II SA/Wa 1391/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dowódcy Wojsk Specjalnych nr [...] z [...] marca 2012 r.; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Szef Sztabu Generalnego WP, działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. nr 128, poz. 1344 ze zm.), działając z upoważnienia Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie załatwienia spraw w jego imieniu, wydanego na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...] A. B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. na postanowienie Dowódcy Wojsk Specjalnych nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie prostowania świadectwa służby, postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że [...] A. B. w dniu [...] stycznia 2012 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej ww. oficer rezerwy otrzymał świadectwo służby z dnia [...] stycznia 2012 r., po czym złożył wniosek o jego prostowanie. Strona wniosła o prostowanie pkt 17 świadectwa służby w taki sposób, aby zaliczyć okres od listopada 1982 r. do maja 1991 r. do okresu zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] marca 2012 r. Dowódca Wojsk Specjalnych postanowieniem nr [...] odmówił prostowania świadectwa służby, uzasadniając powyższe faktem, że ujęty w pkt 17 świadectwa służby okres pozostawania poza służbą wojskową, ustalono na podstawie przebiegu służby, znajdującego się w teczce akt personalnych oraz karcie ewidencji żołnierza. A. B. wniósł do Szefa Sztabu Generalnego WP zażalenie na ww. postanowienie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane we wniosku o prostowanie świadectwa służby, powołując się na przepisy ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.) i wnosząc o wydanie nowego świadectwa służby. Organ II instancji, po zapoznaniu się z całością materiałów w sprawie wskazał, że procedurę w sprawie prostowania świadectwa służby określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. nr 128, poz. 1344 ze zm.), które stanowi, że na postanowienie o odmowie prostowania świadectwa służby służy zażalenie do wyższego przełożonego w terminie 7 dni o dnia doręczenia postanowienia (§ 6 ust. 4). Natomiast wyższy przełożony, w terminie miesiąca od dnia wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 4, wydaje postanowienie o uwzględnieniu zażalenia albo utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia (§ 6 ust. 5 pkt 1 i 2). Szef Sztabu Generalnego WP podniósł, iż w jego opinii nietrafna jest argumentacja strony, że przepisy art. 11 ust. 1-4 ww. ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne, mają do niej zastosowanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 11 ww. ustawy, przy ustalaniu uprawnień i świadczeń, do których prawo powstaje lub których wymiar określa się poczynając od dnia wejścia w życie ustawy, rozwiązanie umowy o pracę w trybie i z przyczyn, o których mowa w art. 1, traktuje się jak rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy (ust. 1). Okresy pozostawania bez pracy po ustaniu stosunku pracy z osobą, o której mowa w art. 1, wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym również z ubezpieczenia społecznego (ust. 2). Jeżeli osoba, z którą stosunek pracy ustał z przyczyn wskazanych w art. 1, podjęła pracę w innym zakładzie pracy, okres zatrudnienia w tym zakładzie wlicza się do stażu pracy w zakładzie pracy, z którym stosunek pracy ustał, jeżeli jest to korzystniejsze dla pracownika (ust. 3). Informację wynikającą z treści przepisu ust. 1 zakład pracy jest obowiązany zamieścić w wydanym pracownikowi świadectwie pracy i w opinii o pracy (ust. 4). Wniosek o zamieszczenie w świadectwie pracy i opinii o pracy informacji, o której mowa w ust. 1, może być zgłoszony w ciągu trzech lat od daty wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 5). Przepisy ust. 1-4 mają zastosowanie także do osób wymienionych w art. 1 i 10, które nie skorzystają z prawa do ponownego nawiązania stosunku pracy (ust. 6). Szef Sztabu Generalnego WP wyjaśnił, że powyższe przepisy mają zastosowanie do osób, które w terminie do 30 czerwca 1990 r. zgłosiły wniosek o przyjęcie do służby, co wynika z art. 1 oraz art. 121 ww. ustawy. Zgodnie z treścią art. 1 cyt. ustawy, pracownik uspołecznionego zakładu pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany w jakikolwiek sposób w związku z przekonaniami politycznymi, religijnymi pracownika albo z jego przynależnością do związku zawodowego, prowadzeniem działalności związkowej lub samorządowej w okresie od sierpnia 1980 r., albo uczestniczeniem w działalności związkowej prowadzonej w sposób niezgodny z przepisami ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1985 r. nr 54, poz. 277, z 1988 r. nr 11, poz. 84 i z 1989 r. nr 20, poz. 105), może w terminie do dnia 30 czerwca 1990 r. zgłosić na piśmie gotowość ponownego podjęcia pracy w tym zakładzie pracy. Natomiast w myśl art. 121 ww. ustawy, przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do byłych żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, Służby Więziennej i Pożarnictwa, którzy zgłoszą wniosek o przyjęcie do służby, o ile spełniają oni warunki przewidziane w odrębnych przepisach. Organ II instancji wskazał, że z teczki akt personalnych A. B. nie wynika, aby ww. zgłosił gotowość podjęcia służby na piśmie do dnia [...] czerwca 1990. r., w związku z czym nie ma możliwości rozważenia zaliczenia tego okresu jako okresu pełnienia służby wojskowej w myśl postanowień ww. ustawy. Tym samym, biorąc pod uwagę ww. przepisy prawa oraz przebieg służby znajdujący się w teczce akt personalnych oraz w karcie ewidencji żołnierza, na podstawie których organ dokonał wpisów w pkt 17 świadectwa służby, w ocenie organu II instancji, zasadnie okres od dnia [...] listopada 1982 r. do dnia [...] listopada 1991. r. został ujęty w pkt 17 świadectwa służby, w którym podaje się okresy pozostawania poza służbą wojskową. Pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. A. B., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie, uchylenie postanowienia go poprzedzającego oraz orzeczenie, że organ wyda nowe świadectwo służby skarżącemu z uwzględnieniem sprostowania pkt 17 świadectwa służby, poprzez zaliczenie okresu od dnia [...] listopada 1982 r. do dnia [...] listopada 1991 r. do okresu zawodowej służby wojskowej, skarżący wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne, poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie się do obliczenia okresu służby wojskowej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie oraz o oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ podniósł, że w jego ocenie, nie jest dopuszczalna droga sądowa w przedmiocie świadectwa służby w kontekście jego sprostowanej lub utrzymanej w mocy treści przez dowódcę wyższego szczebla, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Natomiast uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ wskazał, że w kontekście uchybienia terminu, tj. niezłożenia akcesu pełnienia służby wojskowej do dnia [...] czerwca 1990 r. przez skarżącego, skarga winna być oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe. Istota sprawy w jej realiach faktycznych sprowadzała się do oceny tego, czy możliwość zastosowania przepisów art. 11 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.) jest uzależniona od spełnienia przesłanki opisanej w art. 1 ww. ustawy, tj. od zgłoszenia do dnia 30 czerwca 1990 r. na piśmie gotowości ponownego podjęcia pracy w tym zakładzie pracy (odpowiednio - patrz: art. 12 z indeksem 1 omawianej ustawy - ponownego podjęcia służby). Z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynikało bowiem, że jedynym argumentem organu było to, iż skoro strona nie zgłosiła w powyższym terminie gotowości ponownego podjęcia służby, to tym samym nie można rozważać na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.) możliwości zaliczenia spornego okresu do okresu pełnienia służby. Analizując przedmiotową problematykę uznać należało, że z przepisów ww. ustawy nie sposób wywieść twierdzeń zbieżnych z poglądem organu, zaprezentowanym w skarżonym postanowieniu. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.), pracownik uspołecznionego zakładu pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany w jakikolwiek sposób w związku z przekonaniami politycznymi, religijnymi pracownika albo z jego przynależnością do związku zawodowego, prowadzeniem działalności związkowej lub samorządowej w okresie od sierpnia 1980 r., albo uczestniczeniem w działalności związkowej prowadzonej w sposób niezgodny z przepisami ustawy z dnia 08 października 1982 r. o związkach zawodowych, może w terminie do dnia 30 czerwca 1990 r. zgłosić na piśmie gotowość ponownego podjęcia pracy w tym zakładzie pracy. Kolejne przepisy omawianej ustawy precyzują zaś tryb przywracania do pracy osób, które złożyły oświadczenie, o jakim mowa w art. 1. Jak więc wynika z treści art. 1 do 10 powyższej ustawy, celem ustawodawcy tworzącego tę ustawę było umożliwienie przywrócenia do pracy osób zwolnionych z niej, z wyszczególnionych przez prawodawcę przyczyn. Materia przywrócenia do pracy została zaś uzależniona od skutecznego i terminowego złożenia oświadczenia określonego w art. 1. Wprowadzenie granic czasowych dla możliwości dochodzenia prawa do przywrócenia do pracy miało pełne uzasadnienie racjonalne. Nie mogło bowiem dojść do sytuacji, aby istniała po stronie pracodawców niepewność, że w każdym czasie będą zmuszeni przywracać do pracy osoby zwolnione. Inaczej rzecz się ma natomiast, odnośnie realizacji przez pracowników innych uprawnień pracowniczych (innych niż przywrócenie do pracy). Od zachowania terminu, o jakim mowa w art. 1, ustawodawca nie uzależnił możliwości domagania się zaliczenia okresu po zwolnieniu ze służby, do okresu jej pełnienia. Przedmiotową materię uprawnień i świadczeń pracowniczych reguluje art. 11 ustawy z 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.). Wbrew poglądowi organu z treści powyższego przepisu nie wynika to, aby ustawodawca możliwość skorzystania z uprawnień, o jakich mowa w tym przepisie, uzależnił od złożenia oświadczenia określonego w art. 1 ustawy. Wręcz przeciwnie, prawodawca w art. 11 ust. 6 omawianej ustawy zawarł stwierdzenie, że przepisy ust. 1-4 mają zastosowanie także do osób wymienionych w art. 1 i 10, które nie skorzystają z prawa do ponownego nawiązania stosunku pracy. W świetle powyższego, jako nieuprawnione jawią się konkluzje organu, że możliwość skorzystania z uprawnień pracowniczych opisanych w art. 11 przedmiotowej ustawy, uzależniona jest od zachowania terminu określonego w art. 1, skoro sam ustawodawca nie uzależnił możliwości skorzystania z tych uprawnień od skorzystania z prawa do ponownego nawiązania stosunku pracy. W tym stanie sprawy uznać należało, że skarżone postanowienie zasługuje na wyeliminowanie z obrotu prawnego, jako wadliwe. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do dokonania wnikliwej oceny zasadności wniosku strony, przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. z 1989 r. nr 32, poz. 172 ze zm.). Tutejszy Sąd nie wypowiadał się zaś co do zasadności spornego wniosku o sprostowanie świadectwa pracy. Na obecnym etapie postępowania byłoby to przedwczesne. Sam organ nie zajął bowiem jeszcze merytorycznego stanowiska w tym zakresie. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.