II GSK 1682/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-09
Skład orzekający: Anna Robotowska, Czesława Socha, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, oparty na zarzucie rażącego naruszenia prawa przez organ administracji, może zostać uwzględniony, jeśli rolnik zadeklarował powierzchnię większą niż faktycznie użytkowana i uprawniona do płatności, a nie wykazał braku swojej winy?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów administracyjnych zostały wydane prawidłowo. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, ograniczonym do przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Rolnik ma obowiązek zadeklarowania faktycznie użytkowanej powierzchni uprawnionej do płatności, a w przypadku jej zawyżenia, musi wykazać brak swojej winy. W niniejszej sprawie rolnik nie wykazał braku winy, a jedynie niedbalstwo, co uzasadniało zastosowanie sankcji w postaci pomniejszenia płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r., deklarując określone działki rolne. W wyniku kontroli stwierdzono niezgodności dotyczące zawyżenia powierzchni deklarowanej. Po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji, przyznano płatność w pomniejszonej wysokości. Rolnik wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jednak organy odmówiły, wskazując na brak przesłanek. WSA oddalił skargę rolnika, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 października 2012 r.; sygn. akt V SA/Wa 1319/12 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 19 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1319/12 oddalił skargę E. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z [...] marca 2012 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. w pomniejszonej wysokości.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
E. B. złożył 15 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w H. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, w którym zadeklarował w pakiecie 2 Rolnictwo ekologiczne 5 działek rolnych o numerach: 109/1, 228/2, 164, 167, 168, 224/4, 225/2, usytuowanych w województwie lubelskim, w gminie D..
W dniu 16 grudnia 2009 r. w gospodarstwie rolnym producenta przeprowadzono kontrolę w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ, w trakcie której stwierdzono niezgodności określone kodem OKW 3.3 oraz OKW 3.6. W protokole wyznaczono termin na usunięcie niezgodności do 31 maja 2010 r.
Decyzją z [...] listopada 2011 r., w następstwie stwierdzenia przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w E. w dniu [...] czerwca 2011 r. nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. z [...] sierpnia 2010 r., organ ten ponownie przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.
Stwierdził, że płatność rolnośrodowiskowa w wariancie 2.4 Trwałe użytki zielone w okresie przestawiania pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne oraz w wariancie 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach pakietu 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone została pomniejszona, w związku ze stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej zawyżeniem powierzchni deklarowanej na działkach rolnych.
W dniu 30 listopada 2011 r. E. B. wystąpił do Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w pomniejszonej wysokości.
Decyzją z [...] lutego 2012 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w E. odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...] znak: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna przesłanka z art. 156 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; dalej: kpa), uzasadniająca konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2011 r. Wskazał, że E. B. została przyznana płatność rolnośrodowiskowa w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone w wyniku kontroli administracyjnej zawyżenie powierzchni deklarowanej na działkach rolnych oznaczonych literami F, G i H deklarowanych w wariancie 2.4. Podkreślił, że z danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) wynika, że prawidłowo wyznaczona powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) na działce ewidencyjnej nr 164 wynosi 0,06 ha przy deklarowanej 0,10 ha, na działce ewidencyjnej nr 167 wynosi 0,72 ha przy deklarowanej 0,80 ha, natomiast na działce ewidencyjnej nr 168 wynosi 0,55 ha przy deklarowanej 0,70 ha. Ponadto działka rolna położona na działce ewidencyjnej nr 164 została całkowicie wykluczona z płatności, bowiem nie spełnia wymogów działki rolnej określonej w art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; (Dz.U.UE.L.2004.141.18) tj. powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Wobec tego, że całkowita powierzchnia trwałych użytków zielonych deklarowanych przez E. B. wynosiła 1,60 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku wyniosła 1,27 ha, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,33 ha, co stanowi 25,98% powierzchni stwierdzonej. Wobec powyższego zasadnym było zastosowanie pomniejszenia przyznanej płatności w ww. wariantach, zgodnie z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. (Dz.Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., s. 74, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę E. B. stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe, wydane w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny oraz zgodne z przepisami prawa.
Wskazał, że spór w sprawie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy zawyżenie powierzchni deklarowanej na działkach rolnych oznaczonych literami F, G i H nastąpiło z wyłączeniem odpowiedzialności wnioskodawcy na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, czy też to na składającym wniosek spoczywa obowiązek podania faktycznie użytkowanej powierzchni uprawnionej do płatności. Skarżący wyłączenie odpowiedzialności upatrywał w fakcie, że zbyt późno został powiadomiony przez ARiMR o powierzchni maksymalnego kwalifikowanego do płatności obszaru (PEG) oraz tym, że jego zdaniem powierzchnia faktycznie użytkowana (1,60 ha) została potwierdzona w trakcie kontroli. Sąd I instancji stwierdził, że na potrzeby systemu płatności rolnośrodowiskowych, odnośnie każdej działki referencyjnej ustala się maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG). Ten obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE Nr L 30, s. 16 z 31.01.2009, ze zm.), obejmujące m.in. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu podlegające zachowaniu w obrębie działki rolnej. Maksymalny obszar kwalifikowany wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki itp.). Zatem powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowalnego wyznaczonego na danej działce ewidencyjnej jest powierzchnią uprawnioną do płatności. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek podania faktycznie użytkowanej powierzchni uprawnionej do płatności, wobec czego to na nim spoczywa odpowiedzialność za zawyżenie powierzchni uprawnionej do dofinansowania. Przedstawione przez skarżącego wyliczenia i rozważania nie korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. W ocenie Sądu, stwierdzenie przez inspektorów terenowych, podczas kontroli na miejscu, mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do deklaracji producenta rolnego we wniosku, wyklucza możliwość uznania, że wnioskodawca nie ponosi winy za swój błąd. Strona skarżąca winna dołożyć należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek były zgodne ze stanem faktycznym.
W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia E. B. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: pusa) w zw. z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia w toku postępowania przed organami obu instancji przepisów art. 6, 7, 107 § 3 kpa i pominięcia w dokonywanej sądowo administracyjnej kontroli decyzji faktu naruszenia prawa będącego przyczyną nieważności decyzji, polegającym na świadomym (intencjonalnym) podaniu nieprawdziwych informacji przez organ administracji I instancji, powielony w wyniku przemilczenia przez organ II instancji, które miały uzasadniać podejmowane rozstrzygnięcia tj:
- podanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. w decyzji z [...] listopada 2011 nieprawdziwej informacji o treści: "Na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 i załącznikami graficznymi została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych (...), podczas gdy taki fakt nie miał miejsca odnośnie działek 164-167-168 i był łatwo weryfikowalny w toku instancji i na etapie sądowym.
- ustaleniu przez Sąd I Instancji, że "stwierdzenie przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do powierzchni działek zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku, wyklucza możliwość uznania, że wnioskodawca nie ponosi winy za swój błąd" jest niezgodne z treścią protokołu, w którym GPS ustalił powierzchnię na wartość 1,48 ha, a po uwzględnieniu tolerancji błędu zostało wpisane w rubryce "powierzchnia stwierdzona" wartość "1,60 ha". Powierzchnia zaś zgłoszonych przez skarżącego w 2009 działek wynosiła również 1,60 ha (164-0,1 ha; 167-0,8 ha; 168-0,7 ha). Oznaczać to może, że organy przeprowadziły "kontrolę administracyjną" sprawy skarżącego w oparciu o nieaktualne dane informatyczne. Wyniki kontroli "na miejscu w terenie" w dniu 6 lipca 2011 r. wskazały bowiem na inne dane, zbieżne z najlepszą wiedzą skarżącego w tym zakresie.
- ustalenie przez Sąd I instancji, że ortofotomapa "stanowi podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni", który "pozwala na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności", mimo że takie twierdzenia nie są uprawnione w świetle dostępnej wiedzy technicznej, która prowadzi do wniosku, że ortofotomapa jest materiałem bardzo nieprecyzyjnym - dużo bardziej nieprecyzyjnym niż dalmierz laserowy i system GPS. Najprecyzyjniejszy zaś system pomiarowy stanowi taśma miernicza.
1.2 naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa, z uwagi na brak ustosunkowania w uzasadnieniu wyroku do twierdzeń i dowodów podnoszonych przez skarżącego, które miały wskazywać, że skarżący nie ponosi odpowiedzialności za błędne dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych 164-167-168, w rozumieniu art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Powyższe naruszenia miały - zdaniem skarżącego - istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd I instancji podjął się prawidłowo kontroli skarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych i sądowych, kierując się zasadami doświadczenia zawodowego oraz konstytucyjnymi wartościami, które pozwalają na udzielenie jednostce ochrony przed samowolą władzy publicznej, wówczas doszedłby do przekonania, że sprawa wyczerpywała znamiona nadużycia prawa, co winno skutkować wyeliminowaniem skarżonej decyzji z obiegu prawnego.
2. przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, polegające na uznaniu, że całokształt sprawy nie wskazuje, że skarżący nie ponosi winy za jakiekolwiek nieprawidłowości. Tymczasem gdyby Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H., zgodnie z prawem, udzielił skarżącemu w 2009 r. informacji zawierających dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych 164-167-168, wówczas do jakichkolwiek nieprawidłowości nie mogłoby dojść, a skarżący miałby możliwość zweryfikowania posiadanych swoich danych z danymi zawartymi w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS).
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów postały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w której kasator podtrzymywał swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzje objęte kontrolą instancyjną zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, to jest w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W decyzji z [...] lutego 2012 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w E. wskazał na brak przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. z [...] listopada 2011 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2012 r.
W ramach tego postępowania organy administracyjne dokonywały ocen w zakresie prawidłowości postępowania prowadzonego odnośnie przyznania E. B. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2009 r.
Stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na fakt, że jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Wskazywany w środku prawnym przepis art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa stanowi o pojęciu rażącego naruszenia prawa, zatem kwalifikowanej formie "naruszenia prawa", w przypadku istnienia w decyzji wad o szczególnym ciężarze gatunkowym, którego rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna.
Naruszenia prawa mają charakter rażący wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz wyrażona w niej treść załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004, s. 729-730).
W tego rodzaju sprawie przedmiotem postępowania jest kwestia procesowa, co oznacza, że w postępowaniu organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a może jedynie zbadać ją pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji.
Niniejsza sprawa sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. z [...] listopada 2011 r. o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone było więc przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 kpa.
Wskazany w obrębie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa przepis art. 141 § 4 ppsa stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna orzeczenia.
Żadna z wyżej wskazanych okoliczności w sprawie nie występuje.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku zawarł wszystkie wymagane przez wskazany przepis elementy; przedstawił opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczegółowo także omówił dlaczego uznał, iż organy zebrały i oceniły materiał dowodowy w sposób prawidłowy, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu w kwestionowanym zakresie. Polemiczne twierdzenia i odmienne oceny autora skargi kasacyjnej, jak również argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (w istocie w znacznej części powielające zarzuty i argumenty prezentowane wcześniej w skardze do WSA) nie podważają prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny.
Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, sprowadzający się do niewłaściwego zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 Komisji (WE), to jest zaakceptowania błędu organów polegającego na uznaniu, że całokształt sprawy nie wskazuje, że skarżący nie ponosi winy za jakiekolwiek nieprawidłowości.
Stosownie do wskazanego przepisu, obniżki i wyłączenia (...) nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Przepis ten daje zatem organowi możliwość niezastosowania obniżek i wyłączeń przy przyznawaniu płatności do gruntów rolnych tylko w stosunku do rolnika, który złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może on wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.
Ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2008 nr 170, poz. 1051) w art. 3 ust. 3 nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co w założeniu winno wpłynąć na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 kpa, zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Na skarżącym, jako producencie rolnym ciążył zatem obowiązek deklarowania do płatności powierzchni, które faktycznie użytkował rolniczo. Przesłanka ta w przypadku wniosku E. B. nie została spełniona, przede wszystkim dlatego, że zgłosił on do płatności w roku 2009 działki o powierzchni większej niż uprawnione.
Wniosek skarżącego nie był zatem złożony poprawnie pod względem faktycznym, a E. B. nie wykazał w toku postępowania, iż nie jest winny nieprawidłowości. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w sprawie można mówić o niedbalstwie wnioskodawcy. Producent rolny składając wniosek o płatności bezpośrednie, winien wskazać w nim stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów (zarówno odnośnie powierzchni upraw, jak i ich rodzaju), nie zaś opierać się wyłącznie na danych z lat poprzednich, czy też planowanych przez siebie pomiarów "taśmą mierniczą". W kontekście normatywnej treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach podkreślenia wymaga, że procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter obligatoryjny, to jednak nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych. Muszą one być jednak przedstawione przez wnioskodawcę.
Konsekwencją stwierdzonego stanu rzeczy było zastosowanie sankcji przewidzianych w rozporządzeniu nr 796/2004.
Wskazywany w skardze kasacyjnej przepis art. 1 § 1 i § 2 pusa zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów, niż zgodność z prawem. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uznania zasadności zarzutu rażącego zarzutu naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło