I OSK 1643/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 493/12 w sprawie ze skargi F.J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 26 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 493/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę F. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z [...] listopada 2011 r., nr [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L. w zakresie zmodernizowanej działki. nr [...] polegającej na wyodrębnieniu z niej działki ewid. nr [...] Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Starosta Nowotarski decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż działka będąca przedmiotem wniosku F. J. o aktualizację ewidencji objęta jest KW 54592, z której wynika, że właścicielem działki jest inna osoba fizyczna aniżeli wnioskodawca. Pismem z 30 listopada 2009 r. zwrócono się zatem do skarżącego o wskazanie podstawy prawnej upoważniającej go do żądania aktualizacji operatu ewidencyjnego w tym zakresie, a w odpowiedzi na to wezwanie skarżący, oświadczył, iż jest użytkownikiem przedmiotowej działki. W takiej sytuacji Starosta uznał, iż wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, a jedynie interes faktyczny, który nie dawał mu podstaw do występowania z wnioskiem w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł F. J., a decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 10 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 556/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje obu instancji. Sąd ten wskazał, iż organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów, jednak wydały one niewłaściwe rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem do organu ewidencyjnego gruntów wpłynął wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji, a wniosek ten nie może być uwzględniony, należy wydać orzeczenie o odmowie wprowadzenia wnioskowanych zmian, a nie o umorzeniu postępowania. W następstwie powyższego wyroku Starosta Nowotarski decyzją z [...] listopada 2011 r., orzekł o odmowie aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego obrębu L., polegającej na wyodrębnieniu z działki ewid. nr [...], działki ewid. nr [...] (oznaczenie sprzed modernizacji). Od tej decyzji odwołanie złożył F. J., wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, że E. i J. K. nigdy nie byli właścicielami działki nr [...] gdyż od czterdziestu lat jest ona w jego wyłącznym posiadaniu. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego wskazał, że F. J. nie jest właścicielem działki nr [...], a z jego oświadczenia wynika, iż jest on jedynie jej użytkownikiem. Oznaczało to, że wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, a jedynie interes faktyczny, który nie daje mu podstaw do występowania z wnioskiem w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego, albowiem stroną może być podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. W skardze na powyższą decyzję F. J. zarzucił błędne ustalenie organów, że w przedmiotowej sprawie nie posiada przymiotu strony, w sytuacji gdy sporna nieruchomość jest od dawna w jego posiadaniu. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, a stanowisko organów jest prawidłowe. Z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Spełnia ona jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu, wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktów notarialnych i umów dzierżawy. Sąd wskazał, że w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L., jako samoistny posiadacz działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,1133 ha wpisany jest E. K. oraz J. K., zatem to im przysługiwałaby legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie takich zmian odnośnie przedmiotowej działki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł F. J., prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie rozpoznania skargi merytorycznie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", a wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 20 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że skarżący nie posiada przymiotu strony, 2) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, podczas gdy stan faktyczny ustalony został niezgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności organy nie podjęły wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. nie wezwały J. i E. Karkoszów celem potwierdzenia władztwa skarżącego częścią działki będącej przedmiotem postępowania. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw. W sprawie przesądzającym był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 556/10, prawomocny od 1 sierpnia 2011 r. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd uznał za prawidłowe ustalenie organów, że F. J. "nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów co do działki nr [...]". Stwierdził też Sąd, że "na podstawie tych prawidłowych ustaleń organy prowadzące postępowanie nie dokonały jednak właściwego rozstrzygnięcia..." Zdaniem Wojewódzkiego Sądu złożenie wniosku przez osobę, która nie jest stroną w sprawie nie może prowadzić do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i jako takie podlegające umorzeniu, gdyż w takiej sytuacji prawidłowym jest wydanie decyzji odmawiającej z przyczyn formalnych – braku legitymacji procesowej. Art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Starosta Nowotarski, związany, na mocy art. 153 p.p.s.a., wyżej przytoczoną oceną Wojewódzkiego Sądu, zawartą w wyroku z 10 maja 2011 r., był zobligowany do wydania decyzji o odmowie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...] w Lipnicy Małej, o co występował F. J., gdyż działka ta nie jest przedmiotem jego prawa własności. Oceną wyrażoną w ww. wyroku związany był także Wojewódzki Sąd, rozpoznający skargę F. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] marca 2012 r., orzekającą o odmowie aktualizacji. Ocena była wiążąca tak co do ustaleń faktycznych – brak tytułu procesowego po stronie F. J. co do ww. działki, jak i rozstrzygnięcia – odmowy dokonania aktualizacji. Zasadnie zatem skarga F. J. została oddalona, gdyż zaskarżone decyzje były zgodne z prawem, uwzględniały bowiem wiążącą ocenę prawną Sądu w sprawie, jak nakazuje art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. O wynagrodzeniu radcy prawnego działającego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.