II GZ 265/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 169/13 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odmówił G. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Przestawiając okoliczności faktyczne sprawy Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2012 r. zostało skarżącemu doręczone w dniu 4 stycznia 2013 r. W postanowieniu zawarto pouczenie, zgodnie z którym, w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W dniu 4 lutego 2013 r. skarżący wniósł na powyższe postanowienie skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W dniu 6 lutego 2013 r. skarga została przesłana przez Sąd do organu celem nadania jej prawidłowego biegu. Skarga ta wpłynęła do siedziby Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 7 lutego 2013 r. W dniu 11 lutego 2013 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dołączając do niego skargę. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że jego skarga została w dniu 4 lutego 2013 r. omyłkowo nadana bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. przez J. Z., gdyż nawał obowiązków nie pozwolił skarżącemu na osobiste udanie się do urzędu pocztowego znajdującego się w odległej od jego miejsca zamieszkania miejscowości. W jego ocenie, błąd polegający na uchybieniu terminowi nie był przez niego zawiniony, ponieważ osoba poproszona o nadanie przesyłki zawierającej skargę kierowała się dobrą intencją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uzasadniając odmowę przywrócenia G. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wywołało skutki wobec skarżącego, bowiem powierzając wykonanie określonej czynności osobie trzeciej, poniósł on ryzyko związane z zachowaniem tej osoby. Skoro zatem skarżący sporządził skargę w terminie i przekazał ją osobie trzeciej do wysłania, nie sposób przyjąć, że nie mógł wnieść skargi w terminie. Inne rozumienie przesłanki braku winy prowadziłoby zdaniem Sądu do tego, że "opłacalne" byłoby przekazanie dokonania danej czynności osobie trzeciej, gdyż niezależnie od tego, czy osoba ta prawidłowo by się z zadania wywiązała na stronę postępowania "przeszłyby" jedynie pozytywne rezultaty działań takiej osoby, Również błędne zaadresowanie przesyłki nie może być uznane za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, powyższa okoliczność nie ma bowiem charakteru przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G. B., zaskarżając to orzeczenie i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 2 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a. W uzasadnieniu swojego pisma procesowego powołał się na orzecznictwo mające w jego ocenie stanowić podważyć przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko o ponoszeniu przez skarżącego skutków winy osoby, której powierzył dokonanie czynności. WSA zarzucił również nieodniesienie się do argumentów przedstawionych we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowi na wniosek strony przywrócenie terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione formalne wymogi umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wniosek ten nie mógł być jednak uwzględniony przez Sąd I instancji, gdyż nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Przede wszystkim, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości prawidłowość sformułowania pouczenia o sposobie zaskarżenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 20 grudnia 2012 r. zarówno co do podmiotu do którego należy wnieść skargę – czyli do WSA, jak i sposobu tego wniesienia, tj. za pośrednictwem organu. Dalej, należy wskazać, że powołane wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu jest zawinione czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci, tj. rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Ponadto tak rozumiana wina osoby, której powierzono dokonanie czynności polegającej na wysłaniu skargi (nadaniu jej w placówce pocztowej), które to działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą osoby zlecającej dokonanie tej czynności na jej rzecz. W niniejszej sprawie G. B. sam przyznał, że omyłkę w adresowaniu koperty popełnił J. Z., któremu skarżący powierzył wysłanie skargi. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (k. 14 akt WSA), J. Z. zaadresował kopertę "opierając się o informację przekazaną (...) ustnie, iż skarga ta ma trafić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.". W ten sposób zaadresował kopertę bezpośrednio do WSA w S., tj. inaczej niż wynikało to z treści skargi. Można zatem przyjąć, że gdyby skarżący sam dołożył należytej staranności w dbaniu o swoje interesy w tym zakresie, dopilnowałby prawidłowego zaadresowania koperty, które to działanie nie wymaga szczególnego wysiłku, ani też poświęcenia długiego czasu. Zaniedbanie w tym zakresie naraziło go na konsekwencje samodzielnego działania osoby, której adresowanie koperty zawierającej skargę powierzył. J. Z. popełnił zaś błąd w adresowaniu przesyłki, co jak już wyżej wspomniano, obciążyło samego skarżącego. W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek zawartych w art. 86 § 1 p.p.s.a. w postaci wykazania braku winy i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w całości argumentację przedstawioną przez WSA w S. Za nieuzasadniony należało uznać podniesiony przez autora zażalenia zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny i prawny sprawy został przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia przez sąd I instancji w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. przedstawił wszystkie okoliczności faktyczne relewantne dla sprawy, a także przytoczył i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, a następnie dokonał subsumcji normy prawnej. To, że skarżący nie jest usatysfakcjonowany brakiem rozwinięcia niektórych argumentów wniosku w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie dawało podstaw do przyjęcia, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest trafny. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wskazane również w zażaleniu orzeczenia, nie odnoszą się do sytuacji obecnie rozpoznawanej, już tylko dlatego, że jak wspomniano, w niniejszej sprawie można mówić o zaniedbaniu strony występującej osobiście, która powierzyła świadomie, a jednak bez dokładnych wskazówek, dokonanie czynności wywierającej skutki prawne, osobie nie tylko niemającej wykształcenia prawniczego ale dodatkowo niezorientowanej w sprawie. Wyrok V SA 2502/01 dotyczył regulacji k.p.a., której stosowanie nie jest przedmiotem rozważań. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.