II SA/Wa 2226/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Joanna Kube (sprawozdawca), Danuta Kania, Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o cofnięciu R.S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Zaznaczył, że choć organ I instancji w komparycji decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nie wskazał lit. a art. 15 ust. 1 pkt 6, to zarówno uzasadnienie tej decyzji, jak i materiał dowodowy potwierdza, że wobec strony ma zastosowanie lit. a tego przepisu ustawy o broni i amunicji. Uchybienie to zostało naprawione przez organ odwoławczy w ramach przysługujących mu uprawnień referomatoryjnych i nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślił, że z treści punktu 6 lit. a wskazanego przepisu wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż osoba skazana za przestępstwo umyślne pozwolenia na broń posiadać nie może. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku, a organ Policji nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w omawianym przepisie prawa materialnego w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile popełnione przestępstwo, nawet incydentalne, ma charakter umyślny. Podał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że R.S. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 K.k., polegające na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości, co obliguje organy Policji do cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Biorąc powyższe pod uwagę, słusznie organ I instancji nie uwzględnił wniosku strony, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, z akt postępowania karnego, z ewidencji punktów karnych i przesłuchania strony na okoliczność ustalenia postawy i sposobu jej postępowania celem udowodnienia, czy dopuściła się zachowań stanowiących zagrożenie dla niej, bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dowody te nie mają, bowiem znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy skoro zagrożenie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wynika wprost z przesłanki ustawowej. Zatem nawet pozytywna opinia z miejsca zamieszkania i wśród myśliwych nie eliminują z obrotu prawnego wskazanego wyżej prawomocnego wyroku i nie są w stanie zmienić sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest także zasadny zarzut pełnomocnika strony dotyczący uniemożliwienia zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym z uwagi na nieprzesłanie mu, zgodnie z wnioskami z dnia [...] czerwca 2012 r. i z dnia [...] lipca 2012 r., akt do Urzędu Miejskiego w B. Organ podkreślił, że czynności pełnomocnika bezpośrednio obciążają stronę postępowania. Skoro zatem podjął się on reprezentowania strony przed Komendantem Wojewódzkim Policji w O. to powinien, stosownie do art. 32 k.p.a., działać w imieniu i na jej rzecz, a nie wymagać od organu, aby ten zmieniał zasady postępowania administracyjnego i przesyłał akta do innego organu, podczas gdy przepis art. 73 § 1a k.p.a. w sposób jasny i precyzyjny reguluje tę kwestię, stanowiąc, że czynności wglądu w akta sprawy, a także sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej, o czym poinformowano w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Okoliczność, że pełnomocnik z tego prawa nie skorzystał nie oznacza, że organ I instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Podniósł, że przepis art. 52 k.p.a. odnosi się do czynności, które organ administracji publicznej uznaje za zasadne przeprowadzić dla pełnego rozpoznania sprawy. Przyznał rację, że organ powinien był zaczekać nieco dłużej niż tylko jeden dzień na ewentualną korespondencję nadaną w dniu [...] lipca 2012 r., ale uchybienie to w tym przypadku nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.S. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 140 w zw. z art. 107 § 1, art. 57 § 5 pkt 2, art. 10 i art. 11 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która wskutek odwołania powinna być uchylona ze względu na następujące uchybienia: niewskazanie dokładnej podstawy prawnej w decyzji organu I instancji, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 15 ust.1 pkt 6 lit. b tiret pierwsze, bądź art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret drugie ustawy o broni i amunicji oraz wydanie decyzji organu I instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się strony o zebranym materiale dowodowym i niewyjaśnienie w jej treści przyczyn takiego postępowania. Skarżący wskazał, że treść uzasadnienia, jak i materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, nie usuwają wadliwości podstawy prawnej decyzji organu I instancji, tym bardziej, że w przeważających fragmentach uzasadnienia powołuje przepisy w sposób ogólnikowy. W jego ocenie, niedopuszczalne jest przenoszenie na stronę ciężaru dochodzenia, na podstawie analizy innych niż komparycja decyzji danych, jaka jest faktyczna podstawa prawna decyzji. W postępowaniu administracyjnym wymóg ten jest na tyle istotny, że w przeciwieństwie do postępowania cywilnego, stronie nie przysługuje możliwość złożenia wniosku o wykładnię rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Wskazał na orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym podstawa prawna decyzji musi być powołana dokładnie, tj. ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówno prawa formalnego, jak i materialnego oraz z powołaniem źródeł jego publikacji. Jeżeli przepis stanowiący podstawę prawną decyzji jest podzielony na wewnętrzne jednostki redakcyjne (ustępy, punkty lub paragrafy albo innego rodzaju jednostki redakcyjne, np. litery bądź tirety) to konieczne jest podanie w decyzji odpowiedniej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Zdaniem skarżącego, wskazanie w sposób prawidłowy podstawy prawnej decyzji przez organ II instancji nie usuwa uchybienia, jeżeli nie jest ono jedyne. Podkreślił, że w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., wystosowanym po wydaniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji podał, że wniosek z dnia [...] lipca 2012 r. nie może być uwzględniony z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Zaznaczył, że pismo organu z dnia [...] czerwca 2012 r. zakreślające termin na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] lipca 2012 r. Termin ten upływał zatem w dniu [...] lipca 2012 r. i mógł być zachowany także poprzez złożenie pisma sporządzonego w trybie art. 10 § 1 k.p.a., w urzędzie pocztowym, co miało miejsce w tym przypadku. W takiej sytuacji nieuwzględnienie powyższego i wydanie decyzji już w dniu [...] lipca 2012 r. naruszyło przepis art. 10 § 1 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego błąd organu I instancji mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro pełnomocnik został pozbawiony w ten sposób możliwości wypowiedzenia się o zebranym materiale dowodowym. Wskazywanie zaś przez organ II instancji, że czynność ta została wykonana w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. jest błędna, ponieważ zostało ono sporządzone w początkowej fazie postępowania i zawierało wnioski dowodowe, które zostały następnie oddalone przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 576), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei w myśl art. 1 pkt 10) ppkt a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195), w art. 15 powołanej wyżej ustawy o broni i amunicji wprowadzono zmianę w ust. 1 pkt 6, który uzyskał brzmienie: "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia". Stosownie zaś do art. 7 ustawy nowelizującej, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a skoro promulgacja miała miejsce w Dzienniku Ustaw z dnia 23 lutego 2011 r., to dniem wejścia w życie był 10 marzec 2011 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęto w dniu [...] marca 2012 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy i skoro treścią art. 3 ustawy nowelizującej ustanowiono, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, to tym samym bezsporne jest, że do skarżącego miał zastosowanie znowelizowany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Podkreślić należy, że sformułowanie jakim ustawodawca posłużył się w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy – "cofa się" - wskazuje na to, że po stronie organu istnieje oblig cofnięcia pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki bez wnikania w charakter i okoliczności popełnienia przypisanego mu w postępowaniu karnym czynu zabronionego, tym bardziej, że do dokonywania ustaleń w tym względzie ww. organ nie był upoważniony, albowiem sprawa ta leżała w gestii organów ścigania oraz sądu powszechnego. Nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że R.S. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...] został uznany winnym tego, że w dniu [...] grudnia 2011 r. na ulicy [...] w B., znajdując się w stanie nietrzeźwości, mając zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekraczającą 0,25 mg i prowadzącą o godzinie 9:00 do stężenia 0,31 mg, kierował samochodem osobowym marki [...] w ruchu lądowym, tj. o czyn z art. 178a § 1 K.k. Poza sporem pozostaje też fakt, że przestępstwo, za popełnienie którego skazano stronę, można popełnić tylko w sposób umyślny, a zatem organy Policji były zobligowane do wydania zaskarżonej decyzji. Już więc sam fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. przesądza o braku możliwości posiadania broni i nie mogą tego zmienić pozytywne opinie środowiskowe. Jeśli chodzi o zarzut nieprawidłowego powołania podstawy prawnej decyzji organu I instancji, to należy zwrócić uwagę, że uchybienie to zostało usunięte przez organ odwoławczy, który prawidłowo powołał w komparycji zaskarżonej decyzji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Fakt, że organ I instancji nie wskazał w decyzji właściwiej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, stanowi niewątpliwie pewne uchybienie, nie może jednak samo przez się stanowić podstawy uwzględnienia skargi przez Sąd. Istotne jest bowiem, czy decyzja wydana została w oparciu o istniejącą, obowiązującą w systemie prawa podstawę prawną. Nadto należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym nie jest organem kontrolnym, ale organem, który ponownie merytorycznie rozpoznaje daną sprawę, mając tym samym możliwość wyeliminowania uchybień popełnionych przez organ I instancji. Ponadto zgodnie z art. 113 § 2 k.p.a. organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji, a zatem R.S. miał możliwość złożenia wniosku o wykładnię rozstrzygnięcia organu, z czego jednak nie skorzystał. Kolejny zarzut skarżącego co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji organu I instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się o zebranym materiale dowodowym i niewyjaśnienie w jej treści przyczyn takiego postępowania również nie może odnieść skutku. Jak wynika z akt sprawy R.S. pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., doręczonym w dniu [...] kwietnia 2012 r., a następnie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] maja 2012 r., doręczonym w dniu [...] czerwca 2012 r. oraz pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., doręczonym w dniu [...] lipca 2012 r. zostali zawiadomieni przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. o możliwości zapoznania się z materiałami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłaszanych żądań. Pełnomocnik skarżącego nie skorzystał z takiego uprawnienia ograniczając się wyłącznie do żądania od organu przesłania akt postępowania administracyjnego do Urzędu Miasta w B., powołując się na treść art. 52 k.p.a. Po otrzymaniu pisma organu z dnia [...] czerwca 2012 r., informującego o nieuwzględnieniu powyższego wniosku i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu prowadzącego postępowanie, pełnomocnik nie podjął żadnych działań, poza skierowaniem do organu kolejnego żądania nadesłania akt do urzędu gminy, które nadał na poczcie w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, tj. [...] lipca 2012 r. Należy zaznaczyć, że bezpośrednio z problematyką dostępu strony do akt administracyjnych związana jest treść przepisu art. 73 § 1 k.p.a., stosownie do którego strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Co do zasady treść powyższego przepisu nie oznacza, że na organie spoczywa obowiązek przesłania akt sprawy do miejscowości, w której mieszka strona i tam zapoznania się z nimi. Nie oznacza to jednak, że nie mogą zaistnieć sytuacje wyjątkowe, które poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z aktami postępowania ograniczą jej czynny udział w postępowaniu. Z taką sytuacją wyjątkową mamy do czynienia, gdy ze względu na brak możliwości osobistego zapoznania się z aktami sprawy, powodowany obiektywnie istniejącymi przeszkodami, strona będzie pozbawiona możności obrony swych praw w postępowaniu. Wówczas organ administracji publicznej może skorzystać z możliwości jakie daje mu art. 52 k.p.a. i umożliwić stronie we właściwym organie administracji rządowej lub organie samorządu terytorialnego przeglądanie akt sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 693/10). W przedmiotowej sprawie powyższa sytuacja nie zachodziła. Ponadto skarżący, będąc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie mógł skorzystać z tej instytucji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 302/96 (teza 2) stwierdził, że procedura przewidziana w art. 52 k.p.a. nie może mieć zastosowania do czynności zapoznania, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., pełnomocnika strony, prowadzącego kancelarię prawną w innej miejscowości, z całością zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że biorąc pod uwagę treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz obligatoryjny charakter rozstrzygnięcia w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie nie można uznać, iż ewentualne uchybienia organu mogłyby wywrzeć wpływ na sposób zakończenia tego postępowania. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.