III SA/Kr 927/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-28
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację finansową strony w kontekście przesłanek umorzenia należności wobec Funduszu Pracy, uwzględniając wszystkie zebrane dowody i wyjaśniając wątpliwości?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej strony, a ich ustalenia były ogólnikowe i niejednoznaczne. W szczególności nie wyjaśniono wątpliwości co do okoliczności zbycia firmy i nie udowodniono jednoznacznie stałych wydatków rodziny. Naruszenie to, mimo uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu, stanowiło przekroczenie granic uznania administracyjnego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o umorzenie należności wobec Funduszu Pracy z tytułu zwrotu nienależnej refundacji kosztów prac interwencyjnych. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazując m.in. na dochody męża skarżącej oraz fakt zbycia majątku firmy. Skarżąca kwestionowała rzetelność analizy jej sytuacji finansowej przez organy, podnosząc niskie dochody rodziny i wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewoda działając na podstawie :
- art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2008.98.1071);
- art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2008.69.415) -
decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2012 roku, znak: [...] orzekającą o odmowie umorzenia skarżącej M. L. należności wobec Funduszu Pracy tytułem zwrotu nienależnej refundacji kosztów w wysokości 1.606,10zł (stan zadłużenia na dzień 28.02.2012 r.) z powodu niespełnienia przesłanek do umorzenia wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy .
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy :
w dniu 9 marca 2009 roku Powiatowy Urząd Pracy dla Powiatu [...] zawarł ze skarżącą umowę nr [...] o zorganizowanie prac interwencyjnych dla bezrobotnych w formie subsydiów płacowych na rekrutację pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. W przypadku niedotrzymania warunków umowy, Urząd zastrzegł sobie prawo rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym i zobowiązania skarżącej jako pracodawcy do zwrotu otrzymanej refundacji kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od całości kwoty udzielonej pomocy od dnia wypłaty pierwszej kwoty udostępnionych środków, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania Starosty.
W związku z rozwiązaniem stosunku pracy z osobą skierowaną przez urząd pracy za wypowiedzeniem przez skarżącą, w sytuacji gdy osoba skierowana do prac interwencyjnych była uprawniona do nieprzerwanego zatrudnienia przez minimum 12 miesięcy, za wyjątkiem przypadku, zgodnego z prawem zwolnienia za naruszenie obowiązków pracowniczych (§ l pkt 4 i 5 umowy), Powiatowy Urząd Pracy dla Powiatu [...] rozwiązał ze skarżącą, ze skutkiem natychmiastowym, powyższą umowę i wezwał do zwrotu kwoty w wysokości 3.016.85 zł.
Pismem z dnia 16 grudnia 2009 roku skarżąca wniosła o umorzenie należnej kwoty wraz z odsetkami, ze względu na trudną sytuację finansową firmy. Starosta decyzją z dnia [...] 2010 roku, znak: [...] orzekł o odmowie umorzenia należności wobec Funduszu Pracy tytułem zwrotu nienależnej refundacji kosztów w wysokości 3.130,04 zł.
W dniu 13 kwietnia 2010 roku skarżąca wniosła o rozłożenie żądanej kwoty na raty i wniosek ten został uwzględniony decyzją z [...] 2010 roku, znak: [...], na mocy której Starosta orzekł o rozłożeniu należności w kwocie 3.223,85 zł na 12 miesięcznych rat.
W dniu 1 kwietnia 2011 roku skarżąca ponownie złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia z powodu pogorszenia jej sytuacji finansowej. Urząd nie rozpatrzył formalnie tego wniosku , a jedynie poinformował skarżącą , iż w sprawie umorzenia należnej kwoty została już wcześniej wydana decyzja.
W związku z zaprzestaniem spłaty należnych rat , Urząd złożył pozew do Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny - o spłatę należności wobec Funduszu Pracy i w dniu 05 lipca 2011 roku ww. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym kwoty 1.549,02 zł wraz z ustawowymi odsetkami.
W związku z ww. nakazem , skarżąca złożyła kolejną prośbę o rozłożenie należności na raty lub umorzenie zobowiązania w całości podnosząc , że obecnie praktycznie nie prowadzi działalności w związku z utratą lokalu, nie posiada środków finansowych na spłatę zadłużenia i jest na utrzymaniu rodziców. W odpowiedzi na powyższą prośbę organ poinformował skarżącą o braku podstaw do umorzenia należności, jednak należność wraz z dodatkowymi kosztami może być objęta ugodą w zależności od zadeklarowanych przez skarżącą miesięcznych wpłat.
W dniu 05 października 2011 roku zostało zawarte porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia pomiędzy skarżącą , a Powiatowym Urzędem Pracy dla Powiatu [...]. Ustalono, że skarżąca spłaci należność w kwocie 2.317,38 zł w okresie od 10 października 201 1 roku do 10 lipca 2012 roku, a spłaty następować będą w 10 miesięcznych ratach.
Po dokonaniu spłaty trzech rat, skarżąca ponowiła prośbę o umorzenie zadłużenia. We wniosku z dnia 9 stycznia 2012r. skarżąca podniosła , że nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnego dochodu, aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym, a cały majątek firmy został przekazany w formie darowizny. Skarżąca podniosła, że nie posiada środków finansowych na uregulowanie swoich zobowiązań.
W związku z powyższym Powiatowy Urząd Pracy dla Powiatu [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające , którego celem było ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej.
Na podstawie oświadczenia skarżącej z dnia 31 stycznia 2012 roku organ ustalił, że rodzina składa się z trzech osób ; na dochód rodziny składa się wynagrodzenie męża skarżącej M. L. z tytułu zatrudnienia w wysokości 1.386 zł oraz przyznany skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68,00 zł oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400,00 zł.
Do oświadczenia skarżąca dołączyła m.in. zaświadczenie o zarobkach męża , decyzję MOPS z dnia [...] 2011 roku przyznająca świadczenia w formie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oraz wystawione na rzecz F.H.U. "A" M. M. pokwitowania zapłaty dla odbiorców : SITA Spółka z o.o. - na kwotę 179,30 zł , : POLSKA TELEFONIA - na kwotę 182,21 zł , PTK Central Spółka z o.o. - na kwotę 212,80 zł oraz pokwitowanie zapłaty 39,90 zł na rzecz CYFROWY POLSAT S.A. przez M. L., a także wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29 września 2008r. zasądzający od M. L. alimenty na rzecz córki z poprzedniego małżeństwa w wysokości 400,00 zł miesięcznie .
Po przeprowadzeniu powyższego postępowania oraz po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia z 28 lutego 2012 roku (opinia negatywna ), Starosta, decyzją z dnia [...] 2012 roku, znak: [...], orzekł o odmowie umorzenia należności wobec Funduszu Pracy tytułem zwrotu nienależnej refundacji kosztów w wysokości 1.606,10 zł (stan zadłużenia na dzień 28.02.2012 r.), na którą składa się należność główna (kwota otrzymanej refundacji kosztów wynagrodzenia i składki na ubezpieczenie społeczne) w kwocie 1.500,91 zł oraz należne odsetki ustawowe w wysokości 105,19 zł "z powodu niespełnienia przesłanek do umorzenia wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy."
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł , że skarżąca pozostaje we wspólnocie majątkowej skarżącej z mężem, który uzyskuje dochód z tytułu pracy zarobkowej i z którego powyższa należność może zostać uregulowana. W ocenie organu , pomimo "małych dochodów dochodzenie należności nie pozbawi osobę oraz osób pozostających na utrzymaniu ( rodziny) środków do utrzymania.(...). Ponadto przekazanie majątku przez Panią M. L. ( M.) w formie darowizny nie może być pozytywną przesłanką umorzenia należności.
Wyzbycie się bowiem nieodpłatnie majątku w sytuacji zadłużenia nie może
uzasadniać umorzenia na podstawie art. 76 ust. 7 pkt. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia
2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy..."
Ponadto organ podniósł , że w toku przeprowadzonego postępowania były
podejmowane działania mające na celu udzielenie skarżącej pomocy w spłacie
należności w formie rozłożenia na raty oraz porozumienia w sprawie spłaty
zadłużenia , lecz mimo to należność nie została uregulowana.
Organ stwierdził , że mąż skarżącej uzyskuje z tytułu pracy zarobkowej minimalne
wynagrodzenie , a stałe obciążenia na media i alimenty wskazane przez skarżącą
wynoszą około 700,00 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła , że organ dokonał analizy jej sytuacji finansowej w sposób nierzetelny . Dochody męża i zasiłek wychowawczy wynoszą łącznie 1.400,00 zł , natomiast koszty stałe gospodarstwa domowego, udokumentowane wynoszą 1.050,00 zł, a nieudokumentowane (w tym ogrzewanie domu) - dodatkowo około 300,00 zł.
Skarżąca podniosła , że dochód rodziny " ledwo pokrywa nasze stałe zobowiązania " i twierdzenie organu , że z tego dochodu możliwe jest jeszcze uregulowanie miesięcznej raty zadłużenia w wysokości 230,00 zł budzi zdziwienie. W ocenie skarżącej, utrzymanie 3-osobowej rodziny wynosi "wg stawek obowiązujących" minimum 1.500,00 zł.
Odnosząc się do zarzutu nieodpłatnego przekazania firmy skarżącej , która to okoliczność - w ocenie organu - uzasadniała odmowę umorzenia należności , skarżąca podniosła , że aktywa posiadanej przez nią firmy były obciążone kredytami, które to zobowiązania przejął obdarowany , gdyż firma nie była wstanie regulować tych zobowiązań.
Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wyjaśnił , że art. 76 ust.7 ww. ustawy , który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi , iż starosta może umorzyć należności w całości lub w części , jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Taka redakcja przepisu wskazuje , że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności następuje w drodze decyzji uznaniowej starosty. Nie oznacza to jednak dowolności organu w tej kwestii , gdyż wskazany przepis określa cztery samodzielne przesłanki warunkujące umorzenie pobranego świadczenia , wyznaczając w ten sposób granice uznania administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie w tym zakresie "musi podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Musi w sposób wyczerpujący zebrać , rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 Kpa...".
W ocenie Wojewody organ pierwszej instancji uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy i podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zarzuciła , że uzasadnienie tej decyzji " jest nieobiektywne do rzeczywistej sytuacji jej osoby jak i całej rodziny". Skarżąca wyjaśniła, że zwolnienie skierowanej do jej firmy osoby przez Powiatowy Urząd Pracy spowodowane było nagannym zachowaniem tej osoby uniemożliwiającym jej dalsze zatrudnienie. Na jej miejsce została zatrudniona inna osoba bezrobotna bez żadnych refundacji, co świadczy o tym , że skarżącej zależało na utrzymaniu etatów w firmie.
Co do zwrotu należności wobec urzędu pracy skarżąca podejmowała próby uregulowania tego zadłużenia , jednak w 2010 roku urodziła córkę i była matką samotnie wychowującą dziecko, co spowodowało pogorszenie jej sytuacji finansowej. Kolejna odmowa umorzenia zadłużenia i skierowanie sprawy do Sądu, spowodowało podwyższenie kwoty zadłużenia .
Skarżąca wyjaśniła , że od kwietnia 2011 roku zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z powodu braku lokalu handlowego, a w październiku 2011 roku przekazała firmę w formie darowizny wraz z zobowiązaniami finansowymi wobec banku (kredyty samochodowe).
Przedstawiając obecną sytuację finansową rodziny skarżąca podała, że dochód rodziny stanowi zasiłek wychowawczy w kwocie 468,00 zł, który kończy się we wrześniu 2012 roku i dochody męża w kwocie 1.386,00 zł brutto. Koszty stałe stanowią opłaty za światło 200,00 zł, telefony 400,00 zł, alimenty męża 400,00 zł, śmieci 50,00 zł i dopłata do czynszu 200,00 zł. Skarżąca wyjaśniła , że wysokość abonamentów telefonicznych jest z okresu prowadzenia działalności gospodarczej , z czego nie może zrezygnować, ani nie może obniżyć kwoty abonamentu ; umowa abonamentowa kończy się w 2013 roku.
Po zapłaceniu podstawowych zobowiązań na utrzymanie rodziny pozostaje niecałe 200 zł, a w okresie grzewczym , jak stwierdziła , "jesteśmy na minusie". Rodzina funkcjonuje dzięki pomocy rodziców .
Skarżąca zarzuciła , że organ nieprawidłowo ustalił sytuację finansową rodziny błędnie uznając , że posiada środki na spłatę zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2012.270).
Sady administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej . Dowód uzupełniający może być przeprowadzony przed tymi sądami tylko z dokumentu , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przeprowadzanie jakichkolwiek innych dowodów , poza dowodami z dokumentów , jest niedopuszczalne. Celem postępowania dowodowego przed ww. sądami nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy , lecz ocena , czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującymi regułami oraz czy dokonały właściwej jego oceny .
W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała , iż naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie w całości.
Materialną podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowi art. 76 ust. 7 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Zgodnie z tym przepisem starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:
1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono , że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. l, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;
2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt. 2, albo osobę pozostającą na utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;
3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt. 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki
egzekucyjne .
Sąd podziela stanowisko organu , że powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia w całości lub w części nienależnie pobranego świadczenia następuje w drodze uznaniowej decyzji starosty. Mamy tu do czynienia z tzw. " uznaniem administracyjnym" , które charakteryzuje się tym , że po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych warunkujących wydanie decyzji , po stronie organu administracji brak jest obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem.
Podkreślić jednak należy , że w przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego , poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia . Starosta podejmuje decyzję o odroczeniu , rozłożeniu na raty , czy umorzeniu całości lub części nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi , biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz uzasadniony interes Skarbu Państwa ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007r. , sygn.akt l OSK 576/06, LEX nr 341251).
Sąd administracyjny dokonując kontroli decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego nie wnika w celowość zawartego w niej rozstrzygnięcia , ale kontroluje, czy jej wydanie było poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym ,czy organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić , że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku , iż organy administracyjne obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego , a twierdzenia tych organów co do ustaleń w zakresie sytuacji finansowej rodziny skarżącej są ogólnikowe i uchylają się spod kontroli Sądu. Ocena tego stanu faktycznego w kontekście przesłanek określonych w art.76 ust.7 ww. ustawy również budzi zastrzeżenia.
Starosta, jako organ pierwszej instancji ustalił , że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i małoletnią córką , a na dochód tej rodziny składają się : minimalne wynagrodzenie męża skarżącej w kwocie 1.386,00 zł brutto oraz zasiłki rodzinne pobierane przez skarżącą przebywającą na urlopie wychowawczym w łącznej wysokości 468,00 zł. Łącznie dochód brutto dla 3-osobowej rodziny wyniósł 1.854,00 zł. Ustalenie dochodu w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne.
Organ l instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził , że stałe obciążenia finansowe na media i alimenty , wykazane przez skarżącą wynoszą około 700,00 zł nie precyzując , które z przedłożonych rachunków zostały uwzględnione , a których nie wzięto pod uwagę. Ustalenia organu w tym zakresie są kwestionowane przez skarżącą i w ocenie Sądu zarzuty w tym zakresie są uzasadnione. Przede wszystkim należy zauważyć , że przedłożone przez skarżącą rachunki zostały wystawione na firmę skarżącej . Już ta okoliczność budzi wątpliwości , bowiem jak wynika z oświadczenia skarżącej , zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej w kwietniu 2011 r. , a organ l instancji wydał decyzję w dniu [...] 2012r. Badanie sytuacji finansowej skarżącej pod kątem przesłanek umorzenia zadłużenia wobec Funduszu Pracy winno uwzględniać sytuację bezpośrednio poprzedzającą złożenie wniosku i wydanie decyzji . Organ powinien w uzasadnieniu decyzji szczegółowo przedstawić , które rachunki i na jaką kwotę zostały uwzględnione ; stwierdzenie , że " stałe obciążenia finansowe na media i alimenty wskazane przez Wnioskodawczynię wynoszą około 700 zł" uchyla się spod kontroli Sądu. Jedynym nie kwestionowanym obciążeniem są alimenty w wysokości 400,00 zł , do płacenia których zobligowany jest mąż skarżącej ; pozostała kwota 300,00 zł nie wiadomo , jakich wydatków dotyczy i z jakiego okresu.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżącą podniosła, że udokumentowane wydatki wynoszą 1.050,00 zł, jednak nie wskazała o jakie wydatki chodzi, zważywszy , że już w tym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej , a do odwołania nie dołączyła żadnych aktualnych rachunków.
Z kolei organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w trybie art. 136 K.p.a. , nie dokonał żadnych własnych ustaleń i poza streszczeniem przebiegu sprawy i przytoczeniem stosownych przepisów nie dokonał samodzielnej oceny materiału dowodowego , który w ocenie Sądu był niekompletny i budził poważne wątpliwości.
Skarżąca w odwołaniu podniosła , że firma została przekazana nieodpłatnie w zamian za spłatę zobowiązań dotyczących tej firmy przez obdarowanego. Organ odwoławczy sam nie wyjaśnił , ani też nie przekazał organowi l instancji sprawy w celu wyjaśnienia powyższej okoliczności . Jeżeli zadłużenie firmy przewyższało lub było równe wartości tej firmy , to w tych okolicznościach darowizna dokonana przez skarżącą była uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia i nie powinna stanowić odmowy umorzenia zadłużenia.
Sąd podzielił stanowisko organów , że decyzje w sprawach umorzenia należności są decyzjami uznaniowymi , jednak , jak wyżej podniesiono, mogą być podjęte po rzetelnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Jedną z przesłanek uzasadniającą zastosowanie instytucji umorzenia jest stwierdzenie , że dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę , która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała środki , o których mowa w art.46 ust.1 pkt.2 ww. ustawy , albo osobę pozostającą na utrzymaniu niezbędnych środków do utrzymania , o czym stanowi art.76 ust.7 pkt.2 ww. ustawy. O realnej możliwości spłaty zadłużenia można mówić wtedy , gdy rodzina ma zabezpieczone środki na utrzymanie w wysokości co najmniej odpowiadającej kryteriom wynikającym z ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz.U.2009.1362) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2012.823) zgodnie z którym kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie zostało ustalone z dniem 1 października 2012r . w wysokości 456 zł ( a poprzednio - w wysokości 351 zł na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. - Dz.U.2009.1055). Przesłanka umorzenia wynikająca z przytoczonego wyżej przepisu jest jedna -pozbawienie środków utrzymania wnioskodawcy i jej rodziny , a to wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy w chwili rozstrzygania wniosku. Podkreślić należy , że wcześniejsza odmowa umorzenia zadłużenia nie przesądza o braku dopuszczalności zastosowania umorzenia wobec tego samego zadłużenia , z uwagi na zmieniającą się sytuacją finansową , majątkową i rodzinną wnioskodawcy.
Reasumując należy stwierdzić , że w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę organy obu instancji nie dokonały prawidłowej oceny sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej z chwili rozstrzygania wniosku z dnia 09 stycznia 2012r. bowiem nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego , w tym nie wyjaśniły wątpliwości co do okoliczności zbycia firmy , a ustalenia stanu faktycznego co do stałych wydatków rodziny skarżącej nie zostały jednoznacznie udowodnione . Postępowanie organów administracyjnych narusza art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i mimo , że decyzje zostały wydane w warunkach uznaniowości administracyjnej, w ocenie Sądu, granice tego uznania zostały przekroczone. Uznaniowość bowiem nie oznacza całkowitej i niekontrolowanej dowolności organu.
Uznając , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c) ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło