliczności złożenia obu wniosków oraz opisują ich treść, dwa kolejne odnoszą się do zasadności wniosku złożonego przez Stowarzyszenie [...], natomiast dopiero w ostatnim akapicie Sąd zawarł sformułowanie: "postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego." W żadnym z fragmentów uzasadnienia Sąd pierwszej instancji nie przytoczył treści art. 33 § 2 p.p.s.a., który to przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąd wskazał w ostatnim zdaniu, że w przedmiocie wniosku orzeczono na podstawie tego przepisu, jednakże w uzasadnieniu nie dokonano wykładni zawartej w tym przepisie normy prawnej. Przede wszystkim nie zostało wyjaśnione pojęcie "interesu prawnego", a jest ono kluczowym dla rozstrzygnięcia wniosku G. S. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien dokonać wykładni przepisów, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia o udziale wnioskodawcy w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.