II SA/Wa 1437/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-22
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" jest uzasadnione w sytuacji, gdy przyczyną niemożności pełnienia służby jest brak poświadczenia bezpieczeństwa, a policjant został wcześniej uniewinniony od zarzucanych mu czynów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jest uzasadnione, gdy policjant nie może pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, a w szczególności z powodu braku wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa, które jest niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych. W takiej sytuacji prymat należy dać interesowi społecznemu nad interesem indywidualnym funkcjonariusza, nawet jeśli został on uniewinniony od zarzucanych mu czynów.Stan faktyczny
Skarżący, W. G., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie "ważnego interesu służby" z powodu braku wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych. Policjant został wcześniej uniewinniony od zarzucanych mu czynów, a następnie przywrócony do służby. Jednakże, jego poświadczenie bezpieczeństwa wygasło, a postępowanie w sprawie wydania nowego zakończyło się odmową. Organy uznały, że brak poświadczenia uniemożliwia pełnienie służby, co uzasadnia zwolnienie ze względu na ważny interes służby. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, wskazując na uniewinnienie i toczące się postępowanie sądowe dotyczące decyzji o odmowie wydania poświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Kołodziej, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] , działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 45 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), z dniem [...] sierpnia 2011 r. rozwiązał stosunek służbowy ze st. post. W. G. (dalej jako skarżący) i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności na mocy 108 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ podał, że rozkazem personalnym nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] czerwca 2008 roku, skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a podstawą tej decyzji był upływ 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] października 2008 r., nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił tę datę na [...] października 2008 r., a w pozostałej części utrzymał go w mocy. Wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z [...] września 2009 roku, sygn. akt [...], skarżącego uniewinniono od zarzucanych mu czynów i wyrok ten stał się prawomocny [...] grudnia 2009 r. Skarżący zgłosił gotowość do podjęcia służby pismami z 14 grudnia 2009 r. i z 21 grudnia 2009 r., w związku z czym, z uwagi na długotrwałą nieobecność w służbie, skierowano go do Komisji Lekarskiej nr [...] MSWiA w [...] , która orzeczeniem z [...] maja 2010 r. uznała go za zdolnego do służby. Niezależnie od powyższego organ, zgodnie przepisami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych, polecił Pełnomocnikowi do spraw Ochrony Informacji Niejawnych w KWP w [...] przeprowadzenie poszerzonego postępowania sprawdzającego w stosunku do skarżącego, z uwagi na to, że funkcjonariusz posiadał poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające tylko do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" ważne do [...] sierpnia 2010 r. Postępowanie to miało na celu sprawdzenie, czy skarżącemu można wydać poświadczenie bezpieczeństwa do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne", które było niezbędne do wykonywania przez niego obowiązków służbowych na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed zwolnieniem ze służby w Policji, zgodnie z decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] stycznia 2008 r. w sprawie określenia stanowisk w KWP w [...] , z którymi łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową i służbową. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w stosunku do skarżącego, Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych w KWP w [...] podjął decyzję o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa nr [...] z [...] sierpnia 2000 r., upoważniającego skarżącego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" i jednocześnie poinformował, że toczące się wobec niego poszerzone postępowanie sprawdzające zakończono [...] czerwca 2010 r. decyzją o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego go do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". Powyższa decyzja została zaskarżona przez skarżącego do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z [...] października 2010 r., nr [...] , uchylił zaskarżoną decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...] , natomiast ten sam organ decyzją z [...] października 2010 r., nr [...] , utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2010 r. o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa nr [...] , upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne". Następnie Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...] , po przeprowadzeniu poszerzonego postępowania sprawdzającego, [...] listopada 2010 r. wydał decyzję o odmowie wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". Po wniesieniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w [...] pismem z 18 kwietnia 2011 r., zwrócił się z prośbą do Pełnomocnika ds. Informacji Niejawnych w KWP w [...] o przekazanie informacji, czy w garnizonie [...] występują stanowiska policyjne, na których nie jest wymagane poświadczenie bezpieczeństwa do dostępu do informacji niejawnych. W odpowiedzi na powyższe udzielono informacji, że na terenie całego województwa [...] nie występują stanowiska policyjne, które nie wiązałyby się z dostępem do informacji niejawnych. Wobec powyższego organ podkreślił, że zgodnie z decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] stycznia 2011 r., nr [...] , w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników cywilnych zatrudnionych w KWP w [...] , wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w KWP w [...] wymagają posiadania uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Również w karcie opisu stanowiska pracy sporządzanej dla stanowiska referenta Referatu [...] , zajmowanego przed zwolnieniem przez skarżącego, zawarta jest informacja o wymogu posiadania dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "tajne". Odwołując się do treści art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych i art. 30 ust. 6 tej ustawy, organ wywiódł, że skarżący, nie mając takiego poświadczenia, nie może być pozostawiony w służbie na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, jak też przeniesiony na inne stanowisko, ponieważ charakter służby w Policji sprawia, że funkcjonariusze, wykonując przydzielone zadania, mają na co dzień dostęp do informacji niejawnych. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, zwrócono się do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie i Prezydium ZW NSZZ Policjantów, po zapoznaniu się z treścią materiałów w tej sprawie, postanowiło nie wnosić zastrzeżenia, co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Organ wskazał również na przedłożoną mu przez skarżącego informację o złożeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2011 r. o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne", która nie została do chwili obecnej rozpatrzona. Zdaniem skarżącego oznacza to, że wydawanie decyzji w przedmiocie zwolnienia jest przedwczesne, zwłaszcza, iż przyczyną zwolnienia jest nieuzyskanie przez niego certyfikatu bezpieczeństwa.
Organ uznał jednak, że decyzja Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2011 r., nr [...] , w sprawie utrzymania w mocy decyzji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa, jest ostateczna oraz prawomocna i mimo jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ nie jest zobligowany, aby decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji wydać dopiero po rozpoznaniu tej skargi przez sąd.
Jednocześnie organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 kwietnia 2011 r. uchylił decyzję nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] października 2010 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa. W związku z powyższym organ uzyskał informację, że termin ważności poświadczenia bezpieczeństwa dopuszczającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" wydanego skarżącemu, upłynął [...] sierpnia 2010 r.
W dalszej kolejności organ podkreślił, odwołując się do treści art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, że pojęcie "ważny interes służby" jest pojęciem niedookreślonym, jednak oznacza sytuację, w której w ocenie przełożonego, funkcjonariusz nie może pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, a nie istnieje inna podstawa prawna do zwolnienia ze służby. Do zwolnienia ze służby wystarczy sam fakt zaistnienia przesłanki "ważnego interesu służby", który w tym przypadku był oceniany w sposób indywidualny. Interes społeczny przewyższył słuszny interes strony. Wątpliwości, które powstały w trakcie postępowania sprawdzającego prowadzonego wobec skarżącego, stanowią wystarczający powód do przyjęcia, że interes służby musi przeważać nad interesem skarżącego i uzasadniają rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Uwzględnieniem ważnego interesu służby, polegającego na niemożności pełnienia służby przez policjanta nieposiadającego poświadczenia bezpieczeństwa, organ uzasadnił nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, względnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: art. 42 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji, polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że zaktualizowały się okoliczności powodujące niemożność pełnienia przez niego służby, pomimo nierozpoznania przez Sąd skargi na decyzję w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia upoważniającego do dostępu do informacji oznaczonych klauzulą "tajne", art. 108 § 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji i niewskazanie, które z przesłanek wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. zadecydowały o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że decyzja jest przedwczesna, bowiem w razie orzeczenia Sądu o przysługiwaniu dostępu do ochrony informacji niejawnych, nie będzie niczym uzasadnione rozwiązanie stosunku służbowego. Zwrócił również uwagę na lapidarność uzasadnienia w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] maja 2012 r., nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu – powołując się na argumentację organu pierwszej instancji oraz ustalony przez niego stan faktyczny – podał, że skarga na decyzję z [...] marca 2011 r. nr [...], została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1337/11, zaś termin ważności poświadczenia bezpieczeństwa dopuszczającego skarżącego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne", upłynął [...] sierpnia 2010 r.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby", zaś pojęcie to nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Organ podkreślił również, że użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) i ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) np. w postaci "ważnego interesu służby". W ocenie organu stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Tego rodzaju zabieg legislacyjny, stosowany przez ustawodawcę przy regulacji szeregu stosunków prawnych, jest wielokrotnie zabiegiem celowym i zamierzonym, stosowanym po to, by z uwagi na złożoność wielu stosunków społecznych czy gospodarczych można było poddać je odpowiedniemu reżimowi prawnemu. Ponadto przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Zatem przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana być musi przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji. W konkretnym przypadku przesłanka ta stanowi podstawę do zwolnienia policjanta dopiero wtedy, gdy zwolnienia tego nie uzasadniają inne przepisy zawarte w art. 41 wskazanej ustawy.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Zgodnie z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników cywilnych zatrudnionych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] wymagają posiadania uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Stąd też powyższe bezwzględnie przemawia za podjęciem decyzji o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku służbowego.
Zawód policjanta łączy się ze szczególnym obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, w tym bardzo często również i tajemnicy państwowej, dlatego też posiadanie przez niego certyfikatu bezpieczeństwa jest niezbędne do wykonywania zadań.
Analizując okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, organ ocenił, że nie zaistniała żadna z obligatoryjnych podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Nie było również prowadzone w stosunku do skarżącego postępowanie na podstawie innej fakultatywnej przesłanki, uzasadniającej zwolnienie skarżącego ze służby w Policji.
Wskazując na treść art. 42 ust. 3 ustawy o Policji organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja, o której stanowi ten przepis. Ocenił również, że konsultacja ze związkiem zawodowym została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy przyjął, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając w granicach uznania administracyjnego, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a oraz art. 77 K.p.a., rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mogących mieć do niej zastosowanie.
Natomiast nawiązując do kwestii możliwości wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego go do dostępu do informacji niejawnych, oznaczonych klauzulą "tajne", organ ocenił, że wniesienie skargi, nie stanowiło przeszkody do wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji o zwolnieniu.
W dalszej części uzasadnienia decyzji stwierdzono, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni i jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji miał na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Nie moża jej natomiast wypełniać w przypadku gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić. Stąd też, w ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a. W jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm postępowania zarzucając naruszenie:
– art. 42 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji,
– art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 10 K.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie,
– art. 108 § 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że z przepisów art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, w związku z art. 7 K.p.a. wynika, że zastosowanie przesłanki "ważnego interesu służby", jako warunku zwolnienia funkcjonariusza ze służby, powinno nastąpić dopiero wówczas, gdy nie zachodzi żadna z korzystniejszych przesłanek fakultatywnego zwolnienia, wymienionych w pkt 1 – 4 ust. 2 art. 41 ustawy o Policji. W obowiązującym stanie prawnym przesłanka "ważnego interesu służby" musi być skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie, dotyczącej danego funkcjonariusza, przez ustalenie okoliczności faktycznych składających się na taką właśnie ocenę danej sprawy, należycie udowodnionych przy czynnym udziale samego zainteresowanego oraz wykazanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej o zwolnieniu. Wynika to w szczególności z art. 7 K.p.a., oraz przepisów art. 8 K.p.a., art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., a także art. 75 i art. 78 K.p.a., art. 77 i 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Kluczową w niniejszym postępowaniu kwestią jest - w ocenie skarżacego - nieuzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę służbową oznaczonych klauzulą "tajne" i "poufne". Nieuzyskanie tychże uprawnień nastąpiło wskutek okoliczności przez niego niezawinionych, a wynikających z przedstawionej przez Sąd Rejonowy [...], Wydział [...] Karny argumentacji w uzasadnieniu wyroku z [...] września 2009 r. (sygn. akt [...]), polegającej na przyjęciu, iż do uniewinnienia skarżącego doszło wskutek nie dających się usunąć wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, których nie można tłumaczyć na niekorzyść oskarżonego. I tak pomimo tego, że skarżący został uniewinniony od zarzucanego czynu i przywrócony z mocy prawa do służby w Policji oraz spełnił wszelkie pozostałe konieczne przesłanki do ponownego mianowania na stanowisko służbowe okazało się niemożliwym uzyskanie stosownych uprawnień do dostępu do informacji niejawnych. Tymczasem przez wiele lat wykonywał on służbę w Policji w sposób niewzbudzający żadnych zastrzeżeń, a okoliczności objęte postępowaniem karnym, w wyniku którego został uniewinniony miały miejsce w roku 2003, a więc ponad 9 lat temu i od tego czasu w żaden sposób nie naruszył obowiązujących zasad prawnych, co powinno przemawiać, że pozostawienie go w Policji nie pozostaje w sprzeczności z jej ważnym interesem. Stąd też krzywdzącym jest – w ocenie skarżącego - fakt, że pomimo uniewinnienia w postępowaniu karnym oraz przywrócenia go do służby, jej pełnienie stoi w sprzeczności z ważnym interesem służby.
Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem Komendanta Głównego Policji, że bez znaczenia w niniejszym postępowaniu jest fakt, iż w dniu wydania decyzji nierozpoznana pozostała skarga strony na decyzję w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". W realiach niniejszej sprawy, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sposób bezpośredni przedkładało się jednakże na uprawnienia skarżącego w postępowaniu i miało wpływ na możność kompleksowego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Od niekorzystnego dla siebie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby jest nadal przedwczesne. Reasumując, zdaniem skarżącego, brak było podstaw do nadania, na podstawie art. 108 K.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji organu I instancji, gdyż nie sposób twierdzić, aby skarżący mógł w negatywny sposób oddziaływać na sposób funkcjonowania Policji. Nie został bowiem mianowany na żadne stanowisko służbowe i od czasu przywrócenia go z mocy prawa do służby w Policji żadnych obowiązków służbowych nie wykonywał. Stąd też przywrócenie do służby w Policji miało w istocie charakter czysto iluzoryczny, a więc nie było żadnej możliwości by pozostawanie skarżącego w służbie mogło doprowadzić do naruszenia ważnego interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Stosownie do treści art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba, że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. W myśl art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że [...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z [...] czerwca 2008 r., nr [...] , na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z dniem 30 czerwca 2008 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z [...] września 2009 r. sygn. akt [...] , skarżącego uniewinniono od zarzucanych mu czynów i po uprawomocnieniu się wyroku z dniem [...] grudnia 2009 r., zgłosił on gotowość do podjęcia służby.
Pozostaje również poza sporem, że – co wynika z pisma Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum KWP w [...] z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i decyzji nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] stycznia 2011 r. w sprawie poziomu dostępu do informacji niejawnych policjantów i pracowników zatrudnionych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] oraz z wykazów stanowisk w Wydziale [...] – na poprzednio zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym referenta Referatu [...] (poziom informacji "tajne") oraz na innych stanowiskach w tym wydziale oraz na terenie całego województwa [...], nie ma żadnego stanowiska policyjnego, które nie wiązałoby się z dostępem do informacji niejawnych.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie poświadczenie bezpieczeństwa nr [...], upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne", wygasło [...] sierpnia 2008 r., zaś decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...], odmówiono skarżącemu wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne".
Powyższe oznacza, że, wbrew zarzutom skargi, organ dokonał wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalił bowiem te wszystkie okoliczności faktyczne, które były istotne dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu służby". Z tego punku widzenia do prawnie nieistotnych należy zaliczyć powody, które doprowadziły do tego, że skarżący nie posiada dostępu do informacji niejawnych. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest badanie legalności decyzji dotyczących cofnięcia i odmowy wydania poświadczeń bezpieczeństwa.
Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, iż na podstawie cytowanego art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni, z przyczyn pozamerytorycznych, pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się przy tym do przypadków naruszenia obowiązków służbowych.
W rozpoznawanej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w aktualnym stanie faktycznym, skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby". W tym celu należy w pierwszej kolejności wskazać na przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych.
Skarżący nie legitymując się owym poświadczeniem bezpieczeństwa, nie może pełnić służby w Policji ani na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed zwolnieniem, ani na żadnym innym, skoro wszystkie stanowiska związane ze służbą lub pracą w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych. Inaczej mówiąc posiadanie certyfikatu bezpieczeństwa osobowego jest niezbędne do wykonywania przez funkcjonariusza zadań i czynności służbowych. Z tych też względów ważny interes służby przemawia niewątpliwie za zwolnieniem skarżącego z tej służby, której de facto pełnić realnie nie może. Bez znaczenia jest przy tym, akcentowana przez skarżącego, okoliczność, że od zdarzeń objętych postępowaniem karnym nie naruszył obowiązujących zasad prawnych i postępuje bez zarzutu. Bowiem to nie postępowanie skarżącego wypełniło przesłankę "ważnego interesu służby", lecz brak możliwości jej pełnienia. Na podkreślenie zasługuje także okoliczność, że od 2004 r. skarżący nie wykonuje faktycznie żadnych czynności służbowych.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że organ prawidłowo przyjął, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy dać prymat interesowi społecznemu przed słusznym interesem skarżącego.
Dodać ponadto trzeba, że przed podjęciem decyzji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, do czego zobowiązuje go przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organizacja związkowa zgodziła się ze stanowiskiem organu, co wskazuje na podzielenie przez tę organizacje przekonania organu, że, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, została spełniona przesłanka "ważnego interesu służby".
Odnosząc się do zarzutu, że decyzje: cofającą oraz odmawiającą wydania poświadczenia bezpieczeństwa były w chwili procedowania przez organ zaskarżone do Sądu, to jednak w chwili wydania zaskarżonego rozkazu personalnego były one już ostateczne i nie stało to – w ocenie Sądu – na przeszkodzie w podjęciu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Tytułem uzupełnienia dodać jedynie należy, że skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2011 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1337/11, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 321/12, odrzucono skargę kasacyjną skarżącego na ów wyrok.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji zważyć również trzeba, iż organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała inna przyczyna zwolnienia, o których mowa w art. 41 ustawy o Policji.
W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie art. 108 K.p.a., poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki uzasadniające nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przypomnieć należy, że przepis ten stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Jedną zatem z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Zauważyć przy tym należy, że odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a.
W niniejszym natomiast przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które to zadania mogą być wykonywane jedynie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Natomiast właściwa realizacja zadań i czynności służbowych powierzonych do wykonania policjantom jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia ustawowych zadań Policji. W niniejszej zaś sprawie brak poświadczenia bezpieczeństwa uniemożliwił skarżącemu dalsze pełnienie służby, a zważywszy, że obowiązków służbowych nie wykonuje już od długiego czasu, niezbędnym stało się jak najszybsze zwolnienie go z szeregów Policji. Stąd zarzut naruszenia powyższego przepisu należy uznać za nieuzasadniony.
W tym stanie rzeczy, oceniając, że zarzuty podniesione w skardze są nieuprawnione, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło