I SA/Wa 1940/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-04

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Przemysław Żmich, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może kwestionować merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zasadności opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ powinien jedynie ocenić operat szacunkowy pod względem formalnym, tj. czy został sporządzony przez uprawnioną osobę, zawiera wymagane elementy i nie zawiera niejasności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi ekspresowej. Skarżący zarzucił, że rzeczoznawca majątkowy przyjął do porównań nieruchomości niepodobne, a także naruszono jego prawa procesowe poprzez wydanie decyzji przed upływem terminu do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Kwestionowano również sposób wyceny nieruchomości oraz odmowę przyznania dodatkowego odszkodowania w wysokości 5% za niezwłoczne wydanie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2013 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł na rzecz J. B. i E. B. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], położonej w gminie M. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] położona w gminie M., decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], została przeznaczona pod budowę drogi ekspresowej S-1 (etap III) - odcinek II węzeł [...] - dobudowa drugiej jezdni km 2+158 – 11+760. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł na rzecz J. B. i E. B. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. B. wskazując, że rzeczoznawca majątkowy przyjęła do porównań nieruchomości niepodobne do nieruchomości wycenianej m.in. pod względem wielkości gruntu, ale też przeznaczenia. Zdaniem skarżącego biegła błędnie przyjęła do porównań transakcje nieruchomościami, które w dokumentach planistycznych posiadały przeznaczenie mieszkaniowe, kiedy to nieruchomość wyceniana powinna być traktowana jako działka o przeznaczeniu komercyjnym. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] lipca 2011 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. O. Następnie organ wyjaśnił, że wyceniana nieruchomość położona jest w północnej części miejscowości M. na terenach średnio zurbanizowanych w sąsiedztwie budynków zakładu przetwórstwa mięsnego oraz gruntów użytkowanych rolniczo. Nieruchomość posiada podstawowe uzbrojenie, tj. sieć wodną, kanalizacyjną i elektryczną. Wchodząca w skład nieruchomości działka nr [...] stanowi drogę ekspresową utwardzoną asfaltem o dł. 23 m i szer. 9 m. Na nieruchomości znajdują się również nasadzenia roślinne w postaci 4 klonów i 7 świerków. Natomiast działka nr [...] użytkowana była częściowo jako pobocze drogi oraz droga wewnętrzna. Za autorką operatu szacunkowego organ stwierdził, iż dla przedmiotowej nieruchomości nie został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przedmiotowa nieruchomość oznaczona została symbolem PP - tereny działalności produkcyjnej, składowania i usług. Minister dodał, że rzeczoznawca majątkowy, w analizowanym operacie szacunkowym, zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Wyjaśnił, że biegła przeprowadziła analizę rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi na terenie gminy M. oraz powiatu [...] i stwierdziła, że w okresie dwóch ostatnich lat brak jest transakcji sprzedaży nieruchomości gruntowych pod drogi. Ponadto Minister uznał, że wykonano analizę rynku nieruchomości gruntowych budowlanych i odnotowano 31 takich transakcji. Pozostałe dotyczyły gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe niskiej intensywności. Organ stwierdził również (w oparciu o sporządzony operat szacunkowy) brak transakcji sprzedaży gruntów o przeznaczeniu handlowo usługowym i pod działalność produkcyjno - usługową na rynku lokalnym, obejmującym teren powiatu [...], które spełniałyby kryterium podobieństwa. W związku z powyższym do dalszej analizy wybrano grunty najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej pod względem położenia z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe oraz usługowo - handlowe i przemysłowe z terenu miasta B. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na brak transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej głównie w zakresie ilości i rodzaju części składowych gruntu, brak było podstaw do zastosowania podejścia porównawczego do wyceny nieruchomości wraz z częściami składowymi. Brak było także podstaw do zastosowania podejścia dochodowego ze względu na brak danych o czynszach dzierżawnych na nieruchomościach podobnych. Ostatecznie wartość przedmiotowego gruntu biegła ustaliła na kwotę [...] zł, prawo własności budowli (nawierzchnia drogowa) – [...] zł, a wartość nasadzeń – [...] zł. Dokonując analizy poprawności ww. operatu szacunkowego pod kątem § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.) Minister wyjaśnił, że biegła przeanalizowała jedynie rynek lokalny określony jako obszar powiatu [...]. Stwierdziwszy następnie, że na analizowanym obszarze brak jest transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu tożsamym jak nieruchomość szacowana, do porównania biegła przyjęła transakcje o przeznaczeniu mieszkaniowym i usługowym (do analizy porównawczej rzeczoznawca majątkowy przyjęła 11 transakcji z obszaru właściwego dla M.; natomiast do ostatecznej analizy – 3 nieruchomości). Biegła stwierdziła jednoznacznie, iż rynek transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu usługowym jest analogiczny do rynku, na którym odbywa się obrót nieruchomościami mieszkaniowymi. Innymi słowy rynek nieruchomości usługowych oraz mieszkaniowych są rynkami równoległymi wobec siebie, a zatem porównanie nieruchomości wycenianej przeznaczonej pod tereny działalności produkcyjnej oraz świadczenia usług do nieruchomości mieszkaniowych nie stanowi w niniejszej sytuacji naruszenia art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania jakoby bazę porównawczą stanowiły nieruchomości niepodobne pod względem powierzchni gruntu organ zauważył, że w niniejszej sprawie rzeczoznawca majątkowy zastosowała podejście porównawcze, które zgodnie z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Powyższe podejście polega na porównaniu wycenianej nieruchomości, posiadającej określone cechy rynkowe, od których zależy jej cena, z nieruchomościami o podobnych cechach rynkowych. Przy czym ceny, jakie za nie uzyskano w obrocie, są znane. Podobnie też znane powinny być cechy, które wpływają na cenność gruntów położonych na analizowanym rynku transakcyjnym. Dobór cech pozostawiony został rzeczoznawcy majątkowemu, którego pozycja prawna zbliżona jest do statusu osoby zaufania publicznego. Tym samym czynności, których dokonuje rzeczoznawca majątkowy, a już zwłaszcza dotyczące doboru cech rynkowych wpływających na wartość nieruchomości, wymagają wiedzy specjalistycznej, której organ administracji publicznej nie ma podstaw do podważenia. Dopiero po ustaleniu katalogu cech różnicujących nieruchomości możliwe jest dobranie do porównań nieruchomości podobnych. W art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca wyraźnie wskazał, iż pod pojęciem "nieruchomości podobnej" należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. O podobieństwie nieruchomości decydować będą zatem takie cechy jak położenie, stan prawny, przeznaczenie i sposób korzystania. Natomiast inne cechy nieruchomości, w tym powierzchnia, mogą determinować ich podobieństwo, o ile rzeczoznawca majątkowy uzna, że cecha taka wpływa na wartość nieruchomości na badanym rynku transakcyjnym. Tym samym Minister uznał, iż brak było podstaw do uznania jakoby w procesie wyceny w podejściu porównawczym przepisy art. 153 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. 4 pkt 16 tej ustawy nakazywały przyjmować do porównań transakcje nieruchomościami, których powierzchnia jest do siebie zbliżona. Nie oznacza to jednak, że do porównania należy przyjmować nieruchomości wyłącznie identyczne z przedmiotem wyceny. Nie wszystkie bowiem kryteria będą miały przełożenie na jej wartość. Wpływ na to może mieć wiele czynników. Ważne, żeby wszystkie te aspekty znalazły swoje odzwierciedlenie w operacie szacunkowym. Minister podniósł, że rzeczoznawca majątkowy wskazała, iż na podstawie analizy zachowań potencjalnych określone zostały cechy rynkowe mające wpływ na wartość nieruchomości. Cechom tym przypisano wagi adekwatne do wpływu wnoszonego na cechy w obrocie rynkowym. Do cech rynkowych wpływających na wartość nieruchomości w analizowanym zbiorze biegła zaliczyła: położenie (waga 30%), uzbrojenie (waga 20%), stan i sposób zagospodarowania (waga 12%), dostępność komunikacyjna (waga 20%) oraz przeznaczenie gruntu (waga 18%). Rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła przy tym, iż przyjęte cechy rynkowe są cechami różnicującymi w zbiorze transakcji porównawczych. Dlatego nie występują w tym porównaniu niektóre inne cechy mające niewątpliwy wpływ na wartość nieruchomości, które jednak nie różnicowały nieruchomości należących do porównywanego zbioru. Nieruchomości uwzględnione w analizie cenowej były dobierane pod względem maksymalnego podobieństwa do przedmiotu wyceny. Tym samym za nieuzasadnione Minister uznał zarzuty przedstawione w odwołaniu dotyczące przyjęcia do porównania z nieruchomością szacowaną nieruchomości niepodobnych. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. B., reprezentowany przez K. J.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 10 § 1 Kpa poprzez wydanie decyzji przed upływem terminu do wypowiedzenia się strony co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podst. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a w rezultacie podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2) art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez niezbadanie i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie prowadzące do nieustalenia, czy wartość nieruchomości nie będzie wyższa w razie gdy wyceni się ją łącznie z przylegającymi do niej nieruchomościami (również należącymi uprzednio do skarżącego); 3) naruszenie art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, skutkujące nieprzyznaniem skarżącemu dodatkowego odszkodowania w wys. 5%. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że przed wydaniem decyzji organ I instancji wyznaczył skarżącemu 7 dniowy termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wniesienie ewentualnych zastrzeżeń w sprawie. Termin ten mijał 25 sierpnia 2011 r. Skarżący nie uchybił terminowi, gdyż w dniu 25 sierpnia 2011 r. wysłał pismo wraz z uwagami do operatu. Tymczasem, przed upływem ww. terminu, Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie ustosunkował się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, które odnosiły się nie tyle do wad operatu, co do wadliwego zlecenia takiej wyceny (w rozbiciu na poszczególne działki zamiast łącznie). Uzasadniając zaś zarzut 3 skargi, strona skarżąca podniosła, że oświadczenie GDDKiA z dnia 22 sierpnia 2011 r. nie może być przyczyną odmowy podwyższenia wartości odszkodowania, gdyż oświadczenie takie mogłoby powodować takie skutki jedynie w przypadku, gdyby nieruchomość nie była już w posiadaniu GDDKiA. W skardze podkreślono także, że skarżący nie może skorzystać z przepisu przejściowego art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – gdyż w chwili wejścia w życie tych przepisów nieruchomością już nie władał wskutek wcześniejszych decyzji administracyjnych. Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. 270 z późn. zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta, jak również ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Za chybiony, w ocenie Sądu, należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przez organ administracji art. 10 § 1 Kpa. Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego sprawy w dniu 23 sierpnia 2011 r. J. B. złożył oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy oraz o wykonaniu kserokopii operatu szacunkowego, czyli skorzystał z uprawnienia o jakim poinformował go organ w piśmie z pisma z dnia 12 sierpnia 2011 r. Z uwagi na fakt, iż z ww. oświadczenia o zapoznaniu się z materiałem dowodowym nie wynikało aby strona miała zamiar składać jakiekolwiek zastrzeżenia, organ administracji uprawniony był do podjęcia działań w postaci wydania decyzji administracyjnej. Ponadto podkreślić należy, że w sytuacji postawienia organowi administracji publicznej zarzutu naruszenia art. 10 Kpa koniecznym jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca) poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 Kpa. Ponadto, zdaniem Sądu, analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do słuszności uznania przez organy obu instancji, że przedstawiony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z dnia [...] lipca 2011 r., stanowiący podstawę do określenia kwoty odszkodowania w zaskarżonej decyzji, odpowiada cechom operatu prawidłowego, zupełnego, logicznego i wiarygodnego. Zgodnie bowiem z § 55 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) operat szacunkowy przede wszystkim przedstawia postępowanie, w którego wyniku dokonuje się określenia wartości nieruchomości, a także zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego (§ 55 ust. 2 rozporządzenia). Poza tym – zgodnie z § 56 ust. 1 rozporządzenia – w operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym: określenie przedmiotu i zakresu wyceny, określenie celu wyceny, podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości, ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości, opis stanu nieruchomości, wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości, analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny, wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania, przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem. Przedmiotowy operat szacunkowy zawiera wszelkie niezbędne ww. informacje przy dokonywaniu wyceny nieruchomości. W tym miejscu Sąd zauważa, że operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 Kpa, jednakże organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ nie jest więc uprawniony, czego domaga się strona skarżąca, do prowadzenia postępowania dowodowego czy wartość nieruchomości będzie wyższa jeżeli wyceni się ją łącznie z przylegającymi do niej nieruchomościami (również należącymi uprzednio do skarżącego). Organ administracji publicznej zleca rzeczoznawcy majątkowemu ustalenie wartości przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, a nie nakazuje biegłemu w jaki sposób ma to uczynić, gdyż nie może wkraczać w warsztat pracy biegłego. Organ administracji powinien dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową – co też uczyniono w niniejszej sprawie. Wskazać także należy, że pozycja rzeczoznawcy majątkowego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego. Kwestią sporną jest natomiast uznanie przez organ administracji, że w sprawie nie ma zastosowania art.18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (j.t. Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) - dalej "specustawa drogowa" i brak jest podstaw do podwyższenia odszkodowania o 5 %. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 ustawy (tj. decyzji zrid - zezwalającej na realizację inwestycji drogowej - z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności); 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności; albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Powyższy art. 18 ust. 1e został dodany do specustawy drogowej przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. (Dz.U. Nr 154, poz. 958) zmieniającej specustawę drogową z dniem 10 września 2008 r. Z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej specustawę drogową wynika, że regulację tą wprowadzono w celu znacznego przyspieszenia realizacji inwestycji drogowych. Zaproponowano więc połączenie wypełnienia przesłanki "słusznego odszkodowania" ze stworzeniem "zachęty" dla dotychczasowego właściciela bądź użytkownika wieczystego do wcześniejszego, niż termin określony w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. W związku z tym w zmienianym art. 18 zaproponowano, aby wysokość odszkodowania za przejęte nieruchomości była powiększana każdorazowo o kwotę równą 5 % ustalonego odszkodowania, w przypadku gdy dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości wyda tę nieruchomość lub opróżni lokal i inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, albo od dnia doręczenia zawiadomienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albo od dnia doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Z powyższej "zachęty" mogły skorzystać także osoby, o których mowa w art. 7 przepisów przejściowych ustawy z dnia 25 lipca 2008 r., tj. właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi, decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – jeżeli w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (od dnia 10 września 2008 r.) odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia. Przenosząc powyższe unormowania prawne na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. (zrid) z rygorem natychmiastowej wykonalności, wydana na wniosek Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. z dnia [...] września 2009 r., sprostowany wnioskiem z dni [...] maja 2010 r. - dotycząca m.in. działek nr [...], położonych w gminie M. Zdaniem Sądu, w celu potwierdzenia wydania nieruchomości w terminie ww. 30 dni niezbędne było zawarcie protokołu zdawczo-odbiorczego, złożenie jednostronnego oświadczenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego lub faktyczne zajęcie nieruchomości przez zarządcę drogi. Innym słowy musi istnieć w aktach sprawy dowód wskazujący na dokonanie przeniesienia posiadania w tym okresie. Tymczasem, w aktach sprawy administracyjnych znajduje się pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2011 r., z którego wynika, że nieruchomości objęte decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nie zostały wydane Dyrekcji w formie protokołów zdawczo-odbiorczych, jednostronnych oświadczeń właścicieli i użytkowników wieczystych i innych dokumentów. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że organy administracji słusznie uznały, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Reasumując, Sąd uznał, iż organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem, nie naruszając reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło