VII SA/Wa 2748/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-05

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Daria Gawlak - Nowakowska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie procedury Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS) statku, polegające na braku obsadzenia stanowiska sternika na mostku podczas manewrów, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na kapitana statku na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim?
Ratio decidendi
Naruszenie procedury Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS) statku, polegające na braku obsadzenia stanowiska sternika na mostku podczas manewrów, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na kapitana statku. Kapitan statku jest odpowiedzialny za przestrzeganie procedur SMS, a zapisy tych procedur nie dają mu uprawnień do ich dowolnej interpretacji.
Stan faktyczny
Kapitan K. R. został ukarany karą pieniężną za brak obsadzenia stanowiska sternika na mostku podczas manewrów statku w porcie G. W trakcie postępowania ustalono, że w początkowej fazie manewrów wyjściowych jednostki na mostku nie było sternika, co stanowiło naruszenie procedury SMS statku. Skarżący kwestionował interpretację słowa "powinien" w procedurze, sugerując możliwość zastąpienia sternika innym członkiem załogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją znak [....] wydaną dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w G. z [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu organ podał, że kontrolowaną decyzją organu I instancji nałożył na kapitana statku m/f "[...]" K. R. karę pieniężną w kwocie dwóch tysięcy złotych, za brak obsadzenia stanowiska sterowego w/w statku przez sternika podczas manewrów w porcie G. W trakcie postępowania wszczętego na podstawie art. 61 § 4 kpa ustalono, że w dniu 17 maja 2012 r. ok. godziny 8:45, w porcie w G. m/f "[...]" odcumowała od nabrzeża H. II. Kapitanem jednostki był K. R. Na mostku jednostki podczas manewrów m/f "[...]" oprócz kapitana jednostki znajdował się oficer bezpieczeństwa. W początkowej fazie manewrów wyjściowych jednostki na mostku nie było sternika, który wykonywał czynności w porcie pasażerskiej. Około godziny 8:50, jednostka m/f "[...]" uderzyła dziobem w nadbrzeże i suwnicę kontenerową. Organ podniósł, że obowiązek obsadzenia mostku jednostki "[...]" przed wyjściem statku w morze w składzie kapitan statku, oficer bezpieczeństwa i sternik manewrowy, wynika z jednej z procedur (0.7.3 Edycja 1.0) systemu zarządzania bezpieczeństwem (SMS) przedmiotowej jednostki. SMS jest wydawany na podstawie wymagań ustanowionych przez Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu (ISM CODE), którego postanowienia na mocy prawidła 3 ust. 1 rozdziału IX Konwencji SOLAS należy traktować jako obowiązkowe. Zgodnie z postanowieniami ISM CODE (m.in. ust. 5.1 części A) to kapitan statku jest podmiotem odpowiedzialnym za przestrzeganie procedur zawartych w SMS jednostki oraz jest przedstawicielem armatora odpowiedzialnym za bezpieczną eksploatację statku. Jedną z procedur obowiązujących na promie "[...]" jest zapewnienie właściwej obsady mostku przez wyjściem statku w morze. Mając na uwadze powyższe oraz obowiązek prawny przestrzegania procedur zawartych w SMS należy uznać, że kapitan jednostki "[...]", K. R., nie dopełnił przedmiotowego obowiązku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. R. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi: a) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i zastosowanie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim w powiązaniu z wymaganiami określonymi w Międzynarodowej Konwencji o bezpieczeństwie na morzu, 1974 SOLAS, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. ( Dz. U. z 1984 r. Nr. 61, poz. 318 i 319, z 1986 r. Nr 35, poz. 177, z 2005 r. Nr 120, poz. 1016 i z 2008 r. Nr 191, poz. 1173 ) rozdział IX, prawidło 3 ust. 1 poprzez przyjęcie, że skarżący naruszył wymagania tego prawidła, b) art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego co skutkowało błędnym uznaniem, iż skarżący naruszył przepis art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3. p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 i i p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134.§ 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść powołanych przepisów, a także okoliczności wynikające z materiału dowodowego sprawy, skargę należy uznać za niezasadną. Podstawą materialno-prawną kontrolowanych decyzji jest art. 128 ust. 1 pkt. 1 ustawy a dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim. (Dz. U. 2011 nr 228 poz. 1368) zgodnie z którymi kapitan który narusza wymagania dotyczące bezpieczeństwa statku określone w ustawie oraz umowach międzynarodowych podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski" dla celów emerytalnych i rentowych. Przyczyną wymierzenia kary było niezapewnienie przez skarżącego – kapitana statku "[...]" w początkowej fazie manewrów wyjściowych statku w dniu 17 maja 2012 r. z portu w G. właściwej obsady mostka – wymaganej przepisem Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS). Procedura obowiązująca na tym statku (w rozdziale "Obsługi i procedury standardowe – mostek) przewiduje że przed wyjściem w morze, na mostku powinni znajdować się kapitan, oficer bezpieczeństwa i marynarz wachtowy-sternik. Skarżący, nie kwestionował nieobecności sternika w momencie odcumowywania statku, wskazywał jedynie, że termin użyty w tej procedurze tj. słowo "powinien" nie oznacza bezwzględnej obecności wszystkich wymienionych członków załogi, a co za tym idzie istnieje pewien luz interpretacyjny pozwalający na zastępowanie sternika innym członkiem załogi – jak podkreślał pełnomocnik skarżącego w niniejszym przypadku była to osoba z wyższymi kwalifikacjami. Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić – bezspornym jest bowiem, że to kapitan statku odpowiada za bezwzględne (biorąc pod uwagę szczególny ich charakter) postrzegania procedur SMS ustalonych dla danej jednostki. To kapitan statku jest gwarantem przestrzegania obowiązujących procedur koniecznych dla bezpiecznej eksploatacji statku. Przy czym należy podkreśli, że żaden z zapisów procedury SMS nie daje kapitanowi uprawnień do ich zmiany czy też dowolnej interpretacji. Wobec powyższych ustaleń, Sąd podziela stanowisko organu, iż nie dopełnienie przez skarżącego obowiązku zapewnienia właściwej obsady mostka promu "[...]" przed wyjściem w morze dawało podstawę do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 128 ust. 1 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło