II SA/Ke 817/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 29 października 2012r. numer [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Decyzją z dnia 29 października 2012 r. znak: [...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzje Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 września 2012 r. znak: [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. H. w K. wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Jak wynika z akt sprawy w dniu 17.07.2012r. przeprowadzono czynności kontrolno-rozpoznawcze, podczas których stwierdzono w budynku przy ul. H. nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegające na braku w budynku mieszkalnym wysokim instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi 52 wraz z zapasem wody niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania tej instalacji oraz na niedostatecznej szerokości i braku oznakowania istniejącej drogi pożarowej do budynku. W związku z powyższym organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 20 września 2012 r., w której, powołując w podstawie prawnej art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. H. wykonanie czterech obowiązków: 1) zastosować w budynku przy ul. H. zawory hydrantowe na nawodnionych pionach, na podstawie § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w terminie do 31.12.2015r.; 2) zapewnić dla ww. budynku wymagany zapas wody do celów przeciwpożarowych, na podstawie § 24 ust. 2-5 powyższego rozporządzenia, w terminie do 31.12.2015r.; 3) wykonać oznakowanie drogi pożarowej do ww. budynku, na podstawie § 4 ust. 2 pkt 4 lit. j powyższego rozporządzenia, w terminie do 31.12.2012r.; 4) zapewnić odpowiednią szerokość drogi pożarowej do ww. budynku, na podstawie § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w terminie do 31.12.2015r. W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z powodu poczynionych wcześniej nakładów na prace remontowo-budowlane i wskazała, że droga pożarowa znajduje się na terenie, którego właścicielem jest Gmina K. W związku z trudnościami finansowymi wniosła o wydłużenie terminu realizacji obowiązków do roku 2022. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uznał, że trudności finansowe nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od realizacji obowiązków ciążących na stronie z mocy prawa. Obowiązek wykonania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej istnieje od 2003 r. i powinien być wykonany bez czekania na działania organów administracji. Również okoliczność, że droga pożarowa znajduje się na terenie stanowiącym własność Gminy K. nie zwalnia strony od obowiązku zapewnienia wymaganej szerokości i oznakowania tej drogi. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej nakłada bowiem na użytkownika budynku obowiązek przygotowania obiektu do prowadzenia działań ratowniczych. Droga zaś stanowi podstawowy element przygotowania obiektu do takich działań. Zapewnienie wymaganej szerokości drogi zdaniem organu, pozwoli na łatwy i szybki dojazd samochodów pożarniczych do budynku oraz na zastosowanie w akcji ratowniczej drabin mechanicznych i podnośników. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na unormowanie zawarte w § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, które w uzasadnionych przypadkach pozwala na zastosowanie innych rozwiązań niepogarszających ochrony przeciwpożarowej. Przedstawienie tych rozwiązań ustawodawca pozostawił w gestii właściciela budynku, po uzyskaniu stanowiska organu w zakresie możliwości ich zastosowania. W odniesieniu do konkretnej sprawy takim organem jest Komendant Wojewódzki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul H. w K. wniosła o wydłużenie terminu realizacji nawodnionych pionów przeciwpożarowych do 2022 r. z uwagi na poniesione koszty termomodernizacji budynku oraz remontu opaski i balkonów. Skarżąca zarzuciła, że nie może ponieść kosztów remontu drogi przeciwpożarowej, ponieważ stanowi ona własność Gminy K. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.), zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez: 1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, 2) zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, 3) prowadzenie działań ratowniczych. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany m.in: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). W rozpoznawanej sprawie bezspornie doszło do naruszenia przepisów przeciwpożarowych w budynku mieszkalnym przy ul. H., stanowiącym własność Wspólnoty Mieszkaniowej. Zakres kontroli i stwierdzone naruszenia potwierdza protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 17.07.2012r przez osoby upoważnione. Ustalenia zawarte w protokole kontroli pozwalają na uznanie, że budynek nie spełnia wskazanych w decyzji z dnia 20 września 2012 r. wymogów określonych przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719), tj. § 20 ust. 1 i 2, § 24 ust. 2-5, § 4 ust. 2 pkt 4 lit. j, oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030). Nieprawidłowości dotyczyły braku w budynku mieszkalnym wysokim instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi 52 wraz z zapasem wody niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania tej instalacji oraz niedostatecznej szerokości i braku oznakowania istniejącej drogi pożarowej do budynku. Okoliczności tych skarżąca nie kwestionuje, a dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach zakreślonych art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zakres nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązków odpowiada prawu. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia terminu wykonania orzeczonych obowiązków, który wedle skarżącej Wspólnoty powinien zostać wydłużony do 2022 r. Skarżąca podnosi ponadto, że nie może ponosić kosztów zapewnienia odpowiedniej szerokości drogi pożarowej, ponieważ nie stanowi ona jej własności. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W ocenie Sądu ustalone przez organ terminy, nie mogą być uznane za niezgodne z prawem. Należy bowiem mieć na względzie, że realizacja obowiązków określonych wydaną decyzją ma na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców budynku wielomieszkaniowego poprzez m.in. zapewnienie szybkiego dojazdu służb ratowniczych i możliwości użycia instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Poza oznakowaniem drogi pożarowej wszystkie ze wskazanych obowiązków skarżąca powinna wykonać do końca roku 2015. Zdaniem Sądu termin ten jest odpowiedni i realny zarówno dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jak i pozwoli na właściwe przygotowanie się Wspólnoty pod względem formalnym i technicznym oraz zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych na powyższe cele. Wykonanie oznakowania drogi pożarowej (do końca 2012 r.), jest czynnością nie wymagającą znacznych nakładów finansowych. Podkreślić trzeba, że w sytuacji gdy nałożone obowiązki dotyczą ochrony przeciwpożarowej polegającej na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, to zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom budynków winno być priorytetem, a koszty jego realizacji nie mogą powodować znacznego odłożenia w czasie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Wyznaczony termin powinien być dostosowany do możliwości zobowiązanego, jednakże nie może on powodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak miałoby to miejsce w niniejszej sprawie w przypadku uwzględnienia terminów wskazanych przez skarżącą w odwołaniu i skardze (2022 r.). Nie można przy tym zapominać, że prawny obowiązek wykonania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej istnieje od 2003 r., tj. od chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 121, poz. 1138). Do chwili obecnej skarżąca ciążących na niej z mocy prawa obowiązków nie wykonała. Decyzja komendanta PSP ma więc w istocie charakter dyscyplinujący. Odnosząc się do nałożonego na skarżącą obowiązku poszerzenia drogi pożarowej, która nie stanowi jej własności, jak już wyżej wskazano, obowiązek przygotowania budynku, do prowadzenia akcji ratowniczej ciąży na właścicielu (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że przewidziana w § 13 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. minimalna szerokość drogi pożarowej ma ułatwić, jeśli nie wręcz umożliwić, prowadzenie akcji ratowniczej w przypadku pożaru. Zapewnienie odpowiedniej szerokości drogi pożarowej pozwoli na łatwy i szybki dojazd do budynku pojazdów pożarniczych. Obowiązki, o których mowa w art. 4 ustawy sformułowane są w sposób bezwzględny i związane są wyłącznie z własnością budynku. Oznacza to, że takie okoliczności jak stan prawny terenu, przez który biegnie droga pożarowa nie relatywizują obowiązków właściciela związanych z ochroną przeciwpożarową. Okoliczności te, jakkolwiek istotne z punktu widzenia właściciela budynku, muszą ustąpić pierwszeństwa wartości jaką jest bezpieczeństwo życia ludzkiego w przypadku pożaru. Bezwzględnie w interesie mieszkańców budynku, a nie właściciela drogi pożarowej, jest zapewnienie, aby ta droga miała odpowiednie parametry umożliwiające skuteczną akcję ratowniczą. Fakt, że właścicielem terenu, na którym znajduje się droga pożarowa jest Gmina K. nie oznacza, iż właściciel budynku nie może wykonać ciążących na nim obowiązków. Przewidując jednakże możliwość wystąpienia różnych komplikacji ustawodawca w § 13 ust. 4 cyt. rozporządzenia dopuścił, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, możliwość przyjęcia innych rozwiązań niepogarszających warunków ochrony przeciwpożarowej, na wniosek właściciela budynku. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.