I SA/Wa 1191/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Leszczyński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. D., A. T., I. K. i R. T. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., Nr[...] , orzekł o odmowie przywrócenia A. D., I. K., A. T. oraz R. T., terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...] z dnia [..] lipca 2011 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia S. T., I. K., A. T., A. D. oraz R.T. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w osadzie H., pow.[...] , woj. [...] Powyższa decyzja Wojewody [...] wysłana została w dniu [...] lipca 2011 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru S. T. jako pełnomocnikowi pozostałych stron I. K., A. T., A. D. oraz R. T., na wskazany w aktach sprawy adres. Pomimo dwukrotnej awizacji przedmiotowej przesyłki, nie została ona przez adresatkę podjęta w terminie. W związku z czym została zwrócona [...] Urzędowi Wojewódzkiemu, a następnie pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, stosownie do dyspozycji zawartej w art. 44 § 4 Kpa. Pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. S. T, występująca jako pełnomocnik A. D., I. K., A. T. oraz R. T. zwróciła się do Wojewody [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 roku. W treści wniosku wskazała, że o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu 11 kwietnia 2012 r. w trakcie wizyty u Wojewody[...] , do którego udała się sprawdzić stan sprawy i wtedy została poinformowana, że decyzja wysłana została do niej w lipcu, kiedy to nie było jej w domu. Po powrocie nie zastała w skrzynce żadnego awizo. S. T. podkreśliła, że dotychczas bardzo sumiennie i z zaangażowaniem prowadziła postępowanie. Gdyby wiedziała o wydaniu decyzji na pewno zaskarżyłaby ją w terminie. Jednocześnie z przedmiotowym pismem S. T. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2011 roku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] Minister Skarbu Państwa, orzekł o odmowie przywrócenia A. D., I. K., A. T. oraz R. T. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 roku. W uzasadnieniu postanowienia Minister podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi stron postępowania w trybie tzw. doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 Kpa. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, z akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nie wynika, że został uprawdopodobniony brak winy S. T. w uchybieniu terminowi do wniesienia od odwołania. Zdaniem Ministra, sama nieobecność strony pod wskazanym do doręczeń adresem nie jest okolicznością wyłączającą winę strony, przy jednoczesnym wystąpieniu tzw. fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 § 4 Kpa. Na powyższe postanowienie S. T. działając jako pełnomocnik I. K., A. T., A. D. oraz R. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 Kpa. Pełnomocnik przede wszystkim nie zgodziła się na uznanie, że decyzja pierwszoinstancyjna została jej skutecznie doręczona. S. T. wskazała, że jak wynika z zaświadczenia wydanego jej przez Pocztę Polską S.A., adresowana przez nią przesyłka oczekiwała na odbiór w dniach od 19 lipca do 3 sierpnia 2011 r. W tym okresie przebywał ona jednak poza miejscem zamieszkania, gdyż w dniach 15 lipca - 5 sierpnia 2011 r. gościła z wizytą u znajomej H. S., na dowód czego przedłożyła jej oświadczenie z dnia 21 maja 2012 roku. Pełnomocnik stron oświadczyła, ponadto że w jej skrzynce pocztowej listonosz nie pozostawił żadnego awizo, ani pierwszego ani powtórnego. Wyjeżdżając z domu, przekazała klucze do skrzynki pocztowej sąsiadce E. J., która systematycznie sprawdzała przychodzącą korespondencję. Nie można zatem mówić, że nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, tym bardziej, że po powrocie do domu, sąsiadka przekazała jej informację o braku awizowanych przesyłek, co potwierdziła w swoim oświadczeniu z dnia 31 maja 2012 roku. W ocenie S. T. samo nieodebranie przesyłki nie nastąpiło z jej winy, lecz było spowodowane brakiem zawiadomienia pocztowego. Okoliczność, że stosowne adnotacje o dwukrotnym wystawieniu awizo znajdują się na kopercie, nie przesądzają o ich doręczeniu przez listonosza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako ppsa.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Strona skarżąca zarzuty skargi opiera na braku winy jej pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazując na brak awizacji przesyłki przez urząd pocztowy. Chcą ocenić niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39 – 49 kpa. Zgodnie z art. 44 § 1 Kpa, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl art. 44 § 2 Kpa, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do art. 44 § 3 Kpa, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie zaś z treścią art. 44 § 4 Kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazł właśnie powyższy tryb tzw. doręczenia zastępczego. Z opisu przesyłki zawierającej decyzję pierwszoinstancyjną wynika, że S. T. - adresatki korespondencji nie zastano. Zatem w dniu 19 lipca 2011 r. pismo złożono na okres czternastu dni w placówce pocztowej z informacją – zawiadomieniem o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni. Powtórna awizacja nastąpiła w dniu 26 lipca 2011 r., co oznacza, domniemanie skutecznego doręczenia skarżącym przesyłki w dniu 2 sierpnia 2011 r. Od tej daty należało zatem liczyć 14 dniowy termin na złożenie odwołania od decyzji Wojewody[...] . Złożenie odwołania dopiero w dniu 17 kwietnia 2012 r. spowodowało, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślić bowiem należy, że dokonywanie przez pełnomocnika czynności w imieniu i na rzecz innych osób pociąga za sobą konsekwencje bezpośrednio dla osób, które pełnomocnik ten reprezentuje. Skarżący wystąpili zatem do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o przewrócenie terminu w trybie art. 58 Kpa. Artykuł ten określa ściśle cztery przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie; zainteresowana strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek złożony zostanie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin oraz ta, że zainteresowany uprawdopodobni, iż uchybienie terminowi nastąpiło jego winy. Podkreślenia wymaga, że dla skutecznego skorzystania zainteresowanego z omawianej instytucji istotne jest, aby przesłanki te wystąpiły kumulatywnie. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie jedna z powyższych przesłanek nie została spełniona, strona zainteresowania nie uprawdopodobniła bowiem, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana "ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna - uwiarygodnić stosowną argumentacją - swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna" - (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284). Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. W przedmiotowej sprawie zabrakło elementu uprawdopodobnienia. Zdaniem skarżących za zasadnością przywrócenia terminu miał przemawiać brak awiza w skrzynce pocztowej, podczas nieobecności S. T. w okresie pomiędzy 15 lipca – 5 sierpnia 2011 r. Na poparcie swojego stanowiska strona przedstawiła zaświadczenie z urzędu pocztowego[...] , oświadczenie znajomej H. S. z dnia 21 maja 2012 r. u której miała przebywać w okresie awizacji przesyłki, jak również oświadczenie sąsiadki E. J. z dnia 31 maja 2012 r., u której na czas wyjazdu miała pozostawić klucz do skrzynki pocztowej. Oceniając powyższą sytuację, w wskazać należy, że nie jest uprawdopodobnieniem braku winy strony jej stwierdzenie, że nie dotarła do niej przesyłka pocztowa. Przesyłka, co wykazywano na początku rozważań była właściwie zaadresowana, a poczta w prawidłowy, przewidziany ustawą sposób próbowała ją doręczyć adresatowi, a następnie podjęła działania by podjął korespondencję. Okoliczności wskazywane przez pełnomocnika stron, mające w jej ocenie usprawiedliwiać uchybienie terminu, wskazywały wręcz na brak należytej staranności po jej stronie w zachowaniu terminu. Skoro bowiem strona twierdził, że nie przebywa w okresie awizacji pod wskazanym przez siebie, to jej obowiązkiem, było powiadomienie organu o tymczasowej zmianie miejsca pobytu lub ustanowić pełnomocnika do doręczeń, lub zwrócić się do właściwego urzędu pocztowego o przekierowywanie przychodzącej korespondencji. Wobec braku dołożenia należytej staranności w powyższym zakresie, doręczenia kierowane na wskazany przez pełnomocnika adres należało uznać za skuteczne. Nie zachodziły obiektywnie istniejące przeszkody w zachowaniu terminu, których pełnomocnik nie mógł usunąć przy użyciu zwykłych środków, a mianowicie poprzez pozostawienie adresu do doręczeń i powiadomienie organu o swej nieobecności w dotychczasowym miejscu pobytu. Słusznie zatem, w zgodzie z art. 58 § 1 Kpa organ odwoławczy odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oceniając z kolei przedstawione przez stronę oświadczenia na okoliczność uprawdopodobnienia twierdzenia skarżących, wskazać przede wszystkim należy, że dołączone one zostały dopiero na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie zaś na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu. Skoro zatem po myśli art. 44 § 4 Kpa przesyłkę skutecznie doręczono (w drodze tzw. fikcji prawnej doręczenia), a pełnomocnik stron nie uprawdopodobniła braku winy w zachowaniu terminu do złożenia środka zaskarżenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, orzekł jak w sentencji.