I OSK 1428/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-20

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Wojciech Mazur, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie organu administracji publicznej dotyczące terminu wydania nieruchomości może rodzić negatywne skutki dla strony, wpływając na prawo do powiększenia odszkodowania o 5%?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że chociaż organ nie miał obowiązku pouczania strony o możliwości powiększenia odszkodowania, to błędne pouczenie dotyczące terminu wydania nieruchomości nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla strony. Sprawa wymagała ponownego wyjaśnienia przez organ odwoławczy, w szczególności ustalenia daty wejścia inwestora na nieruchomość, daty wydania nieruchomości, daty ostateczności decyzji ZRID oraz daty doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, uwzględniając wadliwe pouczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową. Organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję z powodu nieprawidłowości związanych z opinią rzeczoznawcy majątkowego i sposobem ustalenia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, uznając, że nie przysługuje mu prawo do powiększenia odszkodowania o 5% z uwagi na przekroczenie terminu wydania nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię przepisów materialnych i procesowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia WSA del. Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 31/13 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., nr BOI-9i-781-O-391/12 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz P. K. w wysokości 149 341 złotych z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. G., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,0180 ha i nr [...] o pow. 0,0428 ha. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. K. . Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Minister wskazał na nieprawidłowości związane z opinią rzeczoznawcy majątkowego Ł. K.. Rzeczoznawca sporządził operat w dniu 12 lipca 2011 r. Następnie opracowaniem z dnia 2 grudnia 2011 r. dokonał sprostowania operatu, a opracowaniem z dnia 16 grudnia 2011 r. ponownie dokonał sprostowania tego operatu i jednocześnie wycofał sprostowanie z dnia 2 grudnia 2011 r. Organ odwoławczy uznał, że sporządzone w niniejszej sprawie sprostowanie do operatu nie może być uznane za nowy operat, bowiem nie zawiera podstaw formalnych wyceny oraz źródeł danych merytorycznych, opisu stanu nieruchomości, a także analizy i charakterystyki rynku nieruchomości. Ponadto organ pierwszej instancji oparł się na ustaleniach zawartych w opinii z dnia 2 grudnia 2011 r., która została de facto wycofana z obiegu prawnego. Przy czym sposób ustalenia odszkodowania w oparciu o ceny nieruchomości drogowych nie został wyjaśniony w sposób dostateczny w świetle treści art. 134 ust. 3 - 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Wątpliwości organu wzbudziła również kwestia wyceny części składowych nieruchomości. Odszkodowanie za grunt powinno uwzględniać bowiem tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio zostały przeznaczone pod realizację inwestycji o charakterze publicznym. W przedmiotowej sprawie nie ma natomiast znaczenia czy podjazd dla niepełnosprawnych ulegnie rozbiórce czy też zostanie zachowany. Z kolei odnosząc się do zarzutu skarżącego nie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, organ - powołując treść art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych(Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm., dalej powoływanej jako specustawa drogowa) - wskazał, że uprawnienie do powiększenia kwoty odszkodowania może być przyznane jednokrotnie, a zatem bądź z tytułu wydania nieruchomości w terminie liczonym na podstawie art. 18 ust. 1e pkt 1-2 wskazanej ustawy albo pkt 3 tej ustawy. W niniejszej sprawie skarżący zawiadomienie o wydaniu decyzji otrzymał w dniu 22 grudnia 2011 r., a oświadczenie o wydaniu złożył w dniu 29 stycznia 2012 r., a więc z przekroczeniem 30 dniowego terminu określonego w ustawie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. K. w zakresie sporządzonego uzasadnienia w kwestii: - negatywnego ustosunkowania się do zarzutu związanego z powiększeniem odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, - braku odniesienia się do zawartego w odwołaniu naruszenia art. 12 ust. 4b specustawy drogowej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 9 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w sytuacji, kiedy sporządzone pouczenie zawarte w zawiadomieniu o wydaniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wprowadza w błąd co do treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej na skutek użycia zwrotu "lub" oraz braku wskazania jakie zachowanie - dokonanie jakich czynności, traktowane będzie jako wydanie nieruchomości. Ponadto zarzucono naruszenie art. 8, art. 35 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej poprzez brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu decyzji do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podał, że kwestią sporną jest uznanie, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej i brak jest podstaw do podwyższenia odszkodowania o 5 %. Dokonując wykładni powołanego wyżej przepisu, Sąd wskazał, że celu potwierdzenia wydania nieruchomości w terminie 30 dni niezbędne jest zawarcie protokołu zdawczo-odbiorczego, złożenie jednostronnego oświadczenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego lub faktyczne zajęcie nieruchomości przez zarządcę drogi. Innym słowy musi istnieć dowód wskazujący na dokonanie przeniesienia posiadania w tym okresie. W ocenie Sądu przepis art. 18 ust. 1e specustawy należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tylko pkt 1 i 2 mają zastosowanie. Ustawa nie przewiduje natomiast "drugiej szansy" i uzyskania podwyższenia odszkodowania w przypadku wydania nieruchomości po ostateczności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, dalej, jako "zrid". Powiększenie może nastąpić jednokrotnie, tj. z tytułu wydania nieruchomości w terminie określonym w pkt 1 i 2, lub w terminie określonym w pkt 3. Inna interpretacja prowadziłaby do absurdalnych wniosków, że wydanie nieruchomości np. w 35 dniu od otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie powoduje prawa do zwiększenia odszkodowania, ale późniejsze wydanie w terminie 30 dni od dnia ostateczności decyzji zwiększa odszkodowanie. Z tych przyczyn Sąd w całości podzielił pogląd Ministra wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących błędnego zawiadomienia i wprowadzenia w błąd, Sąd stwierdził, że nie mają one żadnego znaczenia dla możliwości zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Organ nie miał obowiązku pouczać strony o takiej możliwości, zatem odwoływanie się do tego, że w zawiadomieniu o wydaniu zezwolenia użyto zwrotu "lub" zamiast "albo" jest bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie znaczenie ma to czy wydanie nieruchomości nastąpiło w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jest oczywistym, że takie wydanie nastąpiło dopiero w dniu 29 stycznia 2012 r. a więc z przekroczeniem wskazanego terminu. Wyrażona w tym zakresie ocena prawna dokonana przez Ministra jest, zdaniem Sądu, prawidłowa. Sąd wskazał ponadto, że w ramach postępowania o ustalenie odszkodowania nie ocenia się kwestii przewlekłości czy bezczynności organu. Kwestia naruszenia art. 12 ust 4b specustawy drogowej wykracza poza ramy niniejszego postępowania i może być wyłącznie podnoszona w ramach skarg na przewlekłość albo bezczynność organu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. K., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że w celu wydania nieruchomości niezbędne jest zawarcie protokołu zdawczo-odbiorczego, złożenie jednostronnego oświadczenia woli przez właściciela lub faktyczne zajęcie nieruchomości przez zarządcę drogi, w sytuacji, gdy poprzez wydanie nieruchomości rozumieć należy wolę dotychczasowego posiadacza rezygnacji z posiadania przejętych przez zarządcę drogi nieruchomości przejawiającą się w braku utrudniania korzystania z nieruchomości przez nowego właściciela; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły normy art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodu w postaci informacji z GDDKiA w L., czy skarżący po wydaniu decyzji zrid w jakikolwiek sposób utrudniał korzystanie z zajętych nieruchomości, w wyniku czego błędnie ustalono, że skarżący nie wydał w przewidzianym w prawie terminie przejętych nieruchomości, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, gdyż doprowadziło do braku powiększenia przyznanego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, poprzez oddalenie złożonej skargi; 3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art.141 § 4 p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że organ pierwszej instancji naruszył normę wynikającą z art. 9 k.p.a., polegającą na obowiązku organu administracyjnego do udzielania stronom rzetelnej informacji, która może mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków poprzez podanie w zawiadomieniu o wydaniu decyzji błędnej informacji o treści art.18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jak i braku pouczenia w jaki konkretnie sposób, poprzez dokonanie jakich czynności strona ma wydać zajęte nieruchomości w wyniku czego błędnie ustalono, że skarżący nie wydał w przewidzianym w prawie terminie przejętych nieruchomości, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, gdyż doprowadziło do braku powiększenia przyznanego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, poprzez oddalenie złożonej skargi. Mając na uwadze powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd w sposób wadliwy dokonał wykładni art. 18 ust. 1e specustawy drogowej w zakresie rozumienia pojęcia "wydania nieruchomości". Poprzez wydanie nieruchomości rozumieć należy bowiem przeniesienie posiadania. Z treści przepisu nie wynika żaden szczególny sposób, w jaki należałoby zamanifestować przeniesienie posiadania. Całkowicie nieuprawnionym działaniem jest dowolne ograniczanie przez organ sposobu dokonania przeniesienia posiadania. Gdyby ustawodawca widział potrzebę dokonania w tym zakresie uregulowań szczególnych z pewnością dałby wyraz swojej woli w stosownych regulacjach specustawy drogowej. W związku z powyższym zastosowanie w tej materii powinny mieć normy wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego. Skarżący kasacyjnie wskazał, że od początku wszczętego postępowania odszkodowawczego podnosił przed organem, iż od momentu uzyskania zawiadomienia o wydaniu decyzji zrid uzewnętrzniał swoją wolę przeniesienia posiadania min. poprzez brak wskazywania w grudniu 2010 roku w rozmowach z przedstawicielem GDDKiA L. dotyczących terminów planowanych prac drogowych przy restauracji woli dalszego posiadania zajętych nieruchomości pod inwestycję drogową poprzez utrudnianie planowanych prac. W pierwszym piśmie strony z dnia 20 października 2011 r. skarżący w związku z tym wnioskował o zwrócenie się do GDDKiA w L. z zapytaniem, czy po wydaniu decyzji w jakikolwiek sposób uniemożliwiał wykonawcy inwestycji korzystanie z wywłaszczonych nieruchomości nr [...] i [...]. Żaden dowód związany z ustaleniem woli skarżącego co do przeniesienia posiadania nieruchomości nie został przez organ pierwszej instancji przeprowadzony. Ponadto skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji poprzez sporządzenie wadliwego pouczenia do zawiadomienia o wydaniu decyzji zrid wprowadził go w błąd co do terminu w którym powinno nastąpić wydanie zajętych nieruchomości na skutek użycia spójnika "lub", zamiast występującego w przepisie "albo" z którym łączy się tzw. alternatywę wykluczającą tzw. dysjunkcję. W związku z tym faktem skarżący, mając zaufanie do organów państwa, mógł pozostawać w błędnym przekonaniu, że wydanie nieruchomości powinno nastąpić najpóźniej w okresie 30 dni, w którym decyzja zrid stała się ostateczna, pomimo nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając na uwadze zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa bez znaczenia jest podkreślana w uzasadnieniu wyroku okoliczność, iż organ nie miał obowiązku pouczania strony o takiej możliwości. Skoro bowiem, pouczenie znalazło się w wystosowanym do strony piśmie, mogła ona pozostawać w błędnym przekonaniu, co do treści obowiązujących przepisów prawa. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 20 lutego 2015 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że wydał nieruchomość już w grudniu 2010 r. Oprócz oświadczenia z dnia 29 stycznia 2011 r. żadnych innych oświadczeń nie składał. Podał ponadto, że już w grudniu 2010 r. były pomiary i pracownicy inwestora weszli na działkę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej wniesionej w rozpatrywanej sprawie opartej na obu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podniesiono zarówno zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, jak również zarzuty dotyczące uchybienia przepisom prawa procesowego. Zarzuty te zmierzały do wykazania, że Sąd pierwszej instancji dokonał w niewłaściwy sposób kontroli legalności zaskarżonej decyzji, przyjmując, że skarżącemu nie służy prawo powiększenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z tytułu wydania jej w terminie określonym w art.18 ust.1 lit.e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz.U. 2008 r., Nr 193, poz.1194 ze zm.). Przypomnieć należy, że stosownie do wskazanego przepisu w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Powyższy przepis stanowi podstawę do powiększenia odszkodowania w dwóch sytuacjach: po pierwsze - gdy nieruchomość zostanie wydana przez właściciela w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności lub doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, po drugie – gdy nieruchomość zostanie wydana przez właściciela w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Jeśli zatem, jak w niniejszej sprawie, decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, to termin 30 dniowy biegnie od daty doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wywiódł, że w przypadku nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności mają zastosowanie pkt 1 i 2 art.18 ust.1 lit.e. specustawy. Ponadto trafnie Sąd stwierdził, że powiększenie może nastąpić tylko jednokrotnie, jeżeli właściciel, któremu doręczono zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z rygorem natychmiastowej wykonalności nie wyda nieruchomości w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia, to późniejsze wydanie nieruchomości w terminie 30 dniowym, ale od daty, gdy decyzja stała się ostateczna ( art. 18 ust.1 lit e pkt 3 ) nie daje możliwości powiększenia odszkodowania. Przemawia za tym użycie przez ustawodawcę słowa " albo" a także przytoczony przez Sąd pierwszej instancji wynik odmiennej interpretacji, która prowadziłaby do sytuacji, że wydanie nieruchomości np. w 35 dniu od otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności nie powoduje prawa do zwiększonego odszkodowania, zaś późniejsze wydanie w terminie 30 dni od dnia ostateczności decyzji zwiększa odszkodowanie. Należy podkreślić, ze przekazanie (wydanie) nieruchomości inwestorowi we wskazanym terminie powinno być uzewnętrznione w sposób nie budzący wątpliwości i wskazywać na dobrowolność działania właściciela. Z cytowanego przepisu nie wynika jednak, aby w celu wykazania, iż doszło do wydania nieruchomości były właściciel musiał się legitymować protokołem zdawczo – odbiorczym, czy pisemnym oświadczeniem o przekazaniu nieruchomości. Sporządzenie protokołu zdawczo- odbiorczego nie zależy bowiem wyłącznie od woli wywłaszczonego, ale także inwestora. Należy zatem przyjąć, że przekazanie nieruchomości na cele związane z budową drogi może nastąpić w każdej formie, ale w sposób wystarczająco wyraźny, a to w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. W niektórych sytuacjach były właściciel w celu zademonstrowania, iż wydaje nieruchomość musi wykazać się aktywnością, a to szczególnie, gdy nieruchomość jest zagospodarowana przez dotychczasowego właściciela i władztwo faktyczne nie przechodzi na nabywcę równocześnie z prawem własności (art. 12 ust. 6 specustawy). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż wywłaszczenie objęło nieruchomość zagospodarowaną ( ogrodzenie, chodnik z kostki brukowej, latarnie ogrodowe, części składowe budynku restauracji znalazły się w liniach rozgraniczających pasa drogowego). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zawiadomienie o wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 grudnia 2011 r., a oświadczenie o wydaniu nieruchomości P. K. złożył w dniu 29 stycznia 2012 r., czyli z przekroczeniem 30 dniowego terminu. Należy jednak zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się " zawiadomienie o wydaniu nieruchomości" z dnia 29 stycznia 2011 r., które wpłynęło do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 1 lutego 2011 r. W zawiadomieniu tym P. K. informuje o "pozostawaniu w gotowości do wydania w Państwa posiadanie części działki przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej określonej w przedmiotowej decyzji", czyli w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. W piśmie tym P. K. wymienił wprawdzie działkę nr [...], ale działka ta odpowiada działkom nr [...] i [...] wymienionym w decyzji wywłaszczeniowej. Powyższe pismo z dnia 29 stycznia 2011 r. stanowi potwierdzenie, że już w tej dacie 29 stycznia 2011 r. skarżący deklarował chęć wydania nieruchomości. Ponadto pouczenie załączone do zawiadomienia o wydaniu decyzji, na które powołuje się skarżący nie odpowiada w zakresie dotyczącym art.18 ust.1 lit.e treści tego przepisu. Jest bowiem znacząca różnica między słowami " lub" – "albo". Sąd pierwszej instancji stwierdził zasadnie, że organ nie miał obowiązku pouczenia o treści tego przepisu, lecz umknęło uwadze Sądu, że błędne pouczenie mogło wywołać niekorzystne skutki dla strony, która mogła jednak pozostawać w błędnym przekonaniu, że dla uzyskania powiększonego o 5 % odszkodowania powinna wydać nieruchomość w terminie 30 dni od daty, kiedy stała się ostateczna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego akta sprawy nie zawierają dokumentów pozwalających ocenić zasadność żądania skarżącego, gdyż brak jest : oświadczenia właściciela o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości z dnia 29 stycznia 2012 r. ( o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaskarżonego wyroku) i dowodu doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ( które były podstawą odmowy przyznania powiększonego odszkodowania), ustalenia daty, w której stała się ostateczna decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., co mogłoby mieć znaczenie dla oceny zasadności żądania powiększenia odszkodowania wobec wadliwego pouczenia, a także ustalenia daty doręczenia pouczenia. Należy także zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo GDDKiA, z którego wynika, że wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu 29 stycznia 2011 r., a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji i w wyroku Sądu I instancji w dniu 29 stycznia 2012 r. Ponadto w toku całego postępowania skarżący konsekwentnie twierdzi, że inwestor "wszedł na jego nieruchomość" już w grudniu 2010 r. Analiza stosownych zapisów Dziennika budowy inwestora lub wykonawcy mogłaby te wątpliwości usunąć. Należy zatem przyznać rację stronie skarżącej, że sprawa nie została w sposób dostateczny wyjaśniona i tym samym doszło do naruszenia art.7, art.77§1 i art. 80 k.p.a. Nie ma natomiast racji skarżący kasacyjnie gdy twierdzi, że organ miał obowiązek pouczenia go o sposobie i czynnościach, których miałby dokonać, aby wydać nieruchomość, ma natomiast rację, gdy podnosi, że skoro został błędnie pouczony, to nie może ponosić negatywnych dla siebie skutków błędnego pouczenia przez organ. Pomimo zasadności podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów została ona oddalona, gdyż samo rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku, czyli oddalenie skargi, odpowiada prawu. Organ odwoławczy uchylił bowiem decyzję organu pierwszej instancji, czego skarżący kasacyjnie nie kwestionuje, podnosząc zarzuty dotyczące odmowy powiększenia odszkodowania, o którym mowa w art. art. 18 ust.1 lit e specustawy drogowej. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy wyjaśni w jakiej dacie inwestor "wszedł" na nieruchomość wywłaszczoną, kiedy nastąpiło wydanie nieruchomości, w jakiej dacie stała się ostateczna decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej, kiedy zostało doręczone skarżącemu zawiadomienie o wydaniu tej decyzji a czyniąc te ustalenia będzie miał na uwadze, że błędne pouczenie załączone do zawiadomienia o wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla strony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło