I OZ 1214/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1169/12 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie ze skargi S.R. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek S. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 4 kwietnia 2013 r., następnie strona wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. Ustanowiony w sprawie adwokat, który o ustanowieniu go do działania w sprawie dowiedział się w dniu 21 czerwca 2012 r., pismem z dnia 9 lipca 2013 r. nadesłała opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji. Opinię tę skarżąca otrzymała w dniu 10 lipca 2013 r., następnie pismami z dnia 21 i 24 lipca 2013 r. zakwestionowała prawidłowość opinii. W następnej kolejności w dniu 27 sierpnia 2013 r. S. R. udzieliła adwokatowi z wyboru pełnomocnictwa do działania w sprawie. Ustanowiony pełnomocnik pismem z dnia 3 września 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, przytaczając jako jego uzasadnienie dotychczasowy tok działań podejmowanych przez stronę celem spełnienia wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalny podmiot. Oceniając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż złożony został on z uchybieniem terminu wynikającego z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Sąd, powołując się na orzecznictwo i doktrynę w zakresie wykładni art. 87 § 1 P.p.s.a., uznał bowiem, iż najdalej w dniu 10 sierpnia 2013 r. ustąpiła przyczyna uchybienia. Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji, wniosek z dnia 3 września 2013 r. był spóźniony i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniosła S. R., reprezentowana przez adwokata, zarzucając Sądowi naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podkreślił, iż wbrew opinii Sądu przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie ustąpiła dopiero w dniu 27 sierpnia 2013 r., kiedy skarżąca udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi z wyboru. Wyrażenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji nie było dla strony wiążące i nie mogło w żaden sposób wpłynąć na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto Sąd w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego przyjął dzień 10 sierpnia 2013 r. jako datę ustąpienia przyczyny uchybienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., możliwe jest jedynie w wypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Art. 87 § 2 tej ustawy składa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu na stronę, która domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu. Z kolei art. 88 P.p.s.a. nakazuje odrzucenie wniosku, który jest spóźniony lub z innych przyczyn niedopuszczalny. W przedmiotowej sprawie S. R. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek ten był spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu. Stanowisko to uznać należy za zasadne. Wbrew twierdzeniom zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadnił przyjęcie dnia 10 sierpnia 2013 r. jako daty ustąpienia przyczyny uchybienia terminu. Jak zauważył to Sąd I instancji przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku, gdy w sprawie złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ustępuje co do zasady z chwilą, gdy wyznaczony w sprawie pełnomocnik uzyskuje realną możliwość podjęcia czynności procesowych, jednakże nie później niż trzydzieści dni od momentu gdy dowiedział się on o ustanowieniu go pełnomocnikiem w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie wyznaczenie adwokata z urzędu nastąpiło w dniu 21 czerwca 2013 r., zatem od tej daty winien w zasadzie biec termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednakże ustanowiony adwokat złożył jedynie opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji, która to opinia doręczona była stronie w dniu 10 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął zatem, iż to w tym dniu rozpoczął swój bieg termin do podjęcia przez stronę czynności zmierzających do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stąd też, przy zachowaniu terminu trzydziestu dni na podjęcie czynności, Sąd I instancji przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 10 sierpnia 2013 r. Interpretacja taka jest bez wątpienia korzystniejsza dla strony niż restrykcyjne przyjęcie, że wszelkie terminy w tym przedmiocie winny być liczone od dnia 21 czerwca 2013 r., kiedy to ustanowiono pełnomocnika w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Prawidłowym było więc uznanie przez Sąd daty 10 sierpnia 2013 za dzień ustąpienia przyczyny uchybienia, a tym samym za dzień, w którym rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym słusznie Sąd I instancji przyjął, że wniosek skarżącej, złożony w dniu 3 września 2013 r., wniesiony został z uchybieniem ustawowego terminu i jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Bez wpływu na tę okoliczność pozostaje fakt, iż skarżąca spotykała się z odmową innych pełnomocników, którym chciała powierzyć prowadzenie swojej sprawy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.