V SA/Wa 868/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska- Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. sp. z o.o (wchodząc w skład konsorcjum z Politechniką [...] I. R. - [...] je reprezentując) w ramach Programu I. złożyła do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w W. Wniosek wstępny o dofinansowanie projektu zatytułowanego "[...]", któremu nadano nr [...]. Wniosek, chociaż formalnie poprawny, został odrzucony z powodu braku innowacyjności. Na pisemne żądanie wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2011 r., adresowane do Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. przesłano wnioskodawcy trzy recenzje wniosku wraz z informacja, iż Regulamin I konkursu P. nie dopuszcza możliwości składania odwołań od decyzji negatywnych w sprawie wyników oceny merytorycznej wniosków wstępnych. Po zapoznaniu się z treścią recenzji spółka, nie godząc się z oceną mówiącą o braku innowacyjności projektu, wniosła w piśmie z dnia [...] września 2011 r. o jego ponowne poddanie ocenie innych recenzentów. Równocześnie załączyła pismo rzecznika patentowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawierające stwierdzenie, iż przyrząd do optycznego odczytu obrazu daje podstawę do ubiegania się o ochronę dla tego rozwiązania w Urzędzie Patentowym RP. Pismem z dnia [...] września 2011 r. Koordynator Projektu poinformował spółkę, z powołaniem się na Regulamin konkursu, o odrzuceniu wniosku o ponowne rozpatrzenie projektu. W dniu [...] września 2011 r. M. sp. z o.o skierowała do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odwołanie od decyzji Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju o odrzuceniu wniosku wstępnego o dofinansowanie projektu. Na skutek stanowiska Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. pouczył Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju o treści ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, trybie rozpoznawania wniosków o dofinansowanie projektów, prawie wnioskodawcy do odwołania, roli Komisji Odwoławczej Rady Centrum i prawie strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego a także wskazując na nieprawidłowości polecił uzupełnienie Regulaminów konkursowych – Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w dniu [...] stycznia 2012 r. wydała, na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, decyzję w sprawie odmowy przyznania spółce środków finansowych. Decyzja zawierała pouczenie o prawie strony do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu Komisja Odwoławcza stwierdziła, iż procedura konkursowa nie została naruszona a brak nowości proponowanego w projekcie rozwiązania stwierdzili wszyscy oceniający ten projekt eksperci. Fakt zgłoszenia elementów zawartych we wniosku do opatentowania nie świadczy o ich innowacyjności, zwłaszcza, że na rynku istnieją zabezpieczone patentami rozwiązania techniczne w obszarze znaków i biometrii. W skardze z dnia [...] marca 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. sp. z o.o wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazując na brak należytego odniesienia się organu do treści ocenianego wniosku. Zdaniem skarżącej ani eksperci ani Komisja Odwoławcza nie odnieśli się do pisma rzecznika patentowego. W obszernej odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju wniosła o jej oddalenie. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącej spółki zakwestionował udzielenie pełnomocnictwa r. pr. M. N. przez Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w sytuacji, gdy zaskarżona została do Sądu decyzja Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił dopuścić r. pr. M. N. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika organu podzielając stanowisko, iż Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju jest organem Centrum, który zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju samodzielnie dokonuje czynności prawnych w imieniu Centrum i reprezentuje je na zewnątrz. Zgodnie z art. 28 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby prawne posiadające zdolność sądowa dokonują czynności w postępowaniu sądowym przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju jest wśród wszystkich organów Centrum, tj. obok niego także Rady Centrum i Komitetu Sterującego, jedynym organem posiadającym w Centrum takie uprawnienia. Rada Centrum powołuje Komisję Odwoławczą jako jedną z jej czterech komisji. Ustawodawca przyznał Komisji Odwoławczej, w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, uprawnienia do rozpoznawania odwołań od decyzji Dyrektora w sprawie środków finansowych na wykonanie projektów oraz wydawania decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tych środków, jednakże Komisja w żadnym akcie prawa powszechnie obowiązującego ani w żadnym dokumencie wewnętrznym nie została zdefiniowana jako organ Centrum ani nie przyznano jej uprawnień do reprezentowania Centrum na zewnątrz lub udzielania pełnomocnictw do takiego reprezentowania. Powyższe stanowisko wynika z analizy przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, Statutu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Regulaminu Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W toku rozprawy w dniu 7 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącej spółki poparł skargę, zaś pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie tryb zaskarżania decyzji Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju uregulowany został w art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz.U. 2010.96.619). Poddanie przez ustawodawcę decyzji Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju kontroli sądów administracyjnych wskazuje na stosowanie do tych decyzji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ich ocenę przez pryzmat tych przepisów. Sąd miał na uwadze także zapisy Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, w którym w § 4 ust. 3 pkt 3 wskazano, iż do zadań Przewodniczącego Komisji Odwoławczej należy podpisywanie decyzji (...) będących wynikiem prac Komisji a w § 5 ust. 3 ustalono, iż Komisja sporządza szczegółowe uzasadnienie decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu zarzutów podniesionych w odwołaniu. Po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 2 kpa a także zapisom § 4 ust. 3 pkt 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Przede wszystkim zaskarżona decyzja powinna zawierać "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji" (art. 107 § 2 kpa) a jak wynika z Regulaminu (§ 4 ust. 3 pkt 3) osobą, do której należy podpisywanie decyzji jest Przewodniczący Komisji Odwoławczej. Zaskarżona decyzja została opatrzona jedynie nieczytelnym podpisem, brak jest wskazania imienia i nazwiska oraz funkcji podpisującego. Nie ma zatem możliwości kontroli przez stronę, co budzi jej obawę o brak bezstronności rozstrzygnięcia, jak i przez Sąd, czy podpisujący pełni funkcję Przewodniczącego czy też jest członkiem Komisji wyznaczonym przez Przewodniczącego. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały także uregulowania zawarte w art. 107 § 3 kpa oraz § 5 ust. 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne. Nie zawiera szczegółowego odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu a dotyczących zakwestionowania przez spółkę oceny przypisującej projektowi brak innowacyjności. Bezsprzecznie, zdaniem Sądu, uzasadnienia ekspertów wypowiadających się w tej kwestii, zawarte w udostępnionych spółce kartach ocen, są bardzo krótkie i bardzo ogólnikowe. Nie wskazują dlaczego rozwiązanie przedstawione w projekcie nie jest innowacyjne, nie podają przykładów takich samych znanych i prowadzonych już projektów. Odwołanie się w jednej z ocen do projektów "o bardzo zbliżonej tematyce" w ocenie Sądu jest nieprecyzyjne i niewystarczające. Jeden z ekspertów podając w uzasadnieniu powody braku innowacyjności rozwiązania przedstawił wyłącznie jego krytykę a nie rozważania o braku nowości w przyjętych w projekcie rozwiązaniach. W ocenie Sądu przedstawione w rozpoznawanej sprawie oceny ekspertów nie spełniają standardu jakiego należy oczekiwać i jaki winni prezentować "wybitni przedstawiciele środowisk naukowych, gospodarczych i finansowych" powołani do tej funkcji zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Komisja Odwoławcza nie wyjaśniła także dlaczego nie uwzględniła wniosku spółki o powołanie nowych ekspertów, pomimo, iż takie kroki mogłaby przedsięwziąć w oparciu o § 5 ust. 2 obowiązującego ją Regulaminu. Zasadne jest jedynie stanowisko organu, iż sam fakt zgłoszenia elementów zawartych we wniosku do opatentowania nie przesądza o ich innowacyjności. Szersze niż w zaskarżonej decyzji odniesienie się przez pełnomocnika organu do zarzutów odwołania w toku postępowania sądowego – w odpowiedzi na skargę - nie może stanowić uzupełnienia braków zaskarżonej decyzji i nie może zostać uznane przez Sąd za ich konwalidację. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania i regulaminu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowią zatem przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji, jednakże Sąd zwraca uwagę, iż całe postępowanie związane z oceną wniosku strony prowadzone było bez zachowania jakichkolwiek terminów i z naruszeniem wielu regulacji dotyczących tego konkursu, począwszy od przekazanej stronie pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. informacji o braku możliwości składania odwołania, na co zwrócił uwagę także Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. adresowanym do Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Komisja Odwoławcza musi dokładnie przeanalizować zebrany materiał i zarzuty spółki, rozważyć możliwość zastosowania § 5 ust. 2 Regulaminu Komisji Odwoławczej a wydana decyzja musi być właściwie podpisana i szczegółowo uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Wymagają tego zarówno przepisy prawa jak i powaga instytucji ogłaszającej i przeprowadzającej konkurs. Z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł z mocy art. 200 ppsa.