II OSK 2014/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 266/13 o odrzuceniu skargi W. Ko. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2012 r. nr GZgn-057-613-50-3/12 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.", skargę W. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2012 r. nr GZgn-057-613-50-3/12 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r. W. K. wniósł skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2012 r. nr GZgn-057-613-50-3/12 utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 31 października 2012 r. nr IG.IV.7511.1.65.2012 odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi z dnia 13 maja 1977 r. nr 6046/80/77 wydanego przez Naczelnika Gminy w Nowym Korczynie, potwierdzającego nabycie przez Z. W. K. własności nieruchomości o pow. 6,46 ha wraz z zabudowaniami, położonej we wsi P. W.. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 19 lutego 2013 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 26 lutego 2013 r. Wobec tego, że skarżący nie wykonał wezwania Sądu i nie uiścił wymaganego wpisu sądowego do dnia podjęcia rozstrzygnięcia, Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł W. K., reprezentowany przez radcę prawnego z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 1 i 2 w zw. z art. 257 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pisma z dnia 19 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez przesłanie do Sądu Wojewódzkiego uzupełnionego wniosku o przyznanie pomocy prawnej na urzędowym formularzu PPF, w sytuacji gdy skarżący pismem z dnia 19 lutego 2013 r. aktywnie i z należytą starannością odpowiedział na wezwanie Sądu z dnia 14 lutego 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi i wydanego zarządzenia z dnia 7 lutego 2013 r. i wskazał Sądowi, iż celem skarżącego jest utrzymanie lub uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, analogicznie jak w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2011 r. Zaniechanie Sądu do wezwania skarżącego do uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pisma z dnia 19 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych skutkowało uznaniem Sądu, iż skarżący nie podjął działań mających na celu uzupełnienia braków formalnych skargi i nie uzupełnił braków formalnych skargi co w efekcie skutkowało wydaniem postanowienia z dnia 28 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez uchylenie całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie i przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu w ramach pomocy prawnej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Strona skarżąca wezwana do uiszczenia opłaty sądowej może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania, do których uiszczenia została zobowiązana przez sąd w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w wyznaczonym terminie wpisu od skargi nie uiścił, a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec tego należy stwierdzić, że zasadnie Sąd pierwszej instancji, wobec nieopłacenia skargi przez skarżącego w siedmiodniowym terminie od daty doręczenia zarządzenia, odrzucił skargę na podstawie powołanego wyżej art. 220 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że skarżący w piśmie z dnia 19 lutego 2013 r. odniósł się merytorycznie do niniejszej sprawie oraz oświadczył, że w innej sprawie (IV SA/Wa 724/11) został zwolniony z kosztów sądowych. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący faktycznie złożył w dniu 29 marca 2013 r. (data stempla pocztowego). Wskazać zatem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Podkreślenia wymaga, że nie było przeszkód do pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w oparciu o wniosek złożony po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, co też Sąd Wojewódzki uczynił postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. (IV SA/Wa 266/13), bowiem zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony w toku postępowania jak i na każdym jego etapie, zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że zachodziła podstawa do odrzucenia skargi W. K. na podstawie art. 58 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., ponieważ nie został uiszczony wpis sądowy od skargi w terminie wyznaczonym przez Sąd. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż zaskarżonym postanowieniem bezzasadnie odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.