I SAB/Wa 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C. i A. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2000 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 11 czerwca 2012 r., sprecyzowanym w dniu 9 stycznia 2013 r., I. C. i A. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 26 października 2000 r. I. C. i D. F. (której następcą prawnym jest A. K.), wystąpiły o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Skarbu Państwa. I. C. pismem z dnia 16 sierpnia 2007 r. wystąpiła do Urzędu [...] o wyznaczenie terminu rozpoznania wniosku o odszkodowanie za grunt ww. nieruchomości [...]. Pismem z dnia 8 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżących ponownie wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się do Urzędu [...] o rozpoznanie wniosku z dnia 8 sierpnia 2009 r. jako wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], a wyłącznie w wypadku, gdyby nie było to możliwe wypłacenie odszkodowania za ww. nieruchomość. Pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości. Wobec powyższego pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. organ wystąpił do pełnomocnika skarżących o sprecyzowanie, czy wnosi o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste (ze wskazaniem podstawy prawnej, na której oparte jest to żądanie), czy też o przyznanie odszkodowania za tę nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "ugn". W odpowiedzi pełnomocnik skarżących pismem z dnia 12 maja 2010 r. wskazał, że wnosi o ustanowienie na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ugn i jednocześnie o zawieszenie postępowania o odszkodowanie, toczącego się w trybie art. 215 ugn. Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. skarżące wystąpiły z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy odszkodowania w terminie. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], na skutek zażalenia skarżących, uchylił postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania i nakazał organowi I instancji podjęcie czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, sprecyzowanej pismem z dnia 9 stycznia 2013 r., skarżące wskazały, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 12 lat, a tym samym konieczne jest zobowiązanie organu do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z dnia 22 lutego 2013 r. poinformowano pełnomocnika skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że postępowanie zakończone zostanie do końca czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent [...] od dnia [...] października 2000 r., kiedy złożony został wniosek z dnia 26 października 2000 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Od momentu złożenia ww. wniosku minęło więc ponad 12 lat. Zdaniem Sądu był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ugn. Sąd uwzględnił przy tym fakt, że od dnia złożenia niniejszego wniosku, toczyło się przed różnymi organami szereg postępowań dotyczących przedmiotowej nieruchomości, m.in. przed Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a następnie Ministrem Budownictwa, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1972 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1971 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu, zakończone decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzającą nieważność tych decyzji; przed Urzędem [...] o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu; przed Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1972 r. o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o przyznanie, w trybie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94), odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jeżeli jednak organ doszedł do przekonania, iż niezbędnym jest w pierwszej kolejności zakończenie któregoś z powyższych postępowań, np. w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego wnioskiem o odszkodowanie, to powinien podjąć czynności przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie narażając się na zarzut bezczynności w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o odszkodowanie. Wprawdzie Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia ostatniego z wymienionych powyżej postępowań, toczącego się przez Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jednak postanowienie to zastało uchylone przez Wojewodę [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. z uwagi na brak podstaw do zastosowania w tym konkretnie przypadku przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazać przy tym należy, że Prezydent [...] nie zastosował się również do wymogu wynikającego z wyżej powołanego przepisu art. 36 § 1 kpa, bowiem jak wynika z akt administracyjnych pierwsze pismo informujące o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy wystosował do stron dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 r., a to na skutek wniesionego zażalenia na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie, zwracając się jednocześnie o sprecyzowanie żądań stron dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i odszkodowania za przedmiotowy grunt. Kolejne i ostatnie takie pismo wystosowano do pełnomocnika skarżących w dniu 22 lutego 2013 r., a to na skutek wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należało za uzasadniony. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Organ nie wykazał bowiem, aby od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia niezbędnej dokumentacji, a tym bardziej do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, czym rażąco naruszył przepis art. 35 kpa. Nie dochował również obowiązku zawiadamiania stron o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy, czym z kolei rażąco naruszył przepis art. 36 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.