II SA/Gl 1007/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-03-07
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi i przejętego na rzecz Skarbu Państwa powinna być ustalana na podstawie uchwały rady powiatu, czy też organ egzekucyjny ma prawo samodzielnie ustalić tę stawkę, opierając się na innych kryteriach?Ratio decidendi
Skarb Państwa, jako nowy właściciel pojazdu przejętego na rzecz Skarbu Państwa, nie jest związany stawkami za parkowanie ustalonymi przez radę powiatu, które odnoszą się do właścicieli pojazdów. Organ egzekucyjny ma prawo ustalić wynagrodzenie za dozór pojazdu, opierając się na stawkach obowiązujących na pobliskich parkingach, jeśli dozorca nie przedstawi dowodów na wysokość poniesionych kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca L.K. domagała się od Naczelnika Urzędu Skarbowego wynagrodzenia za dozór nad pojazdem oraz kosztów jego usunięcia, powołując się na uchwałę NSA. Organ I instancji przyznał część żądanej kwoty, ale zakwestionował jej wysokość, ustalając ją na podstawie średnich stawek z pobliskich parkingów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenie wysokości wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi L.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] roku, obecnie skarżąca L. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o wypłatę należnego jej wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru nad pojazdem – samochodem marki [...]
nr rej. [...] oraz za usunięcie tego pojazdu z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 ze zm., dalej powoływana jako p.r.d.). Wnioskodawczyni powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 roku, sygn. akt I OPS 1/10. Wskazała, że przedmiotowy samochód został przetransportowany i przyjęty na parking
w dniu [...] roku. W dniu [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przejął przedmiotowy samochód na rzecz Skarbu Państwa. Urząd Skarbowy wypłacił wnioskodawczyni wynagrodzenie za okres od [...] roku do [...] roku. L. K. domagała się w związku z tym wynagrodzenia za przechowywanie w/w pojazdu za okres od [...] r. do [...] roku, to jest [...] dni, po [...] brutto za dzień, łącznie kwoty [...] zł. oraz kosztów przetransportowania z miejsca zatrzymania na parking w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni wskazała, że koszty parkowania i holowania zostały wyliczone
na podstawie uchwały Rady Powiatu [...]. nr [...] z dnia
[...] roku, a tabela opłat obowiązuje od [...] roku.
Postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego
w T. przyznał skarżącej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] roku do dnia [...] roku w łącznej kwocie [...] zł. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa egzekucyjna") w związku z art. 130a p.r.d. oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 roku, nr 46, poz. 237). W uzasadnieniu organ podzielił co do zasady stanowisko skarżącej, że w świetle powołanej przez nią uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 roku, dozorcy należy się wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków za cały okres dozorowania pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a p.r.d. i przejętego następnie na rzecz Skarbu Państwa. Organ nie zgodził się jednak z wysokością postulowanego przez skarżącą wynagrodzenia. W tym zakresie stwierdził, że stawki określone w uchwale rady powiatu odnoszą się jedynie do właścicieli innych niż Skarb Państwa i mogą one jedynie stanowić jeden z elementów ustalenia kwot za dozór pojazdu. Wnioskodawczyni natomiast ani w piśmie z dnia [...] roku stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia [...] roku, ani w piśmie z dnia [...] roku (złożonym na żądanie organu) nie przedstawiła na poparcie swojej kalkulacji stanowiącej podstawę wyliczenia dziennej stawki dobowej żadnych dokumentów świadczących o wysokości poniesionych kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem. W związku z tym organ dokonał wyliczenia średniej stawki dobowej w oparciu o stawki obowiązujące na trzech parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej organu. W odniesieniu się do kosztów dotyczących usunięcia pojazdu, organ przyjął kwotę wskazaną przez stronę tj. kwotę [...] zł brutto, gdyż odpowiadała ona stawce zasadniczej wskazanej w tabeli opłat stanowiącej załącznik od uchwały nr [...] Rady Powiatu [...]. z dnia [...] roku. Przy ustalaniu średniej stawki dobowej organ również uwzględnił stawkę wynikająca z tabeli opłat stanowiącej załącznik do ww. uchwały
nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] roku.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżąca domagała się jego uchylenia i przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w kwocie [...] zł brutto. Zakwestionowała sposób obliczenia tego wynagrodzenia przez organ I instancji. W szczególności podkreśliła, że organ błędnie odniósł się do cen stosowanych przez innych przedsiębiorców, gdyż w ocenie skarżącej organ nie badał równocześnie czy prowadzone przez nich parkingi spełniają warunki parkingów depozytowych. W przypadku przechowywania pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a p.r.d. przedsiębiorca musi spełnić szereg dodatkowych warunków
i ponieść dodatkowe koszty związane ze świadczeniem tego rodzaju usługi. Tego rodzaju parking musi spełniać określone warunki zapewniając rzetelność i najwyższą staranność wykonywanego dozoru pojazdu co wpływa na podwyższenie kosztów jego prowadzenia.
Akcentowała, że domaga się zwrotu wydatków według stawki określonej uchwałą Rady Powiatu [...]. Skarżąca wskazywała również, że kwestia przyznania dozorcy wynagrodzenia winna być wyprowadzona z reguł prawa cywilnego, ponieważ pomiędzy dozorcą, a Skarbem Państwa zachodzi stosunek cywilnoprawny oparty na umowie przechowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 102 § 4 ustawy egzekucyjnej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji uznając, że przeprowadził on rzetelne postępowanie dowodowe polegające na ustaleniu kosztów przechowywania pojazdów na parkingach działających na obszarze jego właściwości, przy uwzględnieniu stawek określonych w uchwale Powiatu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że Skarb Państwa nie jest związany stawkami ustalonymi przez Radę Powiatu, natomiast mogą one stanowić jeden z elementów ustalania kwoty za dozór pojazdu, ponadto stawki te odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania w dłuższym okresie czasu. Podniesiono także, że w przypadku niewykazania przez podmiot prowadzący parking rzeczywistych kosztów przechowywania pojazdu brak jest przeszkód do ustalenia przedmiotowych należności za dozór w oparciu o stawki opłat miesięcznych pobierane za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej bądź sąsiedniej gminie.
W skardze L. K. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu przedstawiła argumenty, które w jej ocenie wskazują na zasadność wysokości żądanego wynagrodzenia. Podkreśliła brak uprawnień organu do samodzielnego ustalania stawki dla tego wynagrodzenia. Wskazała także na fakt przedłożenia dokumentów z których wynikała wysokość ponoszonych kosztów i wynagrodzenia. Jej zdaniem brak jest podstaw do kwestionowania stawek ustalonych uchwałą Rady Powiatu. Nadto skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Skarżąca w piśmie z dnia [...] r. uzupełniając skargę dodatkowo podniosła, że organ nie ustalił treści pojęcia "konieczne wydatki", o którym mowa w art. 102 ustawy egzekucyjnej, przerzucając ten obowiązek na skarżącą, przez co naruszył reguły postępowania administracyjnego zgodnie z którymi to na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych ze sprawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też
i materialono-prawnym.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w T. z dnia [...] r. przyznające dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór na pojazdem marki [...] o nr [...] za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego
go postanowienia organu I instancji wykazała, że odpowiada ono wymogom prawa.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wysokości przyznanego wynagrodzenia i sposobu jego ustalenia. Przy czym jest to wynagrodzenie za okres poprzedzający przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ za okres w którym Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowego pojazdu skarżąca otrzymała wynagrodzenie, którego wysokości nie kwestionuje. Droga administracyjna
do dochodzenia roszczeń za ten okres została potwierdzona w powołanej przez obie strony uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 roku,
sygn. akt I OPS 1/10. Co do zasady organ przyznał, że skarżącej należy się wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru na podstawie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej.
Do wynagrodzenia za dozór pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co wynika
z treści § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 roku, sygn. akt III CZP 47/07 Sąd Najwyższy uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określone także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje
w stosunek prawny jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela pojazdu w stosunek prawnoadministracyjny powstały na skutek usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, przejmuje w całości uprawnienia i obowiązki poprzedniego właściciela stanowiące o treści tego stosunku prawnego. Podobnie sprawa przedstawia się w kwestii wysokości opłat za parkowanie takiego pojazdu.
Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., że opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d. nie odnoszą się do Skarbu Państwa lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym art. 130a ustawy.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej należy uznać za nieuzasadniony. Wskazany przepis określa jedynie ogólny obowiązek organu egzekucyjnego przyznania dozorcy pojazdu usuniętego z drogi zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, nie określając przy tym ani kwot ani kryteriów jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu. Odwołując się w tym zakresie do uzasadnienia powoływanej już uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 należy wskazać, że dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać na trudy związane ze sprawowaniem dozoru,
a ponadto, że przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu. Wykazanie tych okoliczności należy do wnioskodawcy ( dozorcy ) i to on powinien przedstawić dowody na wysokości poniesionych wydatków. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, poza powołaniem się na uchwałę Rady Powiatu nie przedstawiła żadnych dowodów na powyższe okoliczności,
w związku z czym to organ podjął działania niezbędne do wyjaśnienia sprawy, prawidłowo ustalając wysokość wydatków i wynagrodzenie na podstawie cen obowiązujących na pobliskich parkingach oraz w uchwale Rady Powiatu [...] z dnia
[...] r. Nietrafne jest stanowisko skarżącej zmierzające do oparcia się wyłącznie o stawki przyjęte we wskazanej uchwale. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury ( vide wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 494/10 ) stawki te mają zastosowanie wyłącznie do właścicieli pojazdów i nie dotyczą Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu w toku ustalania wysokości przysługującego skarżącej wynagrodzenia pomocniczo może znaleźć zastosowanie także wskazany przez skarżącą art. 836 kodeksu cywilnego zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie to przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Ponieważ bezspornie organ i skarżąca nie zawarli porozumienia w przedmiotowym zakresie, a jak wyżej wskazano, uchwały Rady Powiatu [...] nie można traktować jako obowiązującej taryfy, to przy braku cennika świadczonych usług należało przyznać należne wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.
Wskazać także należy, że w przedmiotowej sprawie podmiot uprawniony do dozorowania pojazdu nie jest w niniejszej sprawie przedsiębiorcą prowadzącym parking, stąd też opłaty za parkingi, w tym również parkingi strzeżone mogą stanowić jedno
z kryteriów ustalania opłat za dozorowanie pojazdów, jednak nie można ustalonych tam stawek odnosić bezpośrednio do opłat za dozorowanie pojazdu. Powinny być to parkingi mieszczące się w okolicy miejsca dozorowanego pojazdu, a ponieważ pojazd jest przechowywany przez dłuższy czas stąd też organ prawidłowo odwołał się do stawek miesięcznych ( abonamentowych) obowiązujących na pobliskich parkingach.
Z tych wszystkich względów nie dopatrując się naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło