II SA/Wa 2074/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk (spraw.), , Protokolant Aleksander Jakubowski, asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową , gazową, myśliwską i sportową oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ppkt a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] cofającą G. S. pozwolenie na broń palną bojową, gazową, myśliwską i sportową. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż [....] Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął G. S. pozwolenie na broń palną bojową, gazową, myśliwską i sportową w związku z ustaleniem, iż prawomocnym od dnia [...] grudnia 2011 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [...] uznano go winnym popełnienia czynu z art. 212 § 2 k.k., tj. [...]. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w [...] (sygn. akt [...]], który uznał apelację obrońcy oskarżonego za bezzasadną. W odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony wskazał, iż organ ten zastosował niewłaściwe przepisy prawa materialnego, bowiem czyn, za który jego mandanta skazano, został popełniony w dniu [...] listopada 2010 r., a więc przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji. Zatem sprawa winna być rozpatrywana na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej. Ponadto z faktu pomówienia instytucji nie wynika obawa, iż jego mandant użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie jest to bowiem czyn przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a przeciwko czci i nietykalności cielesnej. Nawet w przypadku zastosowania przepisów znowelizowanej ustawy o broni i amunicji organ winien badać, czy osoba skazana za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie, porządku czy bezpieczeństwa publicznego, a nie tylko opierać się na skazującym wyroku. Komendant Główny Policji po dokonaniu analizy materiałów postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy nie stwierdził podstaw do zmiany rozstrzygnięcia i decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z treści 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania m. in. za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Samo przestępstwo nie musi mieć natomiast bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi w takich przypadkach podejmować żadnych czynności potwierdzających istnienie zagrożenia, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego. Tym samym zarzuty pełnomocnika dotyczące nie zebrania przez organ pełnego materiału dowodowego są bezzasadne. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny. Organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne. Takim jest natomiast przestępstwo z art. 212 § 2 k.k. popełnione przez G. S. - znajduje się ono w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa, które można popełnić tylko umyślnie, niezależnie czy miało ono postać zamiaru bezpośredniego, czy też zamiaru ewentualnego. Ustalenie, że wymieniony został skazany za umyślne przestępstwo z art. 212 § 2 k.k. jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. W takich przypadkach ustawa sama rozstrzyga, iż zagrożenie dla wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dóbr wynika, m. in. ze skazania za przestępstwa umyślne, a zatem osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, a wydane w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy należy cofnąć. W takich sytuacjach ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśniał, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji (...), tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia G. S. pozwolenia na posiadanie broni zostało wszczęte dnia [...] lutego 2012 r., a zatem już po wejściu w życie nowych przepisów, co oznacza, że jego sprawa mogła być rozpatrywana tylko na ich podstawie. W ocenie Komendanta Głównego Policji, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, argumenty pełnomocnika strony zawarte w odwołaniu nie tworzą podstaw do zachowania G. S. pozwolenia na broń. Posiadanie broni jest na gruncie naszego prawa przywilejem i wyróżnieniem będącym wyrazem zaufania organów państwa do obywatela. Zatem osoba, która spełnia dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni zaufanie takie traci. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika G. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia z dnia [...] lipca 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, strona skarżąca ww. decyzjom zarzuciła: 1) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez błędne, niepełne i niekompletne zebranie materiału dowodowego w sprawie, a następnie jego wadliwą ocenę; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na ocenie i analizie tylko niektórych przesłanek warunkujących cofnięcie pozwolenia na broń, a nie odniesienie się przez organ do pełnego brzemienia i wykładni ww. przepisów, a co za tym idzie – brak poczynienia przez organ I i II instancji ustaleń w zakresie wypełniania przez skarżącego przesłanek określonych w ww. przepisach; 3) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o borni i amunicji w zw. z art. 3 ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji (...) z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. nr 38, poz. 195), polegające na zastosowaniu przez organ I instancji przepisów prawa materialnego niedotyczących sprawy skarżącego, a następnie aprobowaniu tego błędu przez organ II instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej ostatecznej decyzji; 4) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 127 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wadliwą kontrolę instancyjną decyzji organu I instancji, a polegającą na nierozstrzygnięciu przez organ II instancji o wszystkich zarzutach podniesionych w odwołaniu oraz nie wskazaniu przez organ II instancji pełnych podstaw prawnych swego rozstrzygnięcia; 5) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu sprzed 10 marca 2011 r., w zw. z art. 3 ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji (...) z dnia 5 stycznia 2011 r., poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł m.in., że czyn karny, za który skarżący G. S. został skazany, został popełniony w dniu [...] listopada 2010 r., tj. w dacie kiedy treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji miała brzmienie umożliwiające (obligujące) organ do cofnięcia pozwolenia na broń jedynie osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Czyn popełniony przez G. S. w dniu [...] listopada 2010 r. z art. 212 § 2 k.k. do kategorii tych czynów nie należy. Tym samym, gdyby organ I i II instancji zastosował właściwe przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie, to nie mógłby wydać decyzji administracyjnej o cofnięciu pozwolenia na broń. Dokonana przez organy Policji wykładnia przepisów prawa materialnego jest niedopuszczalna nie tylko z przyczyn temporalnych, ale także z przyczyn celowościowych i słusznościowych. Zasadą prawa karnego jest, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia czynu zabronionego, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest dla sprawcy względniejsza (tak: art. 4 § 1 k.k.) Zasada ta stanowi podstawę do zastosowania wykładni systemowej w niniejszej sprawie, zgodnie z którą w sprawie G. S. winny znaleźć zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 w poprzednim brzmieniu obowiązującym do dnia 10 marca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", która weszła w życie z dniem 10 marca 2011 r. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Podkreślić należy, iż sformułowanie, jakim ustawodawca posłużył się w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy - "cofa się" - wskazuje na to, że po stronie organu istnieje obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki. Natomiast okolicznością niesporną jest, że skarżący został uznany winnym popełnienia przestępstwa, które można popełnić tylko w sposób umyślny. W świetle powyższego, organy Policji były zobligowane do wydania skarżonej decyzji. Dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji należy mieć na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji, powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym. Kolejną kwestią, którą należało brać pod uwagę przy dokonywaniu wykładni funkcjonalnej omawianej regulacji prawnej jest to, iż ustawodawca przy tworzeniu przepisów prawa postępuje w sposób racjonalny. Nowo wprowadzane uregulowania winny więc pozostawać w spójności z generalnymi regulacjami dotyczącymi konkretnej materii. Stąd więc należało założyć, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy dotyczące materii stanowiącej wyjątek od reguły, iż prawa do posiadania broni palnej nie mają obywatele, a jeśli mają to tylko w szczególnych okolicznościach i tylko spełniając restrykcyjne wymogi, nie dopuściłby do sytuacji, by dostęp do broni palnej pozostawić osobom, które swym postępowaniem w sposób umyślny naruszają prawo, za które to naruszenie ustawodawca przewiduje sankcję karną. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż w przepisie art. 3 ustawy nowelizującej ustawodawca określił, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to a contrario, że w sprawach wszczętych, począwszy od 10 marca 2011 r., należy stosować przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż postępowanie w przedmiocie cofnięcia G. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2012 r. To zaś skutkuje stosowaniem w tym postępowaniu przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym od 10 marca 2011 r. Nietrafna jest w tym zakresie argumentacja pełnomocnika skarżącego, że organy Policji winne były stosować przepisy w brzmieniu dotychczasowym, jako prawo obowiązujące w dniu popełnienia czynu zabronionego. Zasada lex retro non agit mogłaby być bowiem rozważana jedynie w sytuacji, gdyby ustawodawca nie uregulował kwestii intertemporalnych w powołanym przepisie art. 3 ustawy nowelizującej. Natomiast data popełnienia czynu zabronionego nie ma dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż ustawodawca we wspomnianym przepisie art. 3 kwestię, w jakim brzmieniu przepisy należy stosować, uzależnił wprost od daty wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a nie od daty popełnienia czynu zabronionego. Dodatkowo wskazać należy, iż obligatoryjną przesłanką z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, jest "skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu". Zatem to nie czas popełnienia przestępstwa przez posiadacza broni, lecz data wydania prawomocnego wyroku skazującego determinuje, które przepisy należy stosować. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [...] stał się prawomocny od dnia [...] grudnia 2011 r. Nie może być zatem wątpliwość, iż organy Policji były zobligowane stosować "nowe" przepisy ustawy o broni i amunicji. Reasumując, wobec wystąpienia przesłanek określonych w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego pozwolenia na broń. Decyzja wydawana na tej podstawie nie narusza prawa materialnego, jak też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.