III SA/Gd 13/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia 19 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego oddala skargę. Rozkazem personalnym nr [...] wydanym w dniu 15 czerwca 2011 r. Komendant Powiatowy Policji działając na podstawie art. 6f, art. 39 ust. 1, art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3c i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjantów w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z 2002 r., nr 120, poz. 1029), w następstwie postanowienia o wszczęciu śledztwa wobec młodszego aspiranta R. G. – detektywa Zespołu Operacyjno – Rozpoznawczego, pełniącego obowiązki na stanowisku służbowym asystenta Zespołu Wykroczeń Wydziału Prewencji, podejrzanego o popełnienie czynów stanowiących przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego w zbiegu art. 271 § 3 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 przedmiotowego aktu normatywnego, zawiesił w/w funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy nadając rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Powiatowy Policji wskazał, że w świetle art. 39 ust. 1 ustawy o Policji policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Tym samym wydanie przedmiotowego rozkazu personalnego było w pełni uzasadnione. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia 15 września 2011 r. wydanym w oparciu o dyspozycję art. 6f, art. 39 ust. 3, art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjantów w czynnościach służbowych przez przełożonych Komendant Powiatowy Policji przedłużył okres zawieszenia w/w funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Rozkazowi ponownie nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Powiatowy Policji wskazał, że w świetle art. 39 ust. 3 ustawy o Policji okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W realiach sprawy w/w funkcjonariuszowi przedstawiono zarzuty, w świetle których miał on w trakcie pełnienia służby w Policji dopuścić się czynów polegających na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez towarzystwa ubezpieczeniowe w łącznej kwocie 95.571,27 zł. W ocenie organu służbę w Policji mogą zaś pełnić osoby o nieposzlakowanej opinii, przestrzegające roty ślubowania i dobra służby. R. G., któremu zarzuca się popełnienie czynów stanowiących rażące naruszenie zasad etycznych oraz podważających zaufanie społeczne, nie może aktualnie pozostawać w służbie. Zasadne zatem jest jego odsunięcie od wykonywania zadań służbowych do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania karnego. Organ dodał również, że decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych nie przesądza o winie policjanta. Ta kwestia rozstrzygana bowiem będzie przez sąd. W następstwie odwołania z dnia 29 września 2011 r. wniesionego przez pełnomocnika R. G., w którym podniesiono zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 19 października 2011 r., wydanym w oparciu o dyspozycję art. art. 39 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjantów w czynnościach służbowych przez przełożonych oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. utrzymał w mocy w/w rozkaz personalny nr [...] z dnia 15 września 2011 r. wydany przez Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu wydanego rozkazu organ odwoławczy nawiązując do treści trzech odrębnych zarzutów postawionych funkcjonariuszowi wskazał, że w ich świetle przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych było w pełni uzasadnione. Funkcjonariuszowi zarzucono bowiem poświadczenie nieprawdy w sporządzonych przez siebie notatkach urzędowych dokumentujących fakt zaistnienia kolizji drogowych. I to właśnie takie zachowanie policjanta skutkowało podjęciem przez towarzystwa ubezpieczeniowe decyzji o przyznaniu i wypłacie na rzecz rzekomych uczestników kolizji drogowych łącznej kwoty 95.571,27 zł. W związku z powyższym organ uznał, że zarzuty przedstawione policjantowi w postępowaniu karnym stanowią "szczególnie uzasadniony przypadek". Zarzucane policjantowi czyny zostały popełnione na służbie i w związku ze służbą. Naruszono tym samym dobro służby, co uzasadnia odsunięcie funkcjonariusza od bieżącej realizacji obowiązków służbowych. Policjant podejrzany o popełnienie czynu karalnego nie tylko pogarsza obraz służby publicznej ale też naraża tę służbę na kolejne szkody. Tym samym wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych należało w ocenie organu odwoławczego uznać za w pełni prawidłowe. Rozstrzygnięcie to zostało bowiem podjęte na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz należycie uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. G. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie w/w rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji i umorzenie postępowania organu I instancji. Zaskarżonemu rozkazowi zarzucono: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, iż prowadzenie postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi Policji za czyny ścigane z oskarżenia publicznego musi wywoływać skutek w postaci przedłużenia okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania; - naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie, że w sprawie zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki" pozwalające w na przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych pomimo, że w sprawie takich okoliczności brak; - naruszenie prawa procesowego – art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie zaszły jakiekolwiek przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy; - brak kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem, co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji naruszającej dyspozycję art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o Policji (naruszenie art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U z 2007 r., Nr 43 poz. 277 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei ust 2 tego przepisu stanowi, iż policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Ustęp 3 powołanego artykułu stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostały rozstrzygnięcia organów I i II instancji w przedmiocie przedłużenia skarżącemu R. G. okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, a więc rozkazy personalne podjęte na podstawie art. 39 ust.3 ustawy o Policji. Treść tego przepisu wskazuje, że rozkaz o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę terminami "można przedłużyć" i " w szczególnie uzasadnionych przypadkach". W konsekwencji podjęta w ten sposób decyzja podlega kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia natomiast Sąd nie ocenia jego celowości. Kontrola takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Nadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Odnosząc się do pierwszego z postawionych przez skarżącego zarzutów uznać należy go za nietrafny w okolicznościach niniejszej sprawy. Analizując uzasadnienie decyzji organów obu instancji, zauważyć należy, że podstawą przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych było nie tyle samo przedłużenie prowadzenia postępowania przygotowawczego przeciwko skarżącemu, co raczej ciężar postawionych w jego toku zarzutów, a przede wszystkim fakt, iż zarzucane przestępstwa zostały popełnione w trakcie i w związku z pełnionymi przez skarżącego obowiązkami służbowymi. W ocenie Sądu argumentacja przyjęta przez organy obu instancji jest prawidłowa. Zasadnie organy obu instancji powołały się przy tym na dobro służby. Nie budzi wątpliwości bowiem, iż w interesie obywateli jest, aby służbę policyjną pełniły wyłącznie osoby, co do których nie ma wątpliwości, iż posiadają odpowiednie kwalifikacje etyczne. Trudno zatem mówić o "dowolności" organów w ocenie niniejszej sprawy, skoro skarżącemu zostały przedstawione przedmiotowe zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych w związku z pełnioną służbą. Słusznie organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, iż zarzucane przestępstwa zostały popełnione w różnych miejscach pełnienia przez skarżącego służby, a także w różnym czasie. Świadczyć to może o szczególnym lekceważeniu przez skarżącego obowiązującego porządku prawnego, co niewątpliwie jest dyskwalifikujące dla funkcjonariusza Policji. Warto przy tym zauważyć, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za jakiekolwiek przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego powoduje obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby. Tymczasem w niniejszej sprawie zarzuty dotyczą kwalifikowanego przypadku, gdy przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, zostało popełnione w związku z pełnioną służbą tj. zarzuca się skarżącemu, iż wykorzystał powierzone mu obowiązki służbowe do popełnienia przestępstwa, co w ocenie Sądu jest szczególnie naganne. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji organów I i II instancji zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi określone art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności za bezzasadny uznać należy zarzut skarżącego, iż organ nie poczynił dodatkowych ustaleń faktycznych dotyczących osoby skarżącego. Zauważyć należy, że przesłanka szczególnie uzasadnionych przypadków odnosi się do postępowania karnego, a więc jego przebiegu i rodzaju postawionych w jego toku zarzutów. Na powyższe uwagę zwrócił WSA w Warszawie w wyroku z 26.10.2007r. w sprawie o sygn. II SA/Wa 1124/2007, wskazując, iż przepis art. 39 ust.3 ustawy o Policji dopuszcza dalsze odsunięcie funkcjonariusza od wykonywania zadań i czynności służbowych z uwagi na charakter zarzucanego mu czynu. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uznać należy za prawidłowe z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 108 § 1 k.p.a. Zgodzić należy się z uzasadnieniem organu, iż charakter zarzucanych czynów i okoliczności ich popełnienia ocenić należy jako rażące naruszenie zasad etycznych oraz podważające zaufanie społeczne, co niewątpliwie wyraża "inny interes". Nadto ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby policjanta pełniącego służbę niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków. Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy za niezrozumiały, gdyż przepisy te nie mają zastosowania do postępowania przed organami administracyjnymi, a mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Za bezzasadny uznać należy także zarzut naruszenia przez organy art. 7 k.p.a., gdyż stan faktyczny niniejszej sprawy został prawidłowo ustalony. Warto podkreślić, iż wobec rodzaju stawianych skarżącemu zarzutów, interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza jako strony postępowania administracyjnego, co niewątpliwie uzasadnia dalsze trwanie zastosowanego już zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.