II SAB/Rz 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. i J. P. na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącym Z. P. i J. P. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. Z. P. i J. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. Z. P. i J. P. (działający przez pełnomocnika – radcę prawnego) wezwali A. S.A. (na adres: [...]) do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę ze stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej numerem 47/1 położonej w miejscowości G. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem w związku z przebiegiem przez tę działkę linii elektroenergetycznych. Wnioskodawcy zwrócili się także o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), dalej zwanej "u.d.i.p." kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy przedmiotowych linii elektroenergetycznych. W odpowiedzi – pismo z dnia 20 lipca 2012 r. (znak: [...]) - Spółka odmówiła spełnienia żądań w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia oraz ustanowienia służebności przesyłu, podnosząc, że infrastruktura energetyczna na wymienionej działce wybudowana została zgodnie z prawem. W piśmie tym brak odniesienia się do żądania udostępnienia informacji publicznej. W wymienionej na wstępie skardze Z. P. oraz J. P. (reprezentowani przez radcę prawnego) zarzucili A. S.A. Oddział [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na ich wniosek z dnia 14 czerwca 2012 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Wnieśli o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Motywując stanowisko podnieśli, że A. S.A. Oddział [...] zobowiązana jest do udzielenia wnioskowanej informacji w związku z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, bowiem zajmując się dystrybucją energii elektrycznej jest niewątpliwie podmiotem wykonującym zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, zwracając uwagę, iż skarżący dochodzą w istocie roszczeń cywilnoprawnych, których realizacja nastąpić może jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stanowią zaś samodzielną i wyłączną regulację dotyczącą udostępnienia dokumentów. Podniósł, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a ponadto nie mieści się ona w zakresie realizacji przez Spółkę zadań publicznych jako operatora systemu dystrybucyjnego. Zarzut bezczynności uznano za bezzasadny wobec udzielenia odpowiedzi na wystosowane przez skarżących pismo. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że skarżący nie wzywali Spółki do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje niedopuszczalnością ich skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczna ocena złożonej do sądu administracyjnego skargi uzależniona jest od dopuszczalności tej skargi, przesłanką której jest m. in. posiadanie przez strony postępowania zdolności sądowej. Powyższe wynika z brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wedle którego brak zdolności sądowej jednej ze stron skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 25. § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności związanej z brakiem udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wedle ust. 2 powołanego artykułu, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. Skarżący Z. P. i J. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, w złożonej skardze jako swego przeciwnika procesowego wskazali "A. S.A. Oddział [...]". W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru (tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział spółki akcyjnej nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych z mocy cytowanego wyżej art. 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej. W szczególności nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Oddział jest więc tylko jednostką organizacyjną osoby prawnej jaką jest spółka akcyjna, nie posiadającym jednakże samodzielności w rozumieniu podmiotowości na gruncie prawa cywilnego czy administracyjnego. To zaś spółka akcyjna wykonująca zadania publiczne mogłaby być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie o udzielenie informacji publicznej. Niewłaściwe wskazanie przez skarżącego podmiotu, którego bezczynność kwestionuje w skardze, który to podmiot nie ma zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona prowadzonego postępowania skutkować musi - wobec jednoznacznego brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. - odrzuceniem skargi. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak ten nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 P.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak wpis do rejestru, zaś jej dokonanie uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak: M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B.Gruszczyński. M. Niezgódka-Medek, System Informacji Prawnej Lex 2011). Ponadto należy mieć na uwadze, że korespondencja skarżących w niniejszej sprawie od początku kierowana była do A. S.A. Oddział [...]. To zaś strona skarżąca zawsze decyduje, kto jest jej przeciwnikiem procesowym. Uznając zatem, że skarga niniejsza skierowana została przeciwko podmiotowi, który w świetle tego, co wyżej przedstawiono, nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jako, że nie mieści się w zakresie podmiotowym art. 4 u.d.i.p. skargę tę należało odrzucić, co Sąd uczynił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.