I SAB/Wa 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Leszczyński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 19 lutego 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G. pismem z 10 grudnia 2012 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m², objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z uwagi na kilkukrotne przedłużanie terminu rozstrzygnięcia sprawy, która nadal nie została zakończona, skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w sprawie w zakreślonym przez Sąd terminie, 2. orzeczenie o zwrocie skarżącej kosztów postępowania. Z analizy akt sprawy wynika, że M. G. wnioskiem z 14 lutego 2007 r. (złożonym w biurze podawczym Urzędu W. w Wydziale Obsługi Mieszkańców [...] w dniu 19 lutego 2007 r.) wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m², której właścicielem był B. W. (dziadek skarżącej), a która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszła na własność Gminy W., a następnie Skarbu Państwa. Pierwsze czynności procesowe Prezydent W. podjął 26 lipca 2007 r. występując do Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z prośbą o informację, czy istnieje zapis o złożeniu w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości przez jej poprzednich właścicieli. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentów dotyczących zabudowy nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. w latach 1945-1950. Następnie w dniu 7 stycznia 2008 r. Prezydent wystąpił do: Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu W. [...] z prośbą o udzielenie informacji na temat inwestycji zrealizowanych na przedmiotowym gruncie oraz Archiwum Państwowego W. o wskazanie przeznaczenia nieruchomości przy ul. [...] w Ogólnym Planie Zabudowania W., zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Jednocześnie, pismem z tej samej daty, zawiadomiono stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od daty zgromadzenia kompletu dokumentacji niezbędnej do wydania stosownej decyzji. Następnie 29 września 2008 r. Prezydent zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie poświadczonych kserokopii książki meldunkowej budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości sąsiednich (tj. przy ul. [...] oraz [...]) oraz dokumentów dotyczących zabudowy nieruchomości przy ul. [...] oraz [...]. W tym samym dniu organ I instancji wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajdują się pozwolenia na budowę, bądź inne dokumenty, na podstawie których można stwierdzić, czy nieruchomości położone w rejonie ul. [...] przed wojną mogły być przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne. Kolejne czynności zostały podjęte przez Prezydenta W. w dniu 14 marca 2011 r. Organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. [...] o przesłanie stosownych dokumentów lokalizacyjnych, a pismem z dnia 20 września 2011 r. zawiadomił stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy do 31 stycznia 2012 r. Jako przyczynę przedłużenia terminu zakończenia postępowania podał obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Pismami z 29 września 2009 r. Prezydent W. ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego W. o przesianie kopii książki meldunkowej budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. w [...] o udzielenie informacji na temat pozwoleń na budowę wydanych na teren przedmiotowej nieruchomości. Następnie, pismami z 1 lutego 2012 r., zwrócono się o nadesłanie teczki lokalizacyjnej działki nr [...] do Archiwum Urzędu W. oraz zawiadomiono stronę o nowym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2012 r. Zawiadomienie to odpowiadało treści wcześniejszego pisma organu z 20 września 2011 r., z terminem zakończenia postępowania do 31 stycznia 2012 r. W związku z przedłużaniem postępowania, M. G. 2 lipca 2012 r. wystąpiła z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższej instancji. Postanowieniem z [...] września 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do 30 listopada 2012 r. Wojewoda stwierdził ponadto, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszą bezczynnością Prezydenta W., M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 10 grudnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotowy grunt znajduje się na etapie analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji mającej na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie organ zaznaczył, że w piśmie z 10 stycznia 2013 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] z [...] września 2012 r. oraz o tym, że postępowanie zostanie zakończone do 30 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z 14 lutego 2007 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...], organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. (występowano do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania), jednakże działania te podejmowane były w sposób, który nie doprowadził do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej: p.p.s.a.), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna z uwagi na pominięcie ustawowych terminów załatwienia sprawy, również tych wyznaczanych przez siebie oraz Wojewodę [...], nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. O braku rażącego naruszenia prawa świadczy chociażby fakt, że Prezydent W. uczynił zadość wymaganiom art. 36 § 1 Kpa i informował stronę o przyczynach niedotrzymania terminów załatwienia sprawy oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji. Ponadto z odpowiedzi na skargę wynika, że w chwili obecnej trwa analiza zebranej dokumentacji. Tym samym nowy termin załatwienia sprawy został wyznaczony do 30 kwietnia 2013 r., o czym również powiadomiono pełnomocnika wnioskodawczyni. Mając powyższe na uwadze, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji oraz informowanie strony o przyczynach niedotrzymania terminu, nie można zarzucić Prezydentowi W. rażącego naruszenia prawa przy bezczynności związanej z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...]. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.