II GZ 320/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Po 72/13 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Po 72/13 w zakresie oddalania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 19 listopada 2012 r., nr . w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie włączenia dowodu do sprawy o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 17 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Po 72/13 oddalił wniosek R. P. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 19 listopada 2012 r. w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy. R. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, od którego nie uiścił opłaty sądowej. W związku z tym Przewodniczący Wydziału III zarządzeniem z 7 lutego 2014 r. wezwał R. P. do uregulowania wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. R. P. zaskarżył zarządzenie zażaleniem, w którym wniósł o uchylenie zarządzenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Pojęcie kosztów postępowania obejmuje koszty sądowe – opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Opłatami sądowymi w rozumieniu art. 212 § 1 p.p.s.a. są wpis oraz opłata kancelaryjna. Jak wynika z cytowanego art. 199 p.p.s.a. wyjątki od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie muszą wynikać z przepisów szczególnych. Do wspomnianych regulacji należą: art. 220 § 4, art. 227 § 2, art. 243 § 1 oraz art. 261 p.p.s.a. Według art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od opłat sądowych są zażalenia wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub postanowienie sądu o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których nie został uiszczony należny wpis. Następnie zgodnie z art. 227 § 2 p.p.s.a. nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Ustawodawca zwolnił od opłat również zażalenia i sprzeciwy od zarządzeń i postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczących przyznania prawa pomocy (art. 261 § 1 p.p.s.a.). Nie uiszcza się opłaty od wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 222 p.p.s.a. nie żąda się też opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. W związku z tym, że wymienione przepisy stanowią odstępstwo od generalnej reguły ponoszenia kosztów postępowania, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, czego wyrazem jest stanowisko NSA zawarte w uchwale siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07. Oznacza to, że zwolnione od kosztów sądowych są wyłącznie środki odwoławcze uregulowane we wspomnianych przepisach ustawy. Zażalenie na postanowienie sądu w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego nie zostało ujęte przez ustawodawcę w grupie środków zaskarżenia podlegających zwolnieniu od opłat sądowych i w konsekwencji podlega ono wpisowi sądowemu. W związku z tym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wzywające R. P. do uregulowania wpisu sądowego od wspomnianego wyżej postanowienia było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.