III SA/Lu 837/12
WyrokWSA w Lublinie2013-02-28
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został złożony po zmianie przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach ustalania kwot nienależnie pobranych płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR był właściwym organem do rozpatrzenia sprawy, ponieważ zmiana przepisów dotyczących właściwości organów weszła w życie po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji. Ponadto, sąd uznał, że organ błędnie przyjął brak obowiązku dostarczenia materiału graficznego wnioskodawcy oraz nie dokonał jednoznacznej oceny, czy beneficjent działał w dobrej wierze, co mogło wpłynąć na skrócenie okresu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2004. Po kontroli stwierdzono, że część zadeklarowanych gruntów nie spełniała wymogów, co doprowadziło do uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej płatności i ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Po kolejnych decyzjach i zmianach organów, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżący zarzucił niewłaściwość organu, naruszenie przepisów dotyczących materiału graficznego oraz błędną ocenę stanu faktycznego w kwestii dobrej wiary.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania D.P., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu [...] czerwca 2004 r. D.P. wniósł o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Wnioskodawca zdeklarował do płatności działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], w obrębie ewidencyjnym [...] oraz na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność do gruntów rolnych w wysokości 2.260,65 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę 1.063,18 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę 1.197,47 zł. Płatności zostały wypłacone w dniu 24 stycznia 2005 r.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie D.P. w dniu 28 sierpnia 2008 r. stwierdzono, że na działce ewidencyjnej nr [...] rósł las, wobec czego zastosowano kod nieprawidłowości DR10 – cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku oraz kod DR33 – cała działka rolna nie jest gruntem rolnym. W konsekwencji powierzchnia działek rolnych uprawnionych do płatności była mniejsza od zadeklarowanej we wniosku.
Po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania D.P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] czerwca 2009 r. decyzję nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. w całości i przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości – 469,48 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej. Po rozpoznaniu odwołania D.P. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Prezes ARiMR ustalił, że kwota 1.791,17 zł stanowi kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych przez D.P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2004 w wysokości 1.791,17 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonych od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Po wniesieniu przez D.P. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] sierpnia 2012 r. została wydana decyzja Prezesa ARiMR nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji tego organu nr [...], ze względu na utratę przez organ w toku postępowania właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie zawiadomiono stronę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie rozpatrzony jako odwołanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania została wydana zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012 r. nr [...].
Organ podniósł, że wypłacone D.P. środki publiczne za rok 2004 z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej pochodzą z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit.a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przewidującego ustalenie przez kierownika biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
W sytuacji uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji z dnia [...]grudnia 2004 r. przyznającej D.P. płatności w łącznej wysokości 2.260,65 zł i przyznania decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. płatności w pomniejszonej wysokości 469,48 zł, różnica między wymienionymi kwotami – w wysokości 1.791,17 zł podlega zwrotowi jako płatność nienależna, o czym rozstrzygnięto decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.
W ocenie organu odwołanie wniesione przez stronę od tej decyzji nie zasługiwało na uwzględnienie.
Organ podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności jest wszczynane na żądanie strony. Wnioskodawca sam określa swoje żądania, a decyzje w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. We wniosku należało zatem uwzględnić aktualny na dzień jego złożenia stan posiadania działek rolnych, a także stan faktyczny utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. D.P. składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i skutki podejmowanych działań i zaniedbań, tak pozytywne, jak i negatywne.
Zdaniem organu chybiony był zarzut nieotrzymania przez stronę w 2004 roku załącznika graficznego. Organ podniósł, że dostarczenie materiału graficznego wynika z art. 12 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Powyższa zmiana wynika z rozporządzenia Komisji (WE) nr 2184/2005 z dnia 23 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 796/2004 i (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników i jest stosowana począwszy od 2006 r.
W związku z odwołaniem się skarżącego do treści wypisu z rejestru gruntów, w którym działka nr [...] o powierzchni 0,85 ha jest opisana jako działka rolna, organ podniósł, że powierzchnie działek rolnych we wniosku powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności bezpośrednie to powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Tymczasem D.P. składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2004 zadeklarował do płatności grunty rolne o powierzchni większej od powierzchni uprawnionej do płatności.
Organ wskazał ponadto, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Prezes Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jednolitej płatności obszarowej, wsparcia specjalnego, oddzielnej płatności do owoców miękkich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21 grudnia 2006 r., str. 52, ze zm.). Ustalony stosownie do wymienionego przepisu kurs wymiany euro na dzień 30 września 2004 r. wynosił 4,3797 zł. W rozpatrywanej sprawie kwoty nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej – 593,70 zł oraz nienależnie pobranej uzupełniającej płatności obszarowej – 1.197,47 zł przekraczają zatem kwotę stanowiącą równowartości 100 euro. Tym samym w odniesieniu do wymienionych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i D.P. zobowiązany jest do zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej.
W ocenie organu w sprawie nie występują podstawy do uznania przedawnienia zwrotu płatności. Przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 przewiduje taki skutek w sytuacji, gdy okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobre wierze. Natomiast w okolicznościach sprawy wypłata płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, uznanych następnie w części za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] stycznia 2005 roku, a decyzja Kierownika Biura Powiatowego w Biłgoraju nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, którą to decyzją organ po raz pierwszy powiadomił stronę o nieuzasadnionym charakterze płatności, została doręczona w dniu 19 czerwca 2009 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Zdaniem organu nie można też jednoznacznie uznać, że strona działała w dobrej wierze. D.P. zadeklarował bowiem do płatności działki rolne położone na działce ewidencyjnej nr [...], która nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a jednocześnie złożył oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a zatem również przepisy przewidujące obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych.
Organ wskazał, że w sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu. Przekazanie D.P. płatności nie wynikało bowiem z pomyłki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ale nastąpiło na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], którą płatność została przyznana do powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku. Wydając decyzję organ nie dysponował informacją o nieutrzymywaniu w dobrej kulturze rolnej części gruntów zadeklarowanych we wniosku. Ta okoliczność została stwierdzona dopiero w dniu [...] sierpnia 2008 r.
Organ podkreślił, że norma art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Agencji obejmuje nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych przekazanych wnioskodawcy w oparciu o decyzję, która następnie została wzruszona, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Kwota nienależnej płatności, wynosząca w okolicznościach sprawy 1791,17 zł, podlega zwrotowi po powiększeniu o odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych.
Dodatkowo organ wskazał na możliwość wystąpienia przez stronę z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty, rozłożenie na raty lub umorzenie całości lub części należności na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. 2010 r. Nr 258, poz. 1747.).
D.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012 r. nr 4/2012.
Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji przez niewłaściwy organ. Zdaniem skarżącego w sprawie wszczętej przed dniem [...] sierpnia 2012 r., na etapie rozpoznawania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie decyzji wydanej przez ten sam organ, sprawa powinna być rozpoznana przez Prezesa Agencji. Natomiast przekazanie sprawy do rozpoznania przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oznacza, że organ niższego rzędu rozstrzyga w kwestii zasadności decyzji wydanej przez organ wyższego rzędu.
Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 29 ust. 5 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazując, że w świetle tego przepisu norm ust. 1-3 art. 29 ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Powołując się na art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004 r. nr 796/2004 skarżący zakwestionował też stanowisko organu o braku obowiązku dostarczenia wnioskodawcy materiału graficznego.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została ponadto oparta na błędnej ocenie stanu faktycznego polegającej na przyjęciu, że D.P. nie działał w dobrej wierze, a która to okoliczność winna skutkować umorzeniem postępowania z uwagi na upływ czteroletniego okresu przedawnienia. W skardze podkreślono, że D.P. jest osobą chorą, od wielu lat leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego i błąd przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności był niezawiniony.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, mimo iż nie wszystkie powołane w niej zarzuty okazały się trafne.
Niezasadnie zarzucił skarżący brak właściwości organu, który wydał zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z przebiegu postępowania, wydana w pierwszej instancji decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...], którą organ ustalił kwotę nienależnie pobranych przez D.P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2004, została wydana w dniu [...] czerwca 2012 r. Stosownie do obowiązującego wówczas brzmienia art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych (...) (ust. 1). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Agencji nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych, z tym, że załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy (ust.4 art. 29).
D.P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Po wniesieniu powyższego wniosku, w dniu [...] sierpnia 2012 r. została wydana decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji tego organu nr [...]. Jednocześnie zawiadomiono stronę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie rozpatrzony jako odwołanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji.
W związku z treścią ostatnio wymienionej decyzji wskazać należy, że art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa został zmieniony z dniem 1 sierpnia 2012 r., to jest po wniesieniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a przed wydaniem decyzji ostatecznej. Zmiana nastąpiła na mocy art. 5 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. Nr 243). Zgodnie z nadanym na skutek nowelizacji brzmieniem ust. 2 art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych (...) jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych (...).
Trzeba podkreślić, że z art. 13 pkt 2 ustawy zmieniającej wynika wprost, iż jej art. 5, obejmujący nowelizację ustawy o Agencji, w tym przepisu art. 29 tej ustawy, wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r. Zarazem brak we wskazanej regulacji podstaw do przyjęcia, że art. 29 ust. 2 w nowym brzmieniu nie ma zastosowania do spraw, w których nieostateczną decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych płatności wydano w okresie obowiązywania art. 29 ust. 2 w poprzednim brzmieniu. Do takich wniosków prowadzi również treść art. 10 ustawy zmieniającej z dnia 27 stycznia 2012 r., gdyż wymieniony przepis nie obejmuje takich stanów faktyczno – prawnych (por. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2013 r., V SA/Wa 2450/12).
W konsekwencji decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji tego organu nr [...] ze względu na utratę przez organ w toku postępowania właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przekazano do rozpatrzenia jako odwołanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji.
Decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nie została zaskarżona przez stronę. Następnie zaś w wyniku rozpatrzenia odwołania została wydana zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012 r. nr 4/2012. Mając zaś na względzie przedstawiony wyżej stan prawny wynikający ze zmiany dokonanej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, zarzut braku właściwości tego organu okazał się nietrafny.
Skutecznie natomiast skarżący zarzucił naruszenie art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.).
Przepis ten w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. przewidywał, że w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wstępnie zadrukowane formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 22 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 powinny zawierać informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitych. Ponadto materiał graficzny przekazany rolnikowi zgodnie z tymi samymi przepisami będzie wskazywać granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik wskaże położenie każdej działki rolnej. Ponadto podczas składania formularza wniosku rolnik poprawi wstępnie zadrukowany formularz, jeżeli wystąpiły jakiekolwiek poprawki.
Przepis art. 12 ust. 3 rozporządzenia obowiązywał w przytoczonym brzmieniu od dnia 7 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., a zatem w okresie, w którym D.P. złożył wniosek o przyznanie płatności i w którym wydana została w tym przedmiocie pozytywna decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Biłgoraju.
Rozstrzygając zaskarżoną decyzją o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego błędnie zatem przyjęto, że dostarczenie materiału graficznego przy składaniu wniosku o płatności nie było przewidziane przepisami obowiązującymi w dacie złożenia takiego wniosku przez skarżącego.
Ponadto w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że "nie można jednoznacznie uznać, iż strona działała w dobrej wierze". Użycie przytoczonego sformułowania wskazuje zaś na brak stanowczej oceny organu w doniesieniu do kwestii czy będący beneficjentem D.P. działał w dobrej wierze, co w świetle art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE.L.2001.327.11 ze zm.) powodowałoby skrócenie okresu przedawnienia do czterech lat.
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zatem uwzględnić przepisy, które znajdowały zastosowanie w sprawie i po wszechstronnym jej zbadaniu ponownie, w sposób nie budzący wątpliwości dokonać oceny prawnej ustalonych okoliczności stanu faktycznego sprawy.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło