VI SA/Wa 2107/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-26
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użycie określenia "długoterminowe" w oznakowaniu mleka UHT pakowanego w folię, które jest jedynym tego typu produktem na rynku, wprowadza konsumenta w błąd w rozumieniu przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i bezpieczeństwie żywności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użycie określenia "długoterminowe" w oznakowaniu mleka UHT pakowanego w folię wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ sugeruje ono, że produkt ten posiada szczególne właściwości (długi termin przydatności do spożycia), podczas gdy mleko UHT produkowane przez inne podmioty również charakteryzuje się długim terminem przydatności. Takie oznakowanie może dyskredytować produkty innych producentów i wpływać na decyzje zakupowe konsumentów, naruszając tym samym przepisy dotyczące wprowadzania w błąd konsumenta.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych produktów mlecznych. Nieprawidłowości dotyczyły użycia określenia "długoterminowe" w stosunku do mleka UHT, podania procentowej zawartości tłuszczu bez wymaganej dokładności oraz zamieszczenia na opakowaniu informacji o posiadaniu systemu HACCP. Spółka kwestionowała zasadność tych zarzutów, argumentując, że oznakowanie jest zgodne z prawdą i nie wprowadza konsumentów w błąd, a także podnosiła zarzuty proceduralne dotyczące sposobu prowadzenia postępowania i wysokości kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieprawidłowo oznakowanych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 roku, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po rozpatrzeniu odwołania O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), w związku z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 40a ust. 5 tej ustawy, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 lit. c, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.), pkt III ust. 1 załącznika XIII rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. WE L 299 z 16.11.2007, str. 1 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. z dnia [...] maja 2012 r. nakładajacą karę pieniężną w wysokości [...] zł za wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych 3 partii przetworów mlecznych, tj.:
- 1 partii wyrobu o nazwie "Mleko [...] Długoterminowe" a' 0,9 l w ilości 4 225,50 l o wartości brutto 7 512,00 zł, wyprodukowanej w dniu [...] lutego 2012 r., z datą minimalnej trwałości "Najlepiej spożyć przed: [...].02.2012 A", wielkość partii produkcyjnej wynosiła 23 766,30 l, natomiast jej wartość brutto to 42 251,20 zł,
- 1 partii wyrobu o nazwie "Masło Szlachetne z K." a' 200 g w ilości 1 524,00 kg o wartości brutto 25 603,20 zł, wyprodukowanej w dniu [...] lutego 2012 r., z datą minimalnej trwałości "Najlepiej spożyć przed: [...].03.12", wielkość partii produkcyjnej wynosiła 6 330,00 kg, natomiast jej wartość brutto to 106 344,00 zł,
- 1 partii wyrobu o nazwie "Mleko [...] 3,5 %" a' 1 l w ilości 4 830,00 l o wartości brutto 9 660,00 zł, wyprodukowanej w dniu [...] lutego 2012 r., z terminem przydatności do spożycia "Należy spożyć do: [...].02.12" i numerem partii "[...].02.12", wielkość partii produkcyjnej wynosiła 21 911,00 l, natomiast jej wartość brutto to 43 822,00 zł.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach [...],[...] i [...] lutego 2012 r. roku upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. przeprowadzili kontrolę w zakresie kontroli jakości handlowej przetworów mlecznych i deserów na bazie mleka.
Kontrola ta wykazała następujące nieprawidłowości:
- w wyrobie o nazwie "Mleko [...] Długoterminowe" a 0,9 l użyto określenia "długoterminowe" w stosunku do mleka UHT, które sugeruje, że artykuł ten posiada szczególne właściwości, podczas gdy wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości, co narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- podanie procentowej zawartości tłuszczu, bez uwzględnienia dokładności do jednego miejsca po przecinku, co jest niezgodne z pkt III ust. 1 załącznika XIII do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych
- w wyrobie o nazwie "Masło Szlachetne z K." a 200 g na opakowaniu zamieszczono "Certyfikowany system HACCP ISO 22000" - tj. informację o posiadanym systemie HACCP, co narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- w wyrobie o nazwie "Mleko [...] 3,5 %" a' 1 l:na opakowaniu zamieszczono "Certyfikowany system HACCP ISO 22000" - tj. informację o posiadanym systemie HACCP, co narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Prezes Zarządu O. w K., nie zgadzając się ze stwierdzeniem, iż określenie "długoterminowe" zamieszczone w nazwie produktu "Mleko [...] Długoterminowe" jest nieprawidłowością, odmówił podpisania protokołu nr [...] z dnia [...].02.2012 r. jednakże parafował każdą ze stron oraz pokwitował jego odbiór.
Organ opisał przebieg postępowania administracyjnego wskazując, iż w jego toku strona miała zagwarantowane prawo czynnego udziału, z którego skorzystała.
Główny Inspektor przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.
Uznał, że organ I instancji słusznie zakwestionował sposób podania zawartości tłuszczu w produkcie "Mleko [...] Długoterminowe", tj. zapis "zawartość tłuszczu 2 %", ponieważ zawartość procentową tłuszczu należało podać z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Nadto zamieszczenie w oznakowaniu informacji o posiadaniu przez Spółdzielnię systemu HACCP, jest niezgodne z prawem, ponieważ oznakowanie produktu nie może wskazywać, że produkt posiada cechy wyjątkowe, niespotykane w podobnych środkach spożywczych (w tym wypadku sugerować, że produkt jest lepszy od innych, bo wyprodukowany w podmiocie posiadającym wdrożony system HACCP), podczas gdy wszystkie przedsiębiorstwa sektora spożywczego mają obowiązek wdrożyć procedury oparte na zasadach systemu HACCP, co wynika z art. 5 rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. L 139 z 30.04.2004 r. str. 1, ze zm., Polskie wydanie specjalne, rozdział 13, tom 34, s. 319). Również użycie określenia "długoterminowe" w stosunku do mleka UHT, sugeruje, iż produkt ten posiada szczególne właściwości, podczas gdy mleko UHT charakteryzuje się długim terminem przydatności do spożycia. W ocenie organu fakt pakowania przedmiotowego mleka w folię, jako jedynego mleka UHT w foli na rynku polskim, nie uprawnia do zamieszczania w oznakowaniu opisu "długoterminowe", tylko po to, aby odróżnić niniejszy produkt od mleka pasteryzowanego powszechnie pakowanego w folię. Sposób odróżnienia przedmiotowego produktu od mleka pasteryzowanego pakowanego w folię, można uzyskać bez użycia określenia "długoterminowe".
W konkluzji organ stwierdził, iż producent wprowadził do obrotu partie artykułów spożywczych niespełniające wymagań jakości handlowej.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do wysokości nałożonej kary stwierdzając, iż strona została ukarana adekwatnie do popełnionego czynu, a wysokość kary stanowi dla zobowiązanego podmiotu odczuwalną dolegliwość, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego O., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie koszów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia naruszenie prawa, w szczególności art.6 ust. 2, art. 40a, ust.1 pkt.3, ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 45 ust.2, art. 46 ust.1, pkt 1c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 7, art. 8, art. 77 kpa.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., iż oznaczenie mleka jako "długoterminowe" - zdaniem organów IHARS - w odniesieniu do mleka w woreczku foliowym może wywołać wrażenie, że jest to mleko pasteryzowane. Jednocześnie przyznaje się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że mleko to jest jedynym mlekiem UHT w woreczku foliowym na polskim rynku. Taka interpretacja zdaniem skarżącej jest interpretacją ad absurdum, sprzeczną z podstawowymi zasadami logiki.
W ocenie skarżącej art. 46 ust.1 pkt 1c odnosi się do właściwości w sensie fizycznym jak zawartość tłuszczu, białka itp. Stosując ten przepis odpowiednio do terminu przydatności mleka do spożycia można by go zastosować jedynie wtedy, gdyby wszystkie mleka dostępne na rynku miały długi termin przydatności do spożycia. Sam organ I instancji pisze w uzasadnieniu, że taką cechę mają tylko mleka UHT.
Skarżąca podkreśliła, że normalnie mleko dostępne na rynku ma kilkudniowy termin przydatności do spożycia. Mleko długoterminowe produkowane przez skarżącą jest mlekiem UHT, pakowanym w specjalną folię. Termin przydatności do spożycia jest do 3 tygodni, ale przyjęto termin 16 dniowy. Na folii, obok napisu długoterminowe, jest wybity termin przydatności do spożycia. Klient może więc od razu termin ten sprawdzić. Na drugiej stronie folii są dalsze informacje dotyczące terminu do spożycia, temperatury przechowywania oraz to, że jest to mleko UHT. Mleko w folii produkowane przez O. K.jest jedynym mlekiem na polskim rynku mleczarskim o tak długim okresie przydatności do spożycia. Jest więc mlekiem długoterminowym. Jeżeli chodzi o mleka UHT w kartonach to mają one dłuższe terminy do spożycia, i też są długoterminowe.
W ocenie skarżącej idąc tym tokiem rozumowania, gdy jedne mleka UHT w kartonach mają 3-miesięczny okres przydatności do spożycia, a inne 6-miesięczny lub dłuższy, to te z 3-miesięcznym okresem nie można by nazywać długoterminowe. Takie rozumowanie jest nielogiczne.
Skarżąca odniosła wrażenie, że organy IHARS nie oceniały napisów na opakowaniu jak przeciętny konsument, ale jako specjalista w branży środków spożywczych. Konsument nie ma tak szczegółowej wiedzy odnośnie pasteryzacji mleka, mleka UHT itp., a przecież napis ma wprowadzić konsumenta w błąd.
W ocenie skarżącej wprowadzenie w błąd musi polegać na podaniu nieprawdziwej informacji przykładowo gdyby napisano, że niewielu producentów je ma lub tylko ten producent.
Skarżąca stwierdziła, iż zarówno napis "długoterminowe" jak i informacja o HACCP i ISO są zgodne z prawdą. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznakowanie wprowadzające w błąd to oznakowanie nieprawdziwe lub mylące, ale również niepełne, nie wystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne /wyrok z dnia 24 września 2010 r. VI SA/Wa 901/10/. Nie mogą zatem wprowadzać w błąd informacje prawdziwe, ale informacje nieprawdziwe.
Skarżąca nadmieniła, że Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych przeprowadzała kontrolę mleka długoterminowego w listopadzie 2008 r. i nie stwierdziła, aby napis "długoterminowe" wprowadzał konsumentów w błąd. W tym zakresie stan prawny nie uległ zmianie. Jak więc mogą być inne wyniki kontroli przy takim samym stanie faktycznym i to przy kontroli przez ten sam organ.
Skarżąca stwierdziła także, iż zastosowana przez organ "dynamiczna" wykładnia przepisów prawa nie jest znana polskiemu prawu i jest bardzo niebezpieczna, bo pozwala na samowolę urzędników, a przecież organy państwowe mają działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa).
Zdaniem skarżącej w niniejszym postępowaniu organy działały wręcz odwrotnie niż to stanowi art. 8 kpa. Interpretacja przepisów nie może być zmieniona bez żadnego uzasadnienia i wprowadzać niepewność w stosowaniu prawa.
Nadto stanowisko organu II instancji, że wcześniejsza kontrola odnośnie mleka długoterminowego uznała opakowania za zgodne z przepisami nie ma znaczenia, podważa zaufanie do organów administracji publicznej, jest sprzeczne z art. 6 i 7 kpa i jest wynikiem samowoli organów IHARS. Jeżeli bowiem przepisy w tej materii nie uległy zmianie, to wyniki następnej kontroli winny być takie same.
Skarżąca dodała, iż przepisy prawa nie określają w jakim terminie organy JHARS winny zalecać zmianę opakowań. W niniejszym przypadku organ I instancji wyznaczył stronie okres 1 miesiąca. Jest to okres bardzo krótki albowiem opakowania są zamawiane z dużym wyprzedzeniem i musi istnieć ich zapas. Producent opakowań nie był w stanie wyprodukować nowych opakowań w terminie 1 miesiąca. W chwili wydania zaleceń termin 1 miesięczny nie był realny, o czym organ I instancji dokładnie wiedział. Poza tym organy IHARS winny mieć na względzie to, że wcześniejsza kontrola uznała oznakowanie za prawidłowe. Skarżąca zamawiała więc opakowania w większych dostawach, aby zmniejszyć cenę jednostkową.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca zakwestionowała wysokośc nałożonej kary. Jej zdaniem, korzyść majątkowa to dochód ze sprzedaży tych artykułów, tymczasem organ II instancji opiera się na sprzedaży brutto artykułów i jako podstawę wziął cenę mleka. Wskazała, iż w postępowaniu przed organem I instancji przedłożono dokument "wykonanie na sprzedaży luty 2012 r.", z którego wynika, że na mleku i maśle szlachetnym występuje strata. Nie odniesiono więc żadnej korzyści majątkowej. Poza tym poniosła koszty zakupu mleka od rolników - członków spółdzielni.
Skarżąca zaznaczyła, że zostało zmienione opakowanie w zakresie napisów odnośnie jednostek tłuszczu jak i zapisu odnośnie HCCP i ISO .
Podniosła, iż organ II instancji nie przeprowadził należycie dowodów na okoliczność tego, że organ I instancji zwracał się o zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie jeszcze przed wydaniem decyzji.
Zdaniem skarżącej powinien przeprowadzić dowód z książki pism wychodzących i przychodzących zarówno organu I instancji jak i II instancji, a nie opierać się na oświadczeniach organu.
W aktach sprawy znajduje się pismo organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. przysłane do organu II instancji, w którym wnosi się o utrzymanie zaskarżonej decyzji. Organ I instancji przekroczył swoje uprawnienia i zachował się jak strona postępowania. Narusza to art. 7 kpa.
Podważa też zaufanie do organów IHARS fakt, że na rynku znajdują się od szeregu lat mleka oznaczone jako "prawdziwe", "wiejskie" itd i organy IHARS tego nie kwestionują. A przecież nazwy te mogą wprowadzać ewidentnie w błąd konsumentów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeśli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
W rozpoznawanej sprawie w dniach [...], [...] i [...] lutego 2012 r. roku upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. przeprowadzili kontrolę w zakresie kontroli jakości handlowej przetworów mlecznych i deserów na bazie mleka.
Kontrola ta wykazała, co nie jest przedmiotem sporu, iż w wyrobie o nazwie "Mleko [...] Długoterminowe" a 0,9 l użyto określenia "długoterminowe" w stosunku do mleka UHT oraz podano procentową zawartość tłuszczu bez uwzględnienia dokładności do jednego miejsca po przecinku, w wyrobach o nazwie "Masło Szlachetne z K. " a 200 g i "Mleko K. 3,5 %" a' 1 l na opakowaniu zamieszczono "Certyfikowany system HACCP ISO 22000".
Art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, określa cechy artykułu rolno-spożywczego stanowiące o jego jakości handlowej. Wśród tych cech znajdują się wymagania wynikające ze sposobu znakowania, których niespełnienie jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.
Stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Zgodnie z art. 45 ust. 2 przedmiotowej ustawy, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaku towarowego, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.
Jak stanowi art. 46 ww. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, między innymi co do właściwości przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.
W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nie odpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów do obrotu nie niższej jednak niż 500 zł. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko, jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym.
Sąd podziela stanowisko organu, iż użycie przez skarżącą określenia długoterminowe na opakowaniu foliowym zawierającym mleko UHT wprowadza w błąd konsumenta wpływając tym samym na jego wybór albowiem sugeruje, iż produkty skarżącej wyróżniają się długim terminem przydatności do spożycia, podczas gdy mleko UHT produkowane przez inne podmioty także charakteryzuje się długim terminem przydatności do spożycia .
Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska skarżącej, iż powyższe określenie nie wprowadza w błąd konsumentów, gdyż na folii, obok napisu długoterminowe, jest wybity termin przydatności do spożycia a więc klient może od razu termin ten sprawdzić, należy podkreślić, iż umieszczone na opakowaniu obok nazwy produktu określenie "długoterminowe" jest informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Zastosowane przez skarżącą określenie buduje mylne wyobrażenie o produkcie, tym samym ogranicza możliwość swobodnej oceny produktu i może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji o kupnie, której inaczej by nie podjął.
Treść informacji na opakowaniu jest rozpatrywana całościowo, ważnym jest, aby opisać środek spożywczy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, który umożliwi konsumentowi dokonanie wyboru zgodnie z jego oczekiwaniami i preferencjami.
Bezspornie przeciętny konsument jest osobą dobrze poinformowaną, uważną i racjonalną, jednakże nie zwalnia to producenta z obowiązku prawidłowego oznaczania wyrobów.
Podkreślenia wymaga, iż celem prawa żywnościowego jest szeroko rozumiana ochrona interesów konsumentów. Rozporządzenie nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej z dnia 28 stycznia 2002 roku określające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego w art. 8 precyzuje, że celem tego prawa jest ochrona interesów konsumentów i umożliwienie im świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.
W myśl art. 16 ww. rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09).
Jak stanowi art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.
Prawo żywnościowe ma przeciwdziałać oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością. Ustawa z dnia z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności zawierają przepisy szczególne mające na celu ochronę konsumenta. Natomiast normami prawa o charakterze ogólnym, zajmującymi się tymi kwestiami jest między innymi ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. nr 171 poz. 1206). W rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli działanie w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy (w tym, także zakupu), której inaczej by nie podjął. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy, wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd.
Takie sformułowanie oznacza bezwzględny obowiązek producenta produktu spożywczego zapewnienia jego zgodności z wymogami prawa żywnościowego. W rozpoznawanej sprawie konsument może dokonać wyboru produktu skarżącej pozostając w błędnym w przekonaniu, iż tylko jej mleko jest mlekiem długoterminowym. Sposób oznakowania produktów skarżącej, w ocenie Sądu, dyskredytuje w oczach przeciętnych konsumentów produkty innych producentów sugerując, iż jest cechą specjalną, właściwą tylko skarżącej co nie jest prawdą.
Również zarzut, iż organ I instancji przekroczył swoje uprawnienia i zachował się jak strona postępowania, wnosząc o utrzymanie zaskarżonej decyzji uznać należy za bezzasadny.
Zgodnie z art. 133 kpa organ I instancji w terminie 7 dni od dnia w którym otrzymał odwołanie i nie wydał decyzji w myśl art. 132 kpa zobowiązany jest je przekazać wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, co też uczynił [...] Wojewódzki Inspektor JHARS, który pismem z dnia [...] maja 2012 r. przekazał odwołanie O. w K. od decyzji z dnia [...] maja 2012 r., jednocześnie wyjaśniając z jakich powodów nie zostało ono przez uwzględnione.
Sąd nie podzielił także zarzutu dotyczącego niekwestionowania przez organ spornego określenia podczas poprzedniej kontroli.
Jak trafnie wskazał organ przedmiotem postępowania w danej sprawie są nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli dotyczącej danego postępowania. A zatem każda sprawa jest zindywidualizowana w stosunku do danego podmiotu w zakresie określonego naruszenia i fakt, iż podczas poprzedniej kontroli nie wskazano nieprawidłowości użycia kwestionowanego określenia nie oznacza, iż określenie to nie wprowadza konsumentów w błąd .
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu.
W ocenie Sądu organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki. Odniósł się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu – podając, że wymierzona kara pieniężna jest adekwatna, mieści się w dolnej granicy przewidzianej przez ustawodawcę pozostając w granicach możliwości finansowych skarżącej.
Tym samym sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi.
W świetle powyższych rozważań zarzuty skarżącej podniesione w skardze należy uznać za bezzasadne.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że przy badaniu stanu faktycznego i dokonywaniu ustaleń nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a prawo materialne zostało właściwie zastosowane.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło