VIII SA/Wa 973/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-27
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku, gdy postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące poprzedniego użytkownika gruntów, od którego wyniku zależało postępowanie w sprawie płatności rolnośrodowiskowej, nie zostało zakończone, organ powinien zawiesić postępowanie. Uchylenie decyzji organów ARiMR przez WSA w Warszawie i późniejsze prawomocne wyroki w sprawach spółek cywilnych otworzyły drogę do ponownego rozpatrzenia sprawy z udziałem skarżącej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w trybie transferu, po przejęciu gruntów od spółek cywilnych. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że postępowanie wobec poprzednich użytkowników zostało zakończone przed złożeniem wniosku transferowego. Spółka odwołała się, podnosząc, że decyzje wobec poprzedników zostały zaskarżone do WSA i sprawa ma charakter prejudycjalny. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na niezawieszenie postępowania w sytuacji toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego poprzednich użytkowników gruntów.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej jako rozporządzenie RM z dnia 20 lipca 2004 r.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania dla M. A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako spółka)płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. - tzw. wniosek transferowy (o przejęcie płatności). Do wniosku dołączyła oświadczenia
o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez spółkę gruntów rolnych zadeklarowanych w 2009 r. przez inne podmioty, tj. spółki cywilne o nazwach B. A. oraz N. P. A.. Organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie ww. płatności spółka nie spełniła warunków określonych w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r.
W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w B. zakończył postępowanie prowadzone na wniosek przekazujących, tj. ww. spółek cywilnych wydając stosowne decyzje administracyjne, zaś wniosek
o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony po wydaniu tych decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła spółka wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że decyzja narusza przepis § 14 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zdaniem spółki uregulowanie zawarte w ust. 3 ww. § 14 powołanego rozporządzenia należy stosować do zakończenia postępowania administracyjnego
z zakończeniem ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji dotyczącej przekazującego gospodarstwo lub jego część. W zaistniałym przypadku od wydanych decyzji skierowanych do poprzedników podmioty przekazujące wniosły skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 14. ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, gdzie jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku (umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
W sprawach dotyczących realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2009 r. przekazującego, zarówno B. A. spółka cywilna i N. P. A. spółka cywilna, organ wydał decyzje za 2009 r. W dniu bowiem [...] grudnia 2009 r. zostały wydane decyzje umarzające postępowanie w sprawie przyznania płatności
z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2009 r. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przekazujący otrzymali decyzje w sprawach za 2009 r., a tym samym postępowanie za ww. rok na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Dlatego też zgodnie z ww. § 14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich przeniesienie zobowiązania nie było skuteczne.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że beneficjent w dalszym ciągu może skuteczne przenieść realizowane zobowiązanie w całości lub części na inny podmiot po spełnieniu warunków wskazanych w § 14 ust 1 i 2 wymienionego rozporządzenia,
z tym, że działki przejęte będą uwzględnione do płatności w kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. spółka (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. W szczególności decyzje te zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana. W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżąca i pełnomocnik organu zgodnie wnieśli o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie z uwagi na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie w sprawie.
Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1194/11 wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo
i to w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest również, czy skarżąca może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzedniego użytkownika gruntów na których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe przez wskazane we wniosku złożonym za 2009 r. spółki cywilne B. A. oraz N.P.A..
Bezsporne zaś w niniejszej sprawie jest, że organy ARiMR wydały wobec ww. spółek cywilnych decyzje o umorzeniu postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., a w wyniku złożonych skarg, decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 643/10 (dotyczący B. A.) oraz wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 653/10 (dotyczący N. P.A.). Poza sporem pozostaje również, że w 2010 r. skarżąca przejęła przedmiotowe grunty od ww. spółek cywilnych i złożyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007 - 2013.
Zdaniem organów, skoro podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały decyzje
w sprawach za 2009 r., to tym samym postępowanie na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Skoro zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wstrzymał wykonanie jedynie zaskarżonej decyzji organu, to nie ma podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. W chwili bowiem wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawach z wniosków ww. spółek cywilnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., od których to wyniku zależał wynik niniejszego postępowania, tj. dotyczącego złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. Niewątpliwie w toku postępowania przed organami obu instancji doszło więc do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawach dotyczących wniosku spółki cywilnej.
Zdaniem Sądu, dopiero od wyników zakończonych postępowań sądowadministracyjnych zależało postępowanie w niniejszej sprawie, która jest przecież kontynuacją spraw dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Organy gdy tylko powzięły taką informację, przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia winny wyjaśnić, czy i jak zakończyły się postępowania sądowadministracyjne dotyczące wniosków złożonych przez spółki cywilne. W sytuacji gdy organy ustaliły, że postępowania sądowoadministracyjne w sprawie ww. podmiotów nadal się toczą, miały obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że tutejszemu Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylające decyzje organów ARiMR w sprawach dotyczących wniosków spółek cywilnych B. A. oraz N. P. A. zostały wydane nie tylko przed wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., ale nawet przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. Skoro zaś obecnie przedmiotowe wyroki są prawomocne, to postępowanie w sprawie przyznania przedmiotowej płatności za 2009 r. może toczyć się od nowa. Nie ma również żadnych przeszkód, aby do tego postępowania wstąpiła skarżąca.
Ponownie rozpoznając sprawę, wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. winien mieć na uwadze ww. wskazania i uwagi Sądu.
W związku z powyższym, należało orzec, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie w punkcie drugim opiera się na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło