VIII SA/Wa 964/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-27
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa miały podstawy do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w związku ze złożeniem wniosku transferowego o przejęcie płatności, gdy postępowanie dotyczące poprzedniego użytkownika gruntów było w toku przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR błędnie odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W momencie wydawania decyzji przez organy obu instancji, toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące wniosku poprzedniego użytkownika gruntów, od którego wyniku zależał wynik postępowania w sprawie skarżącej. Organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nie zawieszając postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. W związku z prawomocnym uchyleniem decyzji dotyczącej poprzedniego użytkownika, skarżąca może wstąpić do postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku z przejęciem gruntów od innego podmiotu. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że postępowanie wobec poprzedniego użytkownika zostało zakończone. Decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały zaskarżone przez spółkę. Sprawa była wielokrotnie zawieszana i podejmowana z uwagi na toczące się postępowania sądowoadministracyjne dotyczące poprzedniego użytkownika gruntów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając m.in. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r.) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania dla A. A. sp. z o.o. z siedzibą w F. (dalej jako spółka) płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. - tzw. wniosek transferowy (o przejęcie płatności). Do wniosku dołączyła oświadczenia
o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez spółkę gruntów rolnych zadeklarowanych w 2009 r. przez inny podmiot o nazwie D.A. spółka cywilna. Organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie ww. płatności spółka nie spełniła warunków określonych w § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. zakończył postępowanie prowadzone na wniosek przekazującego, tj. ww. spółki cywilnej wydając stosowną decyzję administracyjną, zaś wniosek o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony w dniu [...] maja 2010 r.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła spółka wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że decyzja narusza przepis § 14 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zdaniem spółki uregulowanie zawarte w ust. 3 ww. § 14 powołanego rozporządzenia należy stosować do zakończenia postępowania administracyjnego
z zakończeniem ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji dotyczącej przekazującego gospodarstwo lub jego część. W zaistniałym przypadku od wydanej decyzji skierowanej do poprzednika podmiot przekazujący wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W dniu [...] lutego 2011 r. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie spółka wniosła pismo, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na uchybienia dotyczące § 23 i § 25 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. oraz art. 25 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na treść art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., nie ma możliwości wstąpienia przez wnioskującego do zobowiązania innego podmiotu (tj. przekazującego grunty rolne) ze względu na zakończone decyzją postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. Podmiot przekazujący grunty rolne otrzymał bowiem decyzję
w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r., a tym samym postępowanie w jego sprawie na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 637/10 wstrzymuje wykonanie wyłącznie decyzji organu drugiej instancji. Nie ma więc podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. spółka (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. W szczególności decyzja ta została uchylona w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana.
W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] listopada 2011 r. skarżąca i pełnomocnik organu zgodnie wnieśli o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie z uwagi na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie w sprawie.
Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1198/11 wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo
i to w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest również, czy skarżąca może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzedniego użytkownika gruntów na których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez wskazaną we wniosku złożonym za 2009 r. spółkę cywilną D. A..
Bezsporne zaś w niniejszej sprawie jest, że organy ARiMR wydały wobec ww. spółki cywilnej decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., a w wyniku złożonej skargi, decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 637/10. Poza sporem pozostaje również, że
w 2010 r. skarżąca przejęła przedmiotowe grunty od ww. spółki cywilnej i złożyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007 - 2013.
Zdaniem organów, skoro podmiot przekazujący grunty rolne otrzymał decyzję
w sprawie za 2008 r., to tym samym postępowanie na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Skoro zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wstrzymał wykonanie jedynie zaskarżonej decyzji organu, to nie ma podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. W chwili bowiem wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie z wniosku ww. spółki cywilnej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., od którego to wyniku zależał wynik niniejszego postępowania, tj. dotyczącego złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. Niewątpliwie w toku postępowania przed organami obu instancji doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawach dotyczących wniosku spółki cywilnej.
Zdaniem Sądu, dopiero od wyniku zakończonego postępowania sądowadministracyjnego zależało postępowanie w niniejszej sprawie, która jest przecież kontynuacją sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Organy gdy tylko powzięły taką informację, przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia winny wyjaśnić, czy i jak zakończyło się postępowanie sądowadministracyjne dotyczące wniosku złożonego przez spółkę cywilną. W sytuacji gdy organy ustaliły, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ww. podmiotu nadal się toczy, miały obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że tutejszemu Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylający decyzje organów ARiMR wydany w sprawie dotyczącej wniosku spółki cywilnej D. A. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (sygn. akt VIII SA/Wa 637/10) wydany został 16 grudnia 2010 r., tj. nie tylko przed wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r., ale nawet przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r.
Skoro zaś obecnie przedmiotowy wyrok jest prawomocny, bowiem 16 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego, to postępowanie w sprawie przyznania przedmiotowej płatności za 2009 r. może toczyć się od nowa. Nie ma również żadnych przeszkód, aby do tego postępowania wstąpiła skarżąca.
Stosownie bowiem do treści art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich istnieje możliwość dokonania przeniesienia realizowanego zobowiązania przez dotychczasowego wnioskodawcę na inny podmiot m.in. w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji następca prawny może na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc.
Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. w razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy.
Ponownie rozpoznając sprawę, wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. winien mieć na uwadze ww. wskazania i uwagi Sądu.
W związku z powyższym, należało orzec, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie w punkcie drugim opiera się na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło