II SAB/Rz 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej M. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. M. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy jest następujący. W piśmie datowanym 21 czerwca 2011 r. M. K. (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) wezwała A. S.A. (na adres: [...]) do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę ze stanowiącej jej własność działki rolnej oznaczonej numerem 531 położonej w miejscowości P. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem w związku ze znajdującą się na tej działce częścią linii służącej do przesyłu energii. W razie braku uwzględnienia powyższych żądań wnioskodawczyni zwróciła się o wskazanie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), dalej zwaną "u.d.i.p.", wszelkich decyzji administracyjnych, z których Spółka wywodzi prawo do przedmiotowej linii oraz udostępnienie ich kserokopii. W odpowiedzi – pismo z dnia 9 sierpnia 2011 r. (znak: [...]) - Spółka odmówiła spełnienia żądań w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia oraz ustanowienia służebności przesyłu, podnosząc, że infrastruktura energetyczna na wymienionej działce wybudowana została zgodnie z prawem. W odpowiedzi tej brak odniesienia się do żądania udostępnienia informacji publicznej. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2011 r., skierowanym do A. S.A. (na adres: [...]) M. K. (przez pełnomocnika) poprosiła o wyjaśnienie, czy w okresie od dnia budowy urządzeń do dnia obecnego zmieniano położenie urządzeń stanowiących część linii przesyłowych, usytuowanych na działce nr 531. Udzielając odpowiedzi (pismo z 14 września 2011 r. znak: [...]) Spółka wyjaśniła, że infrastruktura energetyczna usytuowana na przedmiotowej działce przebiega po tej samej trasie od chwili jej wybudowania do chwili obecnej. W wymienionej na wstępie skardze M. K. (działająca przez radcę prawnego) zarzuciła A. S.A. Oddział [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jej wniosek z dnia 21 czerwca 2011 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Wniosła o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach swego stanowiska podniosła, że A. S.A. Oddział [...] zobowiązana jest do udzielenia wnioskowanej informacji w związku z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, bowiem zajmując się dystrybucją energii elektrycznej jest niewątpliwie podmiotem wykonującym zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, zwracając uwagę, iż skarżąca dochodzi w istocie roszczeń cywilnoprawnych, których realizacja nastąpić może jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stanowią zaś samodzielną i wyłączną regulację dotyczącą udostępnienia dokumentów. Podniósł, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a ponadto nie mieści się ona w zakresie realizacji przez Spółkę zadań publicznych jako operatora systemu dystrybucyjnego. Zarzut bezczynności uznał za bezzasadny wobec udzielania odpowiedzi na wystosowane przez skarżącą pisma. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że skarżąca nie wezwała Spółki do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje niedopuszczalnością jej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dopuszczalność złożonej do sądu administracyjnego skargi uzależniona jest od spełnienia szeregu warunków. Jednym z nich jest posiadanie przez strony postępowania zdolności sądowej, na co wskazuje brzmienie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wedle którego brak zdolności sądowej jednej ze stron skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 25 § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wedle ust. 2 powołanego artykułu, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. W złożonej skardze, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), M. K. jako swego przeciwnika procesowego wskazała "A. S.A. Oddział [...]". Nabycie osobowości prawnej przez spółkę akcyjną następuje w świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) z chwilą wpisania do rejestru (tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział spółki akcyjnej nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych z mocy cytowanego wyżej art. 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej. W szczególności nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Oddział stanowi więc tylko jednostkę organizacyjną osoby prawnej jaką jest spółka akcyjna, nie posiadającą jednakże samodzielności w rozumieniu podmiotowości na gruncie prawa cywilnego czy administracyjnego. To zaś spółka akcyjna wykonująca zadania publiczne mogłaby być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie o udzielenie informacji publicznej. Wskazanie przez skarżącą jako podmiotu, którego bezczynność kwestionuje A. S.A. Oddział [...], w sytuacji, gdy jak wyżej zaznaczono, oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. W tym miejscu należy podkreślić, że brak powyższy nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 P.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak wpis do rejestru, zaś jej dokonanie uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak: M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B.Gruszczyński. M. Niezgódka-Medek, System Informacji Prawnej Lex). Należy również uwzględnić, że wszelkie pisma w niniejszej sprawie (oprócz pisma z dnia 21 czerwca 2011r.) skarżąca kierowała do A. S.A. Oddział [...]. To zaś strona skarżąca zawsze decyduje, kto jest jej przeciwnikiem procesowym. Uznając zatem, że skargę niniejszą skierowano przeciwko podmiotowi, który nie mieszcząc się w zakresie podmiotowym art. 4 u.d.i.p, nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, skargę tę należało odrzucić, co Sąd uczynił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.