II SA/Sz 1331/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. C. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. i K.C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w postaci zjazdu z drogi publicznej przy ul. [...] (na działce nr [...]) oraz nakazał przywrócenie zjazdu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wskutek przeprowadzonych oględzin nieruchomości przy ul. [...], wszczęto zostało postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania zjazdu z drogi publicznej przez B. i K.C. W celu doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z prawem, postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożono na B. i K.C. obowiązek przedłożenia, w terminie do [...] r., określonych dokumentów. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że B. i K.C. w zakreślonym terminie nie wykonali obowiązku nałożonego w postanowieniu z dnia [...] r., bowiem nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Powołując się na powyższe ustalenia oraz przepisy art. 48 ust. 1 – 4 ustawy Prawo budowlane, organ stwierdził, że niewykonanie obowiązku nałożonego w postanowieniu z dnia [...] r., skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego zjazdu z drogi publicznej przy ul. [...] oraz o nakazie przywrócenia tego zjazdu do stanu poprzedniego. W dniu [...] r. do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo noszące datę jego sporządzenia [...] r. i zatytułowane "Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, w sprawie sygn. akt: [...]". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą B. i K.C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - zjazdu z drogi publicznej, przy [...] i nakazującą jednocześnie przywrócenie tego zjazdu do stanu poprzedniego. K.C. zaskarżył powołaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi K.C. wyjaśnił, że prace budowlane wykonane w [...] r. nie polegały na budowie zjazdu, gdyż ten w owym czasie już istniał. Zdaniem skarżącego, wykonane prace budowlane polegały na jego utrzymaniu w dobrym stanie, celem zabezpieczenia przez dalszym zużyciem i niszczeniem. Skarżący, przywołując wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, stwierdził, że należy uznać wykonane prace budowlane za prace konserwacyjne na które nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. skarżący podtrzymał swoją skargę i wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] r. wraz z kopią z metryki ulicy [...], na okoliczność wykazania, że sporny zjazd istniał już w roku [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 134 powołanej ustawy, sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia w pełnym zakresie, który również obejmuje sprawdzenie, czy w sprawie nie doszło do takich uchybień przepisom prawa, które winny być uznane za rażące i skutkować stwierdzeniem nieważności badanego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja powodująca uwzględnienie skargi, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione a dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podanie, tj. także odwołanie, wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego złożonego podania, tj. w przypadku odwołania niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią kwestię reguluje art. 64 § 2 K.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wymienione w § 1 art. 64 K.p.a. wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. Na organie administracji publicznej spoczywa więc obowiązek badania prawidłowości formalnej złożonych pism. Dlatego wobec braku podpisu organ powinien postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 64 § 2 K.p.a., który to przepis obliguje organ do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia wszelkich braków podania w terminie i ze skutkami wymienionymi w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane na dzień [...] r. i zatytułowane "odwołanie" nie zawiera podpisu strony, ani innej osoby, która miałby stronę reprezentować. Mimo to, organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego pismo do uzupełnienia tego braku poprzez podpisanie odwołania, lecz je rozpoznał, chociaż nie wywoływało ono skutków prawnych. Podkreślić należy, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem, które może być prowadzone wyłącznie na wniosek strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł w tej sprawie, na tym jej etapie, działać z urzędu. Stwierdzone okoliczności doprowadziły do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, które nie pozwalały na uznanie, że w sprawie zostało skutecznie zainicjowane postępowanie odwoławcze. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd wydał w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien w pierwszej kolejności wezwać wnoszącego pismo, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do usunięcia braków odwołania w przepisanym terminie, ze stosownym pouczeniem. Ewentualne dalsze działania organu - przeprowadzenie postępowania i wydanie ostatecznej decyzji, będą uzależnione od tego, czy braki formalne odwołania zostaną usunięte. W przypadku skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego organ rozpoznając sprawę winien ocenić również te dowody, które zgłosił skarżący na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r., tj. pismo Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wraz z kopią z metryki ulicy [...].