II SA/Kr 37/13

WyrokWSA w Krakowie2013-03-01

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budownictwo mieszkaniowe, na której powstał parking osiedlowy i tereny zielone, może zostać zwrócona właścicielowi, jeśli część terenu w okresie realizacji inwestycji służyła jako zaplecze betoniarni/cementowni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż nie zaszły przesłanki do zwrotu nieruchomości zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powstanie parkingu osiedlowego z zielenią towarzyszącą stanowiło realizację celu wywłaszczenia. Nawet jeśli część terenu w okresie realizacji inwestycji służyła jako zaplecze budowy, nie dyskwalifikuje to faktu, że teren ten był jednocześnie wykorzystywany jako parking osiedlowy, co potwierdzają dowody, w tym zdjęcia lotnicze i zeznania świadków.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (budownictwo mieszkaniowe), a część terenu służyła jako zaplecze betoniarni/cementowni. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została wykorzystana na budowę parkingu osiedlowego i terenów zielonych, co stanowi realizację celu wywłaszczenia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Jacek Bursa / spr. / WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 r. sprawy ze skargi B.G. , S.G. na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Uzasadnienie wyroku z dnia 1 marca 2013r. Decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. nr [...] Starosta [...] orzekł odmowie zwrotu wobec B. G. i S. G. części działek nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których w jego ocenie wynika, iż przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawców. Z powyższą decyzją nie zgodzili się B. G. i S. G. i wnosząc odwołanie zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym pominięcie załączników graficznych do przesłuchań świadków J. W. i K. B., zaniechanie ustalenia okoliczności miejsca i czasu istnienia na przedmiotowej nieruchomości cementowni/betoniarni wykorzystywanej przy budowie osiedla poprzez zwrócenie się do Archiwum Urzędu Miasta oraz Archiwum Państwowego w K. i odnalezienie stosownych dokumentów, zaniechanie dokonania ustaleń co do obowiązywania uchwały nr 282/XIV/66 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.06.1966 r. – plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" oraz planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r., znak [...], zaniechanie ustalenia terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy istniejącego obecnie na nieruchomości parkingu oraz ustalenia czy parking ten został wykonany zgodnie z planem realizacji; a także błędną ocenę dowodów, w tym zeznań świadków, poprzez danie wiary zeznaniom świadków M. L. oraz K. G.; - art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia, a to nie ustalenie podstaw i czasu obowiązywania uchwały nr 282/XIV/66 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.061966 r. oraz planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r. znak [...], a także czy przedłużenie obowiązywania planu realizacyjnego wymagało decyzji administracyjnej oraz czy została ona wydana, a także czy plan ten był przedłużany na dalszy czas realizacji inwestycji, oraz analogicznych okoliczności co do uchwały - planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", ustalenia czy zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych, w związku z wydaniem i zatwierdzeniem planu realizacji pięć miesięcy po wywłaszczeniu nieruchomości cel wywłaszczenia może być ustalony na podstawie tego planu. Wojewoda decyzją z dnia 29 października 2012r. nr: [...], w oparciu o art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego uzupełniony obecnie przez organ I instancji materiał dowodowy (Wojewoda decyzją z dnia 24 stycznia 2011r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia 19 lipca 2010r. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) należało ocenić jako wystarczający dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jak i również do oceny jej zbędności dla realizacji celu jej wywłaszczenia. Organ II instancji wskazał, że nieruchomość oznaczona jako parcela l. kat. [...], b. gm. kat. [...], wywłaszczona (nabyta) została na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...].03.1972 r. Rep. [...]. W treści tej umowy wskazano, że zgodnie z uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.06.1966r. nr 282/XIV/66 - planem szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", w/w nieruchomość przeznaczona była pod wysokie budownictwo mieszkaniowe. Jak wskazał Starosta [...] analiza wymienionego planu wskazuje, iż część parceli l. kat. [...] znalazła się w obszarze oznaczonym symbolem MW - tereny mieszkaniowe i tej części dotyczy niniejsze postępowanie, a jej południowo - zachodni narożnik wszedł w skład ulicy [...] (obecnie ul. [...]). Ze względu na fakt, iż cel nabycia nieruchomości w/w umowie został określony zbyt ogólnie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji podjął próbę doprecyzowania tego celu ustalając, iż w skład zespołu osiedli mieszkaniowych "[...]" wchodzić miały osiedla o następujących nazwach: [...], [...], [...] i [...]. Nabyta na rzecz Skarbu Państwa parcela l. kat. [...] znalazła się natomiast na terenie osiedla o nazwie "[...]", którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r. znak: [...], co potwierdza treść pisma Zarządu Rozbudowy K. z dnia 14 lutego 1976 r. znak: [...] dotyczącego przedłużenia terminu ważności powyższej decyzji. Zgodnie natomiast z planem zagospodarowania terenu inwestycyjnego os. [...] część wywłaszczonej nieruchomości l. kat. [...], odpowiadająca obecnie częściom działek nr [...] i nr [...] (objętych niniejszą decyzją) obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. - była przeznaczona pod parking i zieleń. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym Starosta [...] celem ustalenia w jakim terminie nastąpiło zagospodarowanie zawnioskowanych do zwrotu części działek: nr [...] i nr [...], w granicach wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [...] w latach 1972-1982, uwzględniając zalecenia Wojewody [...], podjął czynności mające na celu przesłuchanie świadków, mogących posiadać wiedzę na ten temat jak również pozyskano z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze obszaru objętego wnioskiem o zwrot wykonanych w dniu 22.08.1975 r. oraz 4.05.1982 r. Organ wskazał na zeznania świadków: J. M., K. G., M. L., Z. N., K. B. i J. W., dokonując ich szczegółowego przedstawienia oraz oceny. Organ wskazał przy tym, iż na podstawie natomiast pozyskanych do akt przedmiotowej sprawy z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęć lotniczych obszaru objętego wnioskiem o zwrot wykonanych w dniu 22.08.1975 r. oraz 4.05.1982r. wynika, że w 1975r. teren objęty wnioskiem o zwrot, stanowiący aktualnie parking osiedlowy i w niewielkim zakresie teren zielony przed blokiem, nie był jeszcze urządzony na potrzeby osiedla mieszkaniowego i stanowił obszar naturalnie zielony tj. prawdopodobnie o charakterze występującym na tym obszarze pól uprawnych oraz roślinności łąkowej. Z kolejnego zdjęcia lotniczego wykonanego co prawda w maju 1982r. (umowa nabycia przedmiotowej nieruchomości zawarta została w marcu 1972r.), jednakże w dziesiątym roku od daty przejęcia nieruchomości oznaczonej jako parcela gruntowa l. kat. [...] na rzecz Skarbu Państwa wynika, iż osiedle mieszkaniowe było już wybudowane, a w zakresie objętym wnioskiem o zwrot, już wówczas (a zatem musiał powstać wcześniej) istniał parking osiedlowy dla mieszkańców pobliskich bloków mieszkalnych oraz teren zielony pomiędzy chodnikami. Na osiedlowym parkingu widać bowiem stojące samochody, zarówno w obszarze objętym wnioskiem o zwrot, jak i na pozostałej części parkingu. Jak wskazał Starosta [...] na tym terenie widać również dwie charakterystyczne wysepki zielone, na których ulokowane zostały lampy oświetleniowe. Z porównania natomiast aktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej dla działki nr [...] i nr [...], ze zdjęciem lotniczym z 1982r. oraz z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w terenie wynika, iż obecny kształt parkingu osiedlowego jest bardzo zbliżony do tego z 1982r. Jedyną różnicę jak to wskazał organ I instancji stanowi teren sąsiadujący z istniejącym parkingiem, który w 1982r. stanowił plac, będący pozostałością po istniejącej betoniarni, o którym wspominali świadkowie i był połączony z parkingiem, a obecnie jest to teren porośnięty trawą. Odnosząc się do zarzutów w zakresie wykonanych zdjęć lotniczych organ odwoławczy podał, iż zdjęcia lotnicze pozyskane przez organ I instancji są znacznie dokładniejsze od tego przedłożonego przez pełnomocnika wnioskodawców, bowiem zostały maksymalnie powiększone w sposób profesjonalny przez pracowników Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., dzięki czemu na zdjęciu lotniczym z 1982r. widać wyraźnie infrastrukturę osiedla mieszkaniowego "[...]" wraz ze stojącymi na osiedlowym parkingu samochodami. Na uwagę zasługuje również pismo z dnia 19 sierpnia 2008r. nr [...], którym Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" poinformowała organ I instancji, iż inwestycja dotycząca wzniesienia bloków nr [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] otrzymała nazwę Osiedle [...]. W ramach tej inwestycji został wybudowany też parking samochodowy dla obsługi w/w budynków. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" poinformowała również, że w swoich zasobach archiwalnych nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę budynku, ciągów pieszo-jezdnych, infrastruktury technicznej itp., jednakże w załączeniu przesłała fragment projektu technicznego z marca 1975r. dotyczącego ulic, parkingu i chodników dla terenu objętego postępowaniem o zwrot. W załączonym do w/w pisma elaboracie dotyczącym sfinansowania budynków [...] Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. [...] nr [...], [...], [...], znajduje się natomiast informacja dotycząca czasu realizacji poszczególnych bloków, która wskazuje, że budowę bloku nr [...] rozpoczęto w dniu 20.05.1975r., a zakończono w dniu 26.01.1977r. W świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do kwestionowania faktu ustalenia przez Starostę [...] braku wystąpienia przesłanek zbędności części działek nr [...] i nr [...], w granicach wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [...] na określony w umowie sprzedaży cel jej wywłaszczenia. Powstanie parkingu dla samochodów oraz terenów zielonych na terenie zespołu osiedli mieszkaniowych "[...]" stanowi realizację celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży z dnia 7.03.1972 r. Z zeznań świadków wynika, iż co najmniej od roku 1977 r. tj. 5 lat od wywłaszczenia (nabycia) okoliczni mieszkańcy korzystali już z parkingu osiedlowego (zeznania wskazanych świadków), natomiast świadkowie K. B., Z. N. i J. W. (którego wiedza dotycząca sposobu zagospodarowania terenu pochodziła również sprzed roku 1977r. w stosunku do pozostałych świadków) wskazali również, iż przed 1982r. obszar wnioskowany do zwrotu stanowił także zaplecze betoniarni, czy też zaplecze budowy osiedla (czy jak wskazał świadek Z. N. na terenie tym znajdował się barak), przedstawiając powyższe na załączonych do zeznań załącznikach graficznych nie zmienia to jednak faktu, iż ta część wnioskowanej do zwrotu nieruchomości wykorzystywana była w tym okresie tj. 1977-1982 jako parking osiedlowy, co też sami zeznający wskazali. Zarówno w kwestii doprecyzowania celu wywłaszczenia jak i ustalenia przesłanek zbędności (odpowiadając również na formułowane przez odwołujących zarzuty odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i wątpliwości co do czasu zatwierdzenia planu realizacyjnego tj. pięć miesięcy po wywłaszczeniu nieruchomości) Wojewoda [...] uznał, że pomimo nieodnalezienia przez Starostę [...] dokumentów o charakterze pierwotnym tzn. takich, które mogłyby stanowić najbardziej wiarygodne i precyzyjne źródło informacji na temat realizacji celu wywłaszczenia jak i jego realizacji w terminach wskazanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji w tym zakresie należy ocenić pozytywnie. Organ I instancji podejmował próby pozyskania istotnych w sprawie dokumentów, których nie udało się jednak odnaleźć. Odnosząc się do wątpliwości odwołujących co do prawidłowości "planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]"- uchwały nr 282/XIV/66 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa, która została podjęta 6 lat przed wywłaszczeniem i ponad 10 lat przed rzekomą realizacją celu", będącego podstawą zawarcia umowy sprzedaży z dnia 7.03.1972r. wyjaśniono, iż w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przedmiotem ustaleń i oceny organu administracji publicznej nie jest ocena zgodności z prawem decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości czy prawidłowości jej nabycia (przejęcia) przez Skarb Państwa w przypadkach określonych w art. 216 u.g.n. Postępowanie o zwrot nieruchomości jest bowiem postępowaniem prowadzonym w trybie zwykłym, którego celem jest stwierdzenie lub nie istnienia podstaw do zwrotu nieruchomości. Natomiast w postępowaniu tym nie bada się prawidłowości postępowania wywłaszczeniowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli B. G. i S. G., zarzucając naruszenie: 1/ art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez: a/ nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym: - pominięcie załączników graficznych do przesłuchań świadków J. W. i K. B., oraz zeznań tych świadków oraz świadka K. B. o istnieniu na przedmiotowym terenie betoniarni /cementowni/ zaplecza budowlanego; - zaniechanie ustalenia okoliczności miejsca i czasu istnienia na przedmiotowej nieruchomości cementowni/betoniarni wykorzystywanej przy budowie osiedla poprzez zwrócenie się do Archiwum Urzędu Miasta oraz Archiwum Państwowego w K. o odnalezienie stosownych dokumentów mimo zeznań świadków o istnieniu takiego obiektu na terenie objętym wnioskiem o zwrot; - zaniechanie dokonania ustaleń co do obowiązywania uchwały nr 282/XIV/66 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.061966 r. - plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" oraz planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r., znak [...] w dacie rozpoczęcia prac oraz w okresie ich trwania; - zaniechanie ustalenia terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy istniejącego obecnie na nieruchomości parkingu; b/ błędną ocenę dowodów, w tym: - zeznań świadków, poprzez danie wiary zeznaniom świadków M. L. oraz K. G., oraz poprzez jednostronną i wybiórczą ocenę zeznań świadków Z. N., K. B. i J. W., a to nie uwzględnienie zeznań o istnieniu na przedmiotowej nieruchomości betoniarni /cementowni/ zaplecza budowlanego - ustalenie, że w związku z zakończeniem budowy bloku nr [...], należy uznać za udowodnione, że również parking osiedlowy został wykonany w tym terminie; - pominięcie okoliczności wybudowania infrastruktury podziemnej, a zwłaszcza sieci gazowej i sieci c.o. przebiegającej przez przedmiotowe działki w okresie, kiedy rzekomo istniał parking, a to w dniu 1.12.1977r. oraz w dniu 1.02.1982 r.; - niezwrócenie się ponownie do Archiwum Państwowego w K. i Archiwum Urzędu Miasta o dokumenty mogące mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a to o w/w decyzje administracyjne, pozwolenia na użytkowanie obiektów, dokumentację techniczną w celu ustalenia miejsca położenia i czasu istnienia zaplecza budowlanego dla osiedla [...] (wraz z betoniarnią/ cementownią); 2/ art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia, a to: - nie ustalenie podstaw i czasu obowiązywania uchwały nr 282/XIV/66 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.061966r. oraz planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r., znak [...], a także czy przedłużenie obowiązywania planu realizacyjnego wymagało decyzji administracyjnej, oraz czy została ona wydana, a także czy plan ten był przedłużany na dalszy czas realizacji inwestycji, oraz analogicznych okoliczności co do uchwały - planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", - brak ustalenia czy, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych cel wywłaszczenia może być ustalony na podstawie tego planu w związku z wydaniem i zatwierdzeniem planu realizacji pięć miesięcy po wywłaszczeniu nieruchomości nie ustosunkowanie się do zarzutu braku zwrócenia się przez organ I instancji do Archiwum Państwowego w K. i Archiwum Urzędu Miasta w celu odnalezienia dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; - nie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania dotyczących błędnej oceny dowodów, tj. dowolnej oceny zeznań świadków i pominięcia okoliczności istnienia na przedmiotowym terenie betoniarni /cementowni zaplecza budowlanego; 3/ art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię, a to: - poprzez przyjęcie, że dla ustalenia czy terminy określone w tym przepisie zostały zachowane, tj. czy nieruchomość stała się w rozumieniu tego przepisu zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, możliwe jest przyjęcie dwóch różnie zdefiniowanych celów publicznych, tj. w niniejszej sprawie na potrzeby art. 137 ust. 1 pkt 1 przyjęcie celu publicznego rozumianego jako "wysokie budownictwo mieszkaniowe osiedla [...]", zaś na potrzeby art. 137 ust. 1 pkt 2 przyjęcie celu publicznego rozumianego jako "wybudowanie parkingu z zielenią towarzyszącą", co jest sprzeczne z zakazem wykładni homonimicznej, tj. że tym samym zwrotom nie należy przypisywać odmiennych znaczeń; - przyjęcie, że ustanie podstawy prawnej do dokonania inwestycji nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu, a w konsekwencji nie ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w pkt 2 powyżej, tj. dotyczących obowiązywania uchwały nr 282/XIV/66 oraz planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r., znak [...], a także czy przedłużenie obowiązywania planu realizacyjnego wymagało decyzji administracyjnej, oraz czy została ona wydana, a także czy plan ten był przedłużany na dalszy czas realizacji inwestycji, oraz analogicznych okoliczności co do uchwały - planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", jak również oparcie się w tym zakresie wyłącznie na dokumencie prywatnym - piśmie Zarządu Rozbudowy K. z dnia 14.02.1976 r., [...]; - uznanie, że faktyczne wykorzystywanie nieruchomości na cele przewidzianego celu publicznego w terminach określonych w tym artykule, mimo braku zrealizowania tego celu przez inwestora, jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanki wykorzystania nieruchomości na cel publiczny określony w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu, tj. w niniejszej sprawie faktyczne korzystanie przez mieszkańców osiedla z terenu w charakterze miejsc do parkowania samochodów, mimo braku ukończenia prac adaptacyjnych terenu na parking oraz wykorzystywania terenu, lub znacznej jego części na betoniarnię/cementownię i zaplecze budowlane; 4/ art. 136 ust. 3 u.g.n. i art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez jego nie zastosowanie i niezwrócenie części nieruchomości wykorzystywanej na betoniarnię /cementownię/ zaplecze budowlane w przypadku uznania, że na części terenu wnioskowanego do zwrotu funkcjonowała cementownia/zaplecze betoniarni czy też zaplecze budowy osiedla. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Sąd uwzględniając zatem skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie, mimo że doszło do naruszenia części wskazanych w skardze przepisów postępowania, w zakresie nie ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów odwołania, w tym pominięcie przy dokonywaniu oceny zgromadzonego materiału załączników graficznych do przesłuchań świadków J. W. i K. B., to jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W pozostałym zakresie zarzuty są niezasadne. Powyższe skutkuje oddaleniem skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo 2) pomimo upływu 10 lat, od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły realizację inwestycji w zakresie terminów, wynikających z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co było istotą kontrolowanej sprawy. Natomiast podnoszone w skardze kwestie oceny stanu prawnego, czy też prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w okresie do wydania decyzji o wywłaszczeniu, dotyczące zgodności z prawem decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, czy prawidłowości nabycia (przejęcia) przez Skarb Państwa, w tym obowiązywania planu realizacyjnego i jego przedłużania na dalszy czas realizacji inwestycji, nie są przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Celem postępowanie w zakresie podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest stwierdzenie lub nie istnienia podstaw do zwrotu nieruchomości, a nie aktów prawnych, w związku z którymi doszło do wywłaszczenia. W zakresie meritum sprawy o zwrot podstawowe ustalenia wskazują na to, że nieruchomość oznaczona jako parcela l. kat. [...], wywłaszczona (nabyta) została na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 7.03.1972 r. Rep. [...]. W treści tej umowy wskazano, że zgodnie z uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27.06.1966r. nr 282/XIV/66 - planem szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", w/w nieruchomość przeznaczona była pod wysokie budownictwo mieszkaniowe. W skład zespołu osiedli mieszkaniowych "[...]" wchodzić miały osiedla o następujących nazwach: [...], [...], [...] i [...]. Nabyta na rzecz Skarbu Państwa parcela l. kat. [...] znalazła się natomiast na terenie osiedla o nazwie "[...]", którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją z dnia 5 sierpnia 1972 r. znak: [...], co potwierdza treść pisma Zarządu Rozbudowy K. z dnia 14 lutego 1976 r. znak: [...] dotyczącego przedłużenia terminu ważności powyższej decyzji. Zgodnie z planem zagospodarowania terenu inwestycyjnego os. [...] część wywłaszczonej nieruchomości odpowiadająca obecnie częściom działek nr [...] i nr [...] - była przeznaczona pod parking i zieleń i w tym zakresie powstał w niniejszej sprawie spór, sprowadzający się do kwestionowania przez skarżących czy realizacja parkingu została ukończona w okresie 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a to wobec zarzutu, iż teren ten stanowił zaplecze betoniarni/cementowni jako zaplecze budowy osiedla. W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy odnoszące się do pozyskania zdjęć lotniczych przedmiotowego obszaru wykonanych w dniu 22.08.1975r. oraz 4.05.1982r. wraz z analizą i oceną zeznań świadków, wobec braku możliwości uzyskania innych dowodów, wskazują, że organy prawidłowo uznały, iż brak wystąpienia przesłanek zbędności z art. 137 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten traktuje bowiem o dwóch terminach – rozpoczęcia i ukończenia realizacji. Z przeprowadzonych dowodów wynika, iż w 1975r. sporny teren nie był jeszcze urządzony na potrzeby osiedla mieszkaniowego i stanowił obszar naturalnie zielony, jednakże zdjęcie lotnicze wykonane w maju 1982r., tj. około 2 miesiące po upływie terminu z art. 137 pkt 2 (umowa nabycia przedmiotowej nieruchomości zawarta została w marcu 1972r.), wskazuje, iż osiedle mieszkaniowe było już wybudowane, a w zakresie objętym wnioskiem o zwrot, już wówczas istniał parking osiedlowy dla mieszkańców pobliskich bloków mieszkalnych oraz teren zielony pomiędzy chodnikami. Z zeznań świadków wynika, iż już od roku 1977r. okoliczni mieszkańcy korzystali z parkingu osiedlowego (zeznania K. G., M. L.). Pozostałe zeznania świadków K. B., Z. N. i J. W. wskazujące, iż przed 1982r. obszar wnioskowany do zwrotu stanowił zaplecze betoniarni, czy też zaplecze budowy osiedla, nie dyskwalifikują ustaleń, iż część wnioskowanej do zwrotu nieruchomości wykorzystywana była w tym okresie tj. 1977-1982 jako parking osiedlowy, ponieważ wskazali oni także na istnienie wówczas parkingu osiedlowego. W tym kontekście zatem pominięcie przy dokonywaniu oceny zgromadzonego materiału załączników graficznych do przesłuchań świadków J. W. i K. B. i ich oceny stanowi uchybienie, które jednak wobec całokształtu przeprowadzonego postępowania dowodowego, było naruszeniem nieistotnym, nie mogącym mieć wpływu na wynik sprawy. Dowody z zeznań świadków zostały przez skarżony organ wnikliwie i dokładnie ocenione. Wskazano m.in. iż od 1977r. istniała zagospodarowana infrastruktura osiedlowa w postaci parkingu osiedlowego, chodników oraz urządzonych terenów zielonych, a parking istniał w takim samym stanie jak w momencie wprowadzenia się do bloku w 1982r. i był użytkowany. Szczegóły zeznań dotyczyły przy tym również zainstalowania lamp oświetleniowych, czy wyłożenia płyt betonowych. Z kwestionowanych w skardze zeznań K. B. i Z. N. wynika oprócz powyższych okoliczności, że parkowali oni swoje samochody na tym terenie. Co do zeznań J. W. wskazywał on, iż teren do 1976r. stanowił bazę betonową z pobliskiej betoniarni, a po tym okresie jednak świadek wyprowadził się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, ponieważ zmieniono dla niego przydział mieszkania. Świadek ten zeznał przy tym, iż na koniec okresu (1972-1982) usunięto ogrodzenie z tego terenu, sukcesywnie zaczęto likwidować zaplecze betoniarni po wybudowaniu bloków i mieszkańcy zaczęli parkować samochodami na tym terenie wyłożonym płytami. Zatem organ prawidłowo ocenił, iż zeznania wskazanego świadka nie były w pełni precyzyjne co do ustalenia momentu, kiedy teren objęty wnioskiem o zwrot został urządzony na parking osiedlowy. Zdaniem Sądu ocena zeznań świadków przede wszystkim opiera się na zestawieniu treści poszczególnych zeznań z pozostałymi dowodami naświetlającymi okoliczności sprawy, w tym zeznaniami innych świadków, i na dokonaniu prawidłowego wyboru ich przydatności i wiarygodności, po rozważeniu wynikłych sprzeczności w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego. Dokonana przez skarżony organ ocena nie narusza powyższych zasad. Wobec powyższych ustaleń niezasadny jest zarzut o konieczności ponownego zwrócenie się do Archiwum Urzędu Miasta oraz Archiwum Państwowego w K. o odnalezienie dokumentów dotyczących betoniarni czy cementowni. W niniejszym postępowaniu administracyjnym nie jest bowiem istotne kiedy i gdzie oraz do kiedy istniała betoniarnia, gdyż nie na ten cel dokonano wywłaszczenia. Istotne w sprawie jest to, czy i kiedy rozpoczęto i zakończono prace mające doprowadzić do realizacji celu wywłaszczenia, a to organ uczynił. Niezasadny jest przy tym zarzut, że w świetle powyżej przedstawionych ustaleń skarżony organ nie ustalił terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy parkingu. Organy ustaliły bowiem precyzyjnie te okoliczności. Wobec tego, w ocenie Sądu, uznać trzeba, iż w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że przesłanki zwrotu z art. 137 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostały spełnione. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczące "braku wykładni homonicznej" w zakresie celu publicznego, ponieważ budowa osiedla mieszkaniowego nie wyklucza parkingu z zielenią towarzyszącą. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło